472
POTESTAS
MEDICAMINUM.
nostrum
ita
accendant
Archeum,
ut
eun¬
dem
magis
magisque
exasperent:
atque
tandem
igneam
violentiam,
proprii
Blas
motu,
exaestuando
assumant.
Qualis
est
Prunus,
&
ignis
persicus.
Atque
ideo
nil
ejusmodi
calidorum,
calefacit
cadave¬
ra.
Sensi
denique
nil
nos
humectare,
nisi
per
appropriationem;
Ideoque
nec
aquam
proprie
nos
humectare,
ob
defectum
ap¬
propriationis,
quae
approximationis
&
as¬
similationis
causa
est.
Verum
illa
quae
obliniunt,
infarciunt,
resolvunt,
nostrique
corporis
substantiam,
velut
per
exigua
puncta,
salinare
faciunt,
absque
ardoris
&
acrimoniae
sensu:
illa
inquam
hume¬
ctant.
Idque
tantum
occasionaliter,
ac
velut
per
accidens.
Itaque
humectare
sen¬
si,
quaecunque
dissolvunt,
resolvunt,
&
glutinosa
colliquant.
Quatenus
scilicet
coagulationis,
&
arefactionis
impedimen¬
ta
submovent.
Ideoque
malva,
Althaea,
&
quae
humectantia
creduntur,
quatenus
poros
cutaneos
claudunt,
sicque
diaphaere¬
sim
sistunt:
errorem
in
Scholis
peperere.
Siquidem
ejusmodi
humectatio,
non
nisi
excrementorum
esset
detentio
morbosa:
non
autem
humectatio
rorida
partium.
Sensi
quoque
non
alia
siccare
in
nobis,
quàm
quae
extenuando
disponunt
ad
ex¬
halationem.
Sic
enim
sudor,
licet
hume¬
ctet
pellem,
&
habitum
turgidum
faciat;
attamen
merè
exsiccat
nos.
(5)
Porrò
quae¬
cunque
coagulant,
sensi
potius
indurare,
&
grumefacere,
quàm
exsiccare:
Ideo¬
que
coagulationis
oppositum
est
resolu¬
tio:
non
autem
humectatio.
(6)
Quae
verò
Atrophiam
inducunt,
atque
tabefaciunt,
sensi
id
non
fieri
qualitate
siccativa:
sed
quod
liquor,
aliàs
nutritius,
aliò
subdu¬
catur
furtim:
cujus
occasione
fermenta,
calori
connexa,
veram
siccationem
perfi¬
ciunt.
(7)
Sensi
itaque
non
aliam
in
nobis
exsiccationem,
quàm
quae
fermentorum
resolutione,
&
caloris
difflatione
fieret.
Sensi
inquam
ipsam
coagulationem,
seu
indurationem,
prodire
ex
suomet
coagu¬
lo,
sive
proprietate
seminis,
liquores
in
fructum
solidiorem
promoventis.
(8)
Sensi
etiam
quod
arida,
quae
liquores
in
se
com¬
bibunt,
licet
actu
sint
arida:
tamen
citò
humidis
satientur,
à
combibitione
cessent,
nec
demum
intrent
in
radicem
mistionis
aridorum.
Ideoque
sensi
sitim,
non
esse
introductam
qualitatem
siccitatis:
sed
si¬
tim
naturalem
esse
sensum
diminuti
lati¬
cis,
non
autem
planè
deficientis
adeo,
ut
vel
principiantem
siccitatem
accuset.
Sic
sensi
sitim
praeternaturalem,
non
esse
are¬
factionis
indicium.
Bibunt
namque
&
ab¬
domen
distendunt,
permanente
siti
sospi¬
te.
Provenit
namque
ista
sitis,
quatenus
excrementum
peregrinum,
succum
ali¬
mentarium
stomachi
liquefacit.
Enimve¬
rò
dum
sensus
meos
describo,
non
tam
amens
sum,
quod
negavero
excessum
ca¬
loris
externi
urere,
vulnus
&
ulcus
effi¬
cere,
vel
excellens
frigus
mortificare,
tan¬
quam
si
ureret.
Ast
in
proposito
somno,
sensi
saltem,
quatenus
speculationi
me¬
dendi
inserviunt.
Igitur
caloris
&
frigo¬
ris
excessivi
exempla,
sunt
ensis
instar:
non
autem
referenda
inter
occasionales
&
internas
causas
morborum
Medico
consi¬
derandas.
Si
nimirum
iuxta
theoremata
per
ablationem
illarum
sanitas
exspecte¬
tur.
Quapropter
speculatio
causarum
externarum,
&
antecedentium,
non
est
curativa:
sed
tantum
subinde
dia¬
gnostica,
&
directiva.
Neque
enim
in¬
flicto
vulnere,
etsi
ensis
auferatur,
sanatur
vulnus.
Nec
ignis
è
foco
auferendus,
etsi
quandoque
ille,
eodem
loco
aliquem
am¬
busserit.
Causae
siquidem
morborum
in¬
ternae,
quatenus
connexae
occasiones:
id¬
eo
illarum
consideratio,
&
ablatio,
est
ve¬
rè
medica.
(9)
Scholae
verò
cum
cernerent
ignem
comburere
sua
obiecta,
similiter
&
frigus
mortificare,
&
perimere,
adco¬
eoque
corpus
humanum
per
excellentes
istas
qualitates
externas
diversimodè
agi¬
tari:
putarunt
propterea
effectus,
qui
si¬
bi
haberent
adnexum
calorem,
suscitari
ab
igne.
Atque
hactenus
in
febribus,
duo
luctari
in
nobis
elementa,
quorum
aqua
semper