414
DE
FLATIBVS.
contorsione.
Equidem
Hippocrates
fla¬
tum
in
praedicamentum
constrinxit,
sive
vitae,
sive
mortis,
sive
demum
interitus
participes
essent,
&
causas
continerent,
si¬
ve
coelitus
per
Blas
stellarum
excitaren¬
tur,
adeoque
orbitae
coelestis
analogismos
pollicerentur,
sive
demum
sublunari,
sive
voluntariae
legi
parerent.
Totum
nempe¬
indecisum
reliquit.
Adeoque
disruptam
re¬
liquit
methodum.
Stetitque,
quia
nondum
tanta
erat
morborum
necessitas,
experien¬
tia,
frequentiâ,
atque
perversitas.
Nondum
enim
sciebatur,
quod
spiritus
vitales
lu¬
men
vitae
concepissent,
quod
animae
sensi¬
tivae,
quodque
formarum
Animantatorum
essent
proximae
sedes,
adeoque
totius
es¬
sentiae
crasim
continerent.
(2)
Nemo
enim
tùm
materiam
illius
Gas,
aquam
esse
didi¬
cerat,
adeoque
toto
elemento
spiritum
vitalem
à
vento
mundi
discrepare,
nemo
adhuc
somniaverat.
Enimvero
Scholae
fa¬
cile
in
hanc
foveam
flatuum
decidissent.
&
pertinacius
permansissent,
nisi
purgan¬
tium
&
phlebotomiae
vana
praesidia
in
ventis
agnoscerent,
seseque
frustra
futuros,
citra
amborum
ejusmodi
praesidiorum
o¬
pem
praeviderent.
(3)
Galenus
quidem
vide¬
rat,
olea,
&
pinguedines,
per
ignem
sen¬
sim
exhalare,
putavit
idcireo,
&
ventos
in
nobis
liquata
pinguedine,
vel
digestio¬
num
inordinatione
suscitari,
utpotè
qui
distingere
nequivit
aerem,
sive
ventum;
ab
exhalatione,
à
vapore,
&
à
flatu.
(4)
Ne¬
scivit
inquam
Scholae
Galenica
hactenus
differentiam
inter
Gas
ventosum
(quod
merè
aër
est,
id
est,
ventus,
per
siderum
Blas
commotus)
Gas
pingue,
Gas
sic¬
cum,
quod
sublimatum
dicitur,
Gas
fu¬
liginosum,
sive
endimicum,
&
Gas
syl¬
vestre,
sive
incoërcibile,
quod
in
corpus
cogi
non
potest
visibile.
(5)
Quocirca
in¬
excusabilis
mansit
tenebrarum
natura¬
lium
obscuritas,
penes
ignaros
Pyrote¬
chniae.
Quae
nos
instruit,
quo
gradu
a¬
quosa,
quove
gradu,
&
ordine,
quaevis
pinguedo
evolet,
qua
demum
separatio¬
ne,
quove
fermento,
corpora
ab
invi¬
cem
discedant,
putrescant,
quid
secum
singula
per
analysin
asportent,
quo
deni¬
que
medio
seminum
crases,
&
concreti
proprietates
se
referant.
Qua
tandem
opera,
totum
quicquid
in
nobis
est,
citra
partium
separationem,
in
diaphaeresin
dis¬
ponantur.
(6)
Audiverant
quidem,
ventos
in
ventre,
borborigmos
innocuos
&
dolo¬
rosa
tormina
dein
in
stomacho,
atque
colo
animadverterunt,
in
hyeme
verò,
vento¬
rum
pluralitatem,
quocirca
somniarunt
glaciale
phlegma
in
intestinis,
&
calida
re¬
media
frigidis
morbis
apponenda.
In
quo
primum
implicant
sibi
Scholae,
dum
va¬
porum
&
ventositatum
originem
tradunt,
&
has
curare,
contrariis
(ut
vocant)
remediis
profligare
intendunt.
(7)
Nam
principiis,
me¬
dio,
atque
modo
sibi
contradicunt.
Etenim
si
ventositates
in
nobis
sint
vapores,
aut
exhalationes:
certè,
major
dolorum
atque
flatuum
excitatio,
&
partium
distentio
se¬
quetur,
adhibitis
contra
ventos
calidis,
eo
quod
vapores
augeri
est
necesse,
crucia¬
tusque,
tam
propter
distentiones,
quàm
ventorum
acrimoniam,
multiplicari.
(8)
Idque
per
totum
probat
ars
distillandi.
Paracel¬
sus
licet
Pyrotechniae
Dynasta,
non
fuit
immunis
à
ventorum
turbine.
Quippe¬
qui
ignoravit
ventorum,
&
aëris
naturam,
materiam
vaporum
sive
flatuum,
Gas
esse.
aquosum,
illorum
causas
efficientes,
mo¬
dos,
media,
ut
&
materiam,
esse
aquam
semine
impraegnatam.
Vtpote
qui
autho¬
ritates
Philosophiae
planè
sprevit,
&
natu¬
ram
conatus
est,
subter
suum
idiotismum
ligare,
à
naturae
lumine
quoque
derelictus
est,
permittente
Deo,
qui
ejusmodi
cona¬
tus
ubique
facit
irritos.
Nemo
quoque
ad
sapientiam
pervenit
unquam,
qui
se
per
venisse
putavit.
Paracelsus
enim
constan¬
ter
ubique
persuadet,
nos
omnium
mor¬
bos
ac
defectus
sentire
debuisse,
quod
si¬
mus
extractum
totius
universi,
hactenus,
omnifariam.
Vniversum,
tanquam
paren¬
tem
filii
exprimere
debeamus.
Ita
namque
ventos,
eorumque
varietates,
nos
contine¬
re
vult,
Tormina
nostra
quoque
tempesta¬
tibus.