478
POTESTAS
MEDICAMINUM.
recedere
per
lotium
atque
intestina,
atque
interim
resolvere
sordes,
in
illis
meatibus;
ac
expulsivam,
sui
memorem
officii
red¬
dere.
Salia
verò,
quae
in
se
mineralem
fru¬
ctum
gerunt,
sensi
naturae
nostrae
aliena,
ideoque
vix
intrò
admitti.
Salia
autem,
quae
sunt
pars
compositi,
ut
lixivia,
&
al¬
kalia,
virtutibus
seminalibus
orbata
sensi,
solamque
habere
abstersivam,
saponariam
&
resolutivam
proprietatem.
Nisi
sint
vo¬
latilia,
quibus
sensi
inesse
initia
concreti
radicalia,
&
balsamos
seminales.
Sensi
in¬
quam
haec
facilè
in
novum
fructum
trans¬
mutari,
quia
se
rebus
quibusque
sociant,
aguntque
iuxta
innatas
sibi
dotes.(32)
Mine¬
ralium
spiritus
corrosivos
denique
sensi
à
seipsis
crudis
longè
differre,
excrementa
parietibus
vasorum
primorum
adhaeren¬
tia,
resolvere:
non
tamen
prorsus
noxa
vacare,
propter
occultam
arsenici
infe¬
ctionem
sibi
admistam
ab
origine.
Sensi
itaque
occultas
quas
vocant
proprietates,
in
Archeum,
seminaliter
à
generante
vel
efficiente
traductas,
explicare
obiecti
sui
praesentiam,
&
cognitionem
sympateti¬
cam,
quatenus
hospitantur
immediatè
in
sinu
formarum.
Quaedam
scilicet
per
Blas
motivum
locale,
ut
magnes,
succinum,
gummi,
lacca,
heliotropium,
Adamas
(nam
&
hic
non
aliàs
quàm
Carambe
pa¬
leas
trahit)
etc.
se
prodere:
alia
verò
in
alterationem
terminari.
(33)
Ut
venena,
item
laxativa,
periapta,
antidota,
etc
Laxati¬
va
peculiariter
sensi
operari
dumtaxat,
propter
latens
intus
sibi
venenum.
Quae
semel
intrò
admissa
secus
limen,
quic¬
quid
attingunt,
fermentare,
resolvere
de¬
inceps
fermentata,
&
resoluta
eò
ipso
putrefacere.
Sensi
ideo
laxativa
putre¬
facere
vitales
succos;
rarò
autem
excre¬
menta,
morborum
occasionales
causas.
Etenim
cum
venena
sint,
respectu
nostri,
&
non
excrementorum:
hinc
nos
po¬
tius,
quàm
morbos
adoriuntur.
Ac
ci¬
tissimè
quidem
putrefacere
succum
cru¬
diorem,
sive
nondum
vitalem
cruorem,
sive
hesternum
cremorem.
Quoniam
au¬
tem
vix
excrementa
debellant,
neque
haec
vicissim
illis
parent,
cum
omnis
actio
sive
Blas
nobis
proficiscatur
à
spiritu
im¬
perum
faciente,
quo
orbantur
excremen¬
ta:
hinc
Medentum
nemo,
per
assumta
laxativa
spondere
audet
sanationem.
Ve¬
ra
autem
solutiva,
nec
putrefaciunt,
nec
selectivè
humores
fictos
educunt,
neque
ideo
vitalia
resolvunt;
quaeque
triplici
si¬
gno
se
prodere
sensi.
(34)
Primo.
Quod
nil
à
sano
corpore
educant,
nec
moveant,
alte¬
rent,
aut
infirment
illud.
Deinde,
quod
non
exigant
quicquam
foras,
nisi
quan¬
tùm
peccat:
ideoque
non
aggravant:
sed
ab
onere
sublevant:
&
mox
inde
aeger
se
bene
habet.
Tertio
demum,
quod
non
per
sudorem,
vomitum,
aur
sedem
eliciant
morbum:
sed
insensiliter
resolvant,
qua¬
cunque
parte
hospitetur
morbus;
reli¬
quum
satagente
natura.
Sensi
etiam
la¬
xativa
eiusmodi
non
electivè
humores
(qui
mentiti
sunt
in
se)
educere:
sed
cum
non
nisi
unico
succo
sanguine
nu¬
triamur,
ideoque
non
sanguinis,
sed
ex¬
crementorum
morbosorum
propulsionem
intendamus)
resolvere
quicquid
alienum
intra
vitae
diversorium
est
insertum,
non
autem
vitalia:
nisi
indiscreta
dosi,
aut
fre¬
quentia
sint
assumta.
Alioqui
tantum
re¬
spiciunt
excrementa;
natura
intus
ad
hoc
praebente
suppetias.
Maximéque
cùm
sint
a
Deo,
tam
per
creationem,
quàm
scientiae
donationem:
destinationis
suae
fines,
dumtaxat
in
bonum
accepere.
(35)
Sensi
igi¬
tur
errasse
Paracelsum,
docentem
laxativa
non
aliàs
operari,
nisi
quatenus
à
calcina¬
tione,
supervenienteque
liquido,
laxati¬
vum
unà
cum
humoribus
resolveretur
in¬
star
calcis
vitae.
Inprimis
namque
qui
hu¬
moristis
bellum
indixit,
iam
iterum
hu¬
mores
agnoscit.
Tum
etiam
totum
est
ri¬
diculum
ejus
assertum.
Minus
tamen,
si
vel
laxativa
prius
calcinata
assumerentur,
vel
intus
calcinari
potuissent,
vel
ejectio¬
nes
tantum
ad
triplum
assumtorum
ad¬
scenderent.
Quid
enim
folia
senae,
calci¬
nationis
in
se
habent?
nonne
Asarum
bullien¬