855
ESSENT. DE MORBOR. EXERCITU ESSE. 407
arguit principia, sed materiae ultimatae
heterogeneitatem. Estque ultimae ma¬
teriae postrema resolutio, testis dumta¬
xat seminum corporis concreti: non au¬
tem principiorum. Nec denique ratio
ulla est, cur tria dicantur prima, si tria in
duo, ac denique in unicum redire, aut
reduci possint. Imo, etsi in initio tria
spectarentur corpora, in se mutuo trans¬
mutabiliter transeuntia, proinde tria cen¬
senda essent, potius quam duo: si mox
abinde de tribus, duo tantum fieri que¬
ant. Tria ergò ubi inveniuntur, non sunt
materialia corporum initia: sed thori se¬
minum. Quibus exantlatis, cuncta sponte
redeunt in primaevum aquae elementum.
(53) Caeterum quod non in quibusvis cor¬
poribus contineantur illa tria, adeoque
non sint principia necessaria: patet, quod
Mercurius è metallo eductus, sit ita uni¬
vocus, homogeneus, simplex, & indivisi¬
bilis, quod sit impossibile per artem &
naturam, ut inde sal aut sulfur trahatur.
Divisibilis autem est Mercurius nun¬
quam ulla ratione. Ex sola videlicet a¬
qua elementali, & virtute simplicissimi
seminis mercurialis, coaluit in corpus in¬
divisibile, impenetrabile, & inseparabile,
quod inter generata par non habet. (54) A¬
lioquin aquae simile, quae in se nullo con¬
spurcata semine, consimilem habet unde¬
quaque simplicitatem, & separationis im¬
possibilitatem. Quod autem quandoque
elemento aquae sua tria tribuerim, id ana¬
logice locutum est: quatenus praeter spi¬
ritus abstractos, nihil in corporibus ita si¬
milare est, ut non ijuxta varias dispositio¬
nes diversimode affici intelligatur, illas
que dispositiones respicere aliquam he¬
terogeneitatem entis, est necessarium,
Sufficit enim, ibidem quoque monuisse,
partes heterogeneas aquae esse in simpli¬
cissimo elementi corpore, arte, natura, o¬
mnibusque seculis indivisibiles, atque re¬
aliter impossibiles, constantes simplicitate
extrema. Itaque, licet ibidem tria prima
aquae vocaverim, non sunt tamen tria
compositionis, quasi anteriora, aquae ini¬
tia: sed tria heterogeneitatis. Quam he¬
terogeneitatem, licet aqua lege, qua cor¬
pus est, contineat, ad minimum in diver¬
sa mentaliter partibilem: cum tamen a¬
ctualiter à se invicem distrahi sit impossi¬
bile, tantum coniecturae locus est, ut
quamvis ista non sint, verum sulfur, sal, &
Mercurius, saltem iis quodammodò re¬
spondeant. Ergo in aqua non minus quàm
in mercurio, adest instantia, qua tria pri¬
ma exin haberi separata negantur. (55) Susur¬
ros audire videor, quod plurimos artifi¬
cum offenderim, qui mercurii oleum, sa¬
lem vitriolum, & aquam plenis stentantur
buccis; quodque illos mendacii arguam,
vel imposturae, dum praefata pollicentur.
Respondeo, imposturam activam parere
suum impostorem, vitâ & felicitate indi¬
gnum: imposturam autem passivam com¬
miseratione dignam. Sed qui fallaciam,
qua circumveniuntur nondum deprehen¬
dunt, argumentantur primo. (56) Aurum (in¬
quiunt) corpus inter sublunaria longè con¬
stantissimum, dissolvitur in heterogenea:
ergo potiori ratione, etiam Mercurius.
Stringunt nimirum à Minori ad majus. I¬
terum urgent. Natura novit ex primis ele¬
mentis componere mercurium: ergò novit
etiam destruere. Via autem compositionis,
non est immediatè ex aquę elemento face¬
re Mercurium: sed per dispositiones inter¬
medias materiae; quae dissimilares sunt: ita
quoque via corruptionis in mercurio pro¬
cedet per easdem dispositiones retrogrado
passu, & materiae heterogeneitate. Quare
tertio dicit Paracelsus. Materia rerum, quę
non possunt per artem destrui, saltem de¬
struitur per naturam. Quia cuncta subluna¬
ria, quae non sunt morti, sunt saltem termi¬
no subiecta. (58) Ad primum respondeo: Quod
aurum quidem sit corporum constantissi¬
mum in igne; sed suae constantiam separa¬
tionis mutuat à mercurio: adeoque si sulfur
ejus includat dualitatem heterogeneam,
id mercurium minimè attingit. Mercurius
enim purus, distinctus à sulfure combustibili¬
(quod
Ggg 2