ESSENT.
DE
MORBOR.
EXERCITU
ESSE.
405
demonstratum,
naturam
non
pati
quatuor
elementa.
Nec
illorum
admittere
con¬
gressum,
ad
corporum
concretorum
con¬
stitutionem,
&
consequenter
nullam
esse
elementorum
contrarietatem,
&
velita¬
tionem,
ad
morbum
vel
remedium.
Se¬
quitur
indè
etiam,
nullam
proprio
nomi¬
ne
dici
quintam
essentiam,
si
quintum
dicat
necessariam
relationem
ad
alia
qua¬
tuor.
Est
ergò
inventum
quintae
essentiae
chymicum
quidem:
sed
philosophorum,
qui
ante
me
ignorarunt
elementorum
numerum,
essentias,
&
mistionis
nullita¬
tem.
Quae
si
Paracelsus
scivisset,
haud
dubiè
essentiam,
quam
quintam
vocat,
quartam
nuncupasset,
respectu
trium
pri¬
morum.
Putavit
nimirum
corpus
unum
quodlibet
constitui,
pro
ut
&
resolvi,
tam
arte,
quam
naturâ,
in
haec
tria,
&
nil
prae¬
terea
superesse.
In
tanta
enim
novitate
inconstans
nescivit,
cuinam
lateri
se
prae¬
cipitem
daret.
Subindè
namque
elementa
negat
corpora;
sed
vocat
inanes
vacuasque
matrices,
loca
&
sedes
corporum:
corpo¬
ra
autem
omnia
esse
nil
nisi
tria
prima,
non
autem
elementa.
Alibi
verò
antece¬
dentium
gregem
secutus,
docet
elemen¬
ta
in
singulis
corporibus
superesse,
repe¬
riri,
atque
inde
salva
educi.
Ita
ut
illorum
essentiae
&
corpora
in
misto
permaneant,
tantum
per
mistionem
conglomeratae.
(45)
Certè
tam
in
tribus
primis
quam
essentia,
quinta,
non
minus
iejunè
Paracelso
hodiè
est
subscriptum,
quam
fuit
hactenus
ele¬
mentorum,
mistionum,
&
complexionum
fabulis.
Nupero
enim
saeculo
coeptum
est
sine
indagatione,
novitatibus
plausibi¬
libus
invento
Paracelsico,
fidem
atque
no¬
mina
dari.
Quanquam
hactenus
neminem
viderim,
legerim,
vel
audiverim,
qui
po¬
tuerit,
multoque
minus
ausus
fuerit,
tria
prima
è
corporibus
adaequatè
separare.
Quapropter
hanc
propositionem
statuo.
(46)
Tria
prima
inventum
sunt
nuperum,
contra
naturae
&
rei
veritatem.
Thesis
prima.
Licet
è
quibusdam
tria
prima,
pro
parte
per
ignem
eliciantur:
non
tamen
id
sit
per
separationem
eorundem
praeexsistentium:
(47)
sed
quatenus
per
transmutationem
ab
igne
factam,
ibidem
generentur,
tanquam
nova
entia,
fiatque,
quod
non
erat
antè.
Secunda.
Surculus
arboris
adhuc
herbascens
u¬
nius
librae,
vix
dabit
olei
drachmam:
qui
sub
Octobrim
lignescens
dabit
circiter
drachmas
septem
olei.
(48)
Ac
tandem
in
Fe¬
bruario
post,
dabit
fere
binas
unicas
olei:
&
quintuplo
plus
carbonis
ac
cineris,
quàm
antè
in
Augusto.
Tertia.
Quae
ab
initio
constitutiva
non
inerant,
non
possunt
esse
prima:
sed
ipsamet
fiunt,
&
commutantur
in
invicem,
ut
posteriora,
se¬
minum
directionibus
factitia,
atque
oriunda.
Quarta.
Aqua
elementalis
fit
oleum
in
vegeta¬
bilibus,
animalibus,
&
sulfuribus:
item
omne
oleum
cum
adjuncto,
facile
reduci¬
tur
in
aquam.
(49)
Principia
autem
caeterorum
prima,
non
possunt
commutari
in
invicem,
aut
esse
desinere,
id
quod
erant
antè.
Quinta.
Quędam
corpora
non
continent
tria,
sed
unico
vel
duobus
tantùm
sunt
contenta.
Sexta.
Sunt
corpora
quaedam,
undè
usitatis
hac¬
tenus
artificiis
nunquam
fuerunt
separa¬
ta
tria,
quae
adaequato
pondere,
corpori,
undè
ducuntur,
aequilibrent
semper.
Septima.
(50)
Quaedam
corpora
sunt
omnino
immu¬
tabilia,
&
inseparabilia,
nec
continentia
dualitatis.
Juvat
haec,
in
gratiam
Tyro¬
num,
alienis
commentis
facile
subscriben¬
tium,
paulo
accuratiùs
explanare.
Inpri¬
mis
enim
ligna
continent
aquam,
&
o¬
leum:
non
carbonem.
Qui
non
inerat,
sed
producitur
per
artem.
Nec
inerat
nisi
materialiter,
potentialiter,
remotè.
Nec
unquam
nisi
per
ignem
indè
fieret.
Car¬
bo
denique,
nisi
aperto
flagret
igni,
nun¬
quam
tantillum
mutatur,
tantum
abest,
quod
in
cinerem
aut
salem
vertatur.
In
carbone,
Ggg