TRIA
PRIMA
CHYMICORIM
PRINCIPIA,
ETC.
399
sturam
esse;
ad
quam
nimirum
nisi
spon¬
tanea
succedat,
aegrorum
naturae
quaedam
velut
resurrectio,
remediorum
destina¬
tum,
certumque
solamen
frustra
exspe¬
ctatur.
Quinimò
hinc
factum,
quod
mul¬
ta
anus,
passim
curando
quosdam
defe¬
ctus
sit
longè
felicior,
quam
sit
tota
Scho¬
la
medica
cum
cunctis
suis
theoremati¬
bus
sermocinalibus,
praescriptionibus
the¬
oricis,
diaetae
culinariis
praeceptis,
longa
interitus
proximorum
experientia,
&
dis¬
pensatoriorum
suorum
multiplicitate
con¬
firmatis.
Igitur
cum
iam
dudum
lassati
ingeniosiores,
in
correctione
intemperie¬
rum,
humorum
expulsione
vana,
iam
aliò
vergunt,
quaerentes
à
naufragio
portum,
facile
à
Theophrasto
Paracelso
seducti,
inclinarunt
sua
studia,
ut
quod
apud
Grae¬
cos,
atque
Arabes
nondum
repertum
est,
inveniant
alibi
felicius.
Hinc
nempe
ad
Tartari
figmenta,
prono
casu
devoluti
sunt,
at
sanè
illorum
curiositas
magni
ha¬
benda
est.
Nam
etsi
ad
optatum
non
per¬
venerit.
Non
est
volentis,
nec
currentis:
sed
solius
miserentis
Dei.
Itaque
iam
Scho¬
lae
jure:
&
foro
cedunt
nam
quid
agent,
si
non
ex
elementis,
qualitatibus,
contra¬
rietatibus,
humoribus,
Astris,
ventis
ca¬
tarrhisque,
conjuncta
radix
morborum,
&
sanandi
methodus,
sit
depromenda?
(2)
At
cum
moderniores
Paracelsi
asseclas,
alii
medendi
typi
possederint:
sedulo
adhuc
investigandum
est,
si
morborum
causae
Paracesso
enotuerint.
Etenim
cum
ipse
reiectis
veterum
documentis,
satis
depre¬
hendisset,
nil
fundamenti
aut
veritatis
es¬
se
in
complexionibus
&
humoribus,
cae¬
pit
variè
nutando
causam
proximam
mor¬
borum
inquirere,
ipsique
posteritas
pro¬
indè
laudem
debet.
Etsi
rem
acu
non
tetigerit,
id
vitio
verti
nequit,
si
Altissi¬
mus
donorum
Dispensator,
diebus
Pa¬
racelsi,
nondum
veritatem
dignatus
sit
a¬
perire
mortalibus.
(3)
Hic
vir
ergo
à
Basileo
Valentino
didicerat,
per
distillationem
à
plerisque
corporibus
separari
aquam,
o¬
leum
&
salem,
caepit
haec
tria
vocare,
ne¬
dum
entium
corporalium
prima
initia
u¬
niversalia:
verùm
etiam
intra
morbos,
&
medendi
necessitates,
sic
introduxit,
ut
o¬
mnes
morbos
immediatè
in
aliquod
è
tri¬
bus
illis
primis
referret.
Idque
sic
suos
penè
dementavit,
quod
abiecta
veritatis
indagandae
spe,
cuncta
tribus
primis
con¬
secraverint.
(4)
Quae
doctrina
suas
fixius
ra¬
dices
egit,
quod
actualiter
è
plerisque
corporibus
separentur
tria,
adeoque
non
instar
humorum,
fictis
initiis
ortorum,
es¬
sent
indemonstrabilia.
(5)
At
sanu
abusus
fuit
detectus,
dum
ad
morborum
quo¬
rumvis
primordia,
haec
tria
initia
detorta
fuere.
Enimverò,
quia
multa
corpora,
per
ignem
dissoluta,
salem
sulfur,
&
liquorem
quem
Mercurium
indigetant)
de
se
da¬
rent,
putatum
est,
morbos
omnes,
illis
ini¬
tiis
constitutivis,
suam
debere
nativita¬
tem.
(6)
Hermes
inprimis
ante
natam
Grae¬
corum
industriam;
quia
in
Pymandro,
omne
trinum
perfectum
notaverat,
conse¬
quenter
quoque
in
Chymicis,
metalla
duobus
constare
extremis,
(corpore
ni¬
mirum,
atque
anima)
praevidit;
quaeque
non
nisi
lenocinio
cujusdam
tertii,
sive
spiritus,
cohaerere
voluit.
Distinctius
deinceps
scripsit
Basilius
Valentinus,
Mo¬
nachus
Benedictinus,
Animam
metalli,
sulfur,
sive
tincturam
nuncupavit,
cor¬
pus
verò
sal,
ac
tandem
spiritum
dixit
Mercurium.
Quae
sic
à
Basilio
mutuata,
deinceps
in
cuncta
corporum
principia,
mirifica
indagine,
transtulit
Theophra¬
stus
Paracelsus,
uno
plus
seculo,
Basilio
iunior.
(7)
Cuius
doctrinam,
suppresso
Au¬
ctoris
nomine,
in
se
rapuit,
&
in
specu¬
lationes
medicas
propria
introduxit
li¬
centia.
(8)
Ita
nimirum,
ut
postquam
omnem
morbum
in
catalogum
Tartarorum
re¬
legasset,
nondumque
suo
satissecisset
scrupulo,
tandem
suum
Paramirum,
de
tribus
entibus
primis,
multa
audacia
adornat.
Confingit
quidem
haec
tria,
omnium
velut
initia,
ac
multa,
in
genere,
de
morbis
declamat;
At
necessitate
coa¬
ctus,
dum
morbos
in
classes
primorum
trium
Fff
2