855
406 TRIA PRIMA CHYM. PRINC. NEQUE EORUNDEM
carbone, flagrat quidem pingue aliquid,
quod immediatè & materialiter reduci¬
tur in Gas, nunquam spectatum. Hoc Gas
tandem migrat in aquam. Sed quamdius
Gas est, & ex concreto, sive carbone est
separatum, non est sulfur [sic] (nam per cre¬
mationem absumtum, & transmutatum)
non sal aut mercurius (nam ista non in
Gas incoagulabile, sed in mercurium &
salem redirent, si prima & constantia es¬
sent rerum primordia) ergò aliud quid¬
dam, extra tria illa. Caeterum, nec totus
cinis è carbone residuus, sal est. Quoniam
demto sale lixiviali, id quod remanet, nul¬
lo potest igne calcinari, ut neque verti in
salem, sulfur, aut mercurium. Sin autem
per additamenta in salem vertatur: si¬
gnum est, quod fiat, non autem sit sal, ad¬
coque principium nasceretur. Ergo sal in
cinere, non per extractionem, aut separa¬
tionem, absumtis per ignem duobus aliis,
consurgit: sed per transmutationem in
novum ens, quod antea non erat. Non
enim rei inest, quicquid ex ea fabricatur.
Sic enim pani inessent sanguines, & ossa,
diversorum generum, & specierum. Nec
enim marmor continet vitrum, licet ex
marmore, cum adjuncto, vitrum fiat. A¬
liud est namque disputare de tribus istis,
tanquam totali rerum materia, actuali¬
terque rem constituentibus; atque lon¬
gè aliud, quod in semine insit arbor, vel
in pane, piscis, os, vel cartilago. Non
enim corium, aut lignum, lapis sunt, etsi
quibusdam fontibus petrificentur. In
transmutatis namque finis, specie saltem
à seipso, in initio motus, differt. Demon¬
stravi quoque alias, Alcali fixum in ve¬
getabilibus non praeexstitisse: fixari verò
cremando. Quapropter doctrina Primo¬
rum non satisfacit, quod nedum naturam
subter violentas regulas cogat: sed quod
si prima sint, & initiandi meritum obtine¬
ant, debent esse stabilia (quod nec Ari¬
stotelem latuit) neque unum in aliud mu¬
tari potest. Etenim si lignum, sale, oleo,
aqua & cinere constet, ex cinere, per sa¬
lem ipsum cineris, sal paretur, oleum et¬
iam omne distillatum, in salem sit muta¬
bile, ut & in aquam per adjuncta, sitque
istorum trium tanta inconstantia; ergo
potuerunt quoque fieri per ignem in se¬
paratione, & concreti destructione. (51) Ne¬
cesse est in corporibus unum primum, at¬
que ultimum, materiale, reale initium sta¬
bilire, quod est aqua: non autem tria,
quippe quae soboles sunt seminum, cor¬
porum ex aqua concretorum. Alterum
deinde principium motivum, & effecti¬
vum, quod est semen essentiale, sive semi¬
nis ipsa essentia Archealis, differens à
forma rei. Quod haec non habeat initian¬
di rationem, quippe quae ipsamet gene¬
rando generatur, tanquam generationis
scopus, qui sensim per dispositiones per¬
vias perducitur ad perfectionem entis, si¬
mul cum generationis fine. Haec sunt duo
corporum omnium principia, ut & cau¬
sae. Nam si res quaeque per causas est, &
principiatur, vanum est, alias causas, at¬
que alia rerum principia, more Aristote¬
lis, credere. Principia ergò sunt, quae
nulla unquam vicissitudinum rotatione,
in se invicem labuntur. Prius namque est
stabile, perpetuum, corporum reale ini¬
tium, ac fulcrum, seminariumque. Est¬
que ultimum, in quod defunctae rerum
tragoediae redeunt. Non autem ficta,
ignava, & impossibilis hyle quaepiam. Al¬
terum verò, est initiandi motus princi¬
pium, cum omni proprietate rerum, sub
scena sua agendarum. Enimverò cum
species in genera nusquam solitaria exsi¬
stant, sintque sola indi vidua, quae sunt, &
actu reali subsistunt. Oportuit principia
esse realia, & individualiter exsistentia.
Ita quidem, ut materiae universalitas ab
efficientis activitate individualiter de¬
terminetur. (52) Quamobrem dato falso,
quod nimirum cuncta corpora in tria
illa reducerentur, propriae dissolutionis
motu: non tamen inde adhuc conse¬
quens, haec tria esse corporum initia.
Quia immediata corporum resolutio non
arguit