855
424 DE FLATIBUS.
Ructus ergo impotentiam aliquam testan¬
tur, ideoque sapores ciborum referunt.
Sub sarcina autem multi cibi enchymi,
prodeunt ructus pontici, etiam nidorosi,
praesertim si calaverisentur cibi. Ponti¬
citas autem, exasperato fermento con¬
citata, Orexim variam parit. (67) Quod por¬
rò etiam ex non flatulentis generentur
flatus, attende exemplum. Acetum stil¬
latitium, dum lapides cancrorum solvit,
vel chrysulca, argentum: eructatur spi¬
ritus sylvester. Pomum austerum tor¬
rendo, plurimos flatus excitat: non
item si diutius in arbore per maturitatem
dulcescat. Si igitur in eodem pomo, ma¬
terialiter fuisset flatus: per maturitatem
necesse est, ut maxima pars pomi, quae
flatulenta erat, & merus flatus, conversa
sit in dulcem & homogeneam substan¬
tiam pomi. Id est, in non flatum. Ab sim¬
plici ferè elemento (ut ajunt). corpus
mistum factum esse. Quocirca totum
pomum, sive maturum, sive immaturum
sit, eadem constat materia; & quidem
non flatuosa. Pomum acidum vitro Her¬
meticè clauso, tostum, cogit vas prae flatu
dissilire. Pomum verò consimile, simili
vitro clausum, cum tantundem aquae, ut
bulliat, Gas nullum emittit: sed dum¬
taxat halitum aquosum. Chrysulca per
se distillata, tota in vas recipiens transit,
sive Gas sylvestri: Sin autem metallum
ipsi addatur dissolubile, Gas profert, sic
ut vitrum etiam fortissimum, si caemento
bene claudatur, dissiliat: cum interim
nil de praefato metallo in Gas cedat. (68) Tar¬
tarus vini, ne centesima quidem, olei
sui distillatione, distillari potest, nisi ri¬
ma in juncturis relicta. Alioqui Gas
sylvestre, vas utcunque magnum, subitò
diffringit. Quod si igitur Tartarus ma¬
terialiter flatum contineret, eundem pri¬
ma sui combustione, saltem altera di¬
stillatione edidisset, qui tamen singulis
dein distillationibus de novo fit, etiam ex
solo ejus oleo, sive sulfure. Eo quod huic
insit occulta vini aciditas, & simul Alcali
volatile. Vnde ex amborum copula, fit
Gas sylyestre. (69) Cibus enim, non sat in sto¬
macho subactus, putrescit, & Gas facit.
Putrescit enim corruptione loci, quae est
stercoris stomachalis: sive actione praeter
naturam. Minimi enim ciborum atomi,
benè masticati, benè in chylum vertuntur:
majores verò in debiliori stomacho, ta¬
metsi in sui circumferentia, & apparentia¬
externa, per digestionem resolvuntur in
chylum; in centro tamen sui, cum calo¬
rem quidem sat persentiant, non tamen¬
aequaliter fermento fruantur, indigesti
manent, corrumpuntur, subflavo calore,
plerumque negotium facessunt intestinis:
vel si cum paucula aciditate pristinam
cibi mucilaginem retineant, in vermes
mutantur, (qui semper nuncii debilitatis
sunt). mox verò fermentum stomachi
quaedam reperiens sibi reluctantia, ideo¬
que semicocta, semiputridaque, exaestuat,
duplat, intenditque acorem. Vndè ructus
ex pontico rodens, Orexis comes. Quae
massa, in intestinum decidens, flatus exci¬
tat putridos, ac putidos, ex pingui putre¬
facto. (70) Per mechanicam. Accipe sulfuris
partem unam, bulliat cum duplo olei lini:
mox sulfur putrescit, apparetque paren¬
chyma pulmonis avium, odorem humani
stercoris spirans, prout & distillando, par¬
Gas eructat. (71) Massa ergò malè in stoma¬
cho digesta, descendens per intestinum
flatus concitat acutos, si acor intensus fue¬
rit, undè Tormina. Si verò aliquid ejus
muccosum intestino adhaeserit, Tormina
pertinaciora, comitante subindè diar¬
rhoea, fiunt. Et tantò atrociora, quò aci¬
ditas, magis pontica fuerit. Ex flatu enim
pontico, colica exigua, & fluxilis: ex ci¬
bis verò, pertinacior longè, & loca mutat,
migratque. Sin autem ex muccagine pon¬
tica adhaerente, & affixa: crudelissimè af¬
fligit, & convellit. Flatus igitur non ex¬
materia propriè: sed ex operatione fer¬
menti, novam generationem praeter na¬
turam, molientis, & Archei irritati errore
proveniunt. Haec de flatibus naturalibus,
& mor¬