855
ESSENT. DE MORBOR. EXERCITU ESSE. 403
lectilis satis fore confidens, praedicamen¬
tum morborum lubens designasset. Sed
impar oneri manens occubuit. (31) Atqui er¬
ronem suum detexisset, nisi audendo ma¬
gna deceptus. Etenim sive ambitionis
spe, praeoccupationumque praecipitio ex
aminare debuisset, ubi sulfur residuum
moraretur, si sal in ulceribus, in hydro¬
pe, etc. tam copiosa separatione, à toto
caeterisque duobus sodalibus avellere¬
tur. Suae quoque doctrinae (licet erroneae)
oportuisset esse memorem, qua salem e
nobis fluidum, & intus praesentem, me¬
rum salpetrae Cagastri vocat. Adeoque
nedum carnes, & cruorem: sed & totum
corpus, cum vita esse salispetrae, & Ca¬
gastrica, persuadere conatur. Cruor enim
(ut aqua omnes fructus edit) totus simus
laris, venenoso aut peregrino fermento
imbutus, nunc in salis, tum verò in varias
stercorum proles degenerat, sine ulla
mercurii posthumi, aut sulfuris memoria.
(32) Denique ut Paracelsus suam morbis in
veniat causam. Per exemplum: febrim
non raro definit terrae motum microco¬
smi, quem tremorem terrae quandoque
definit, esse caducum nostrum. Alias au¬
tem terrae tremorem, tremoribus suffito
mercurio natis, attribuit. Alibi iterum
febrim definit morbum sulfuris ac nitri,
jactitans causam, simul ac remedium, suae
isti essentiali definitioni inesse. Enimverè
sub apostemate ulcerato, non rarò totum
corpus in se obesum, fit velut sceleton,
nec quicquam praeter pus excernit. Sic
vi laxativorum, saepe totus repente habi¬
tus liquescit in putrilaginem. Quod per
Medentum artem fit, hoc in Diarrhoea per
defectum. At saltem idem utrobique ve¬
nenum, aliter tantum applicatum, & con¬
temperatum. (33) Hydropicus quidem zonam
habeat octo pedum, per empiricum au¬
tem uno die, & potu solvebatur hydrope,
pendebatque aqua fortè lb. 40. perendie
autem venter ejus mox rursus, ad pristi¬
nium tumuit, & post paucas horas obiit
Residuum nimirum, nil nisi pellem &
ossa prae se ferebat. Quia caro & sanguis
confestim in aquam salsam hydropis si¬
mul migraverant. Idque mirum in hoc
homine vidi. Quod hodiè venter planè
detumuisset; & cras iterum ad tumoris,
tensionis, & duritiei pristinum terminum
rediret, & tum moriretur. Si itaque salis
ista myria unum erat ex tribus initiis,
necessario saltem 40. lb sulfuris super¬
fuissent spectabiles. Vlcerosa quercus
continuam plorat aquam salsam, & carie
tabescit: si vero sal iste, unum ex tribus
initiis quercus esset: sanè instar taedae
quercus pinguesceret, nec tabesceret ex suc¬
ca, cariosa, & culinis propemodum repu¬
diata. Non itaque destructionis morbo¬
sae testantur haec initia: (34) sed totum cor¬
pus variè affici, liquescere, atque putre¬
fieri, pro ductu variorum seminum, & fer¬
mentorum. Didicerat enim id ex Gale¬
no, putante, quod cruor constaret ex toti¬
dem simplicibus, in quot resolveretur.
(35) Miror ergò inconsiderationem Paracelsi,
quod non sciret, tria prima nunquam se¬
parari, nisi per ignem, destructa eorum
vita ultima, retento symbolo seminis vitae
mediae. Non autem esse tria ideo initia
dicenda, nam fiunt, adeoque nascuntur.
Multoque minus initium corporum cen¬
senda sunt, dum integrum ductu alieni
seminis retroit per transmutationem in
aliam naturam. Neque enim vir ille vidit
unquam tria prima, alicujus concreti, ullo
caloris gradu, in vivis apparuisse, nec a¬
lias, nisi per ignem facta, & extorta. In
dignor etiam, quod nesciatur, manentibus
iisdem primis, materialiter sub eodem
pondere, esse tamen variis transmutatio¬
nibus seminum obnoxia. (36) Relapsus est
quodammodo in errores Galeni, putantis
essentialiter elementa in mistis permane¬
re. Sic nempè tribus delusus principiis
suis. Vtriusque enim idem defectus utro¬
bique in principiis philosophicis: quae do¬
cent vitam solam, operari in corpore vi¬
vente, & in corpus. (37) Formas vero subor¬
dinatas partium integralium, etiam trium
primo¬