855
480 POTESTAS MEDICAMINUM.
(41) Sensi inquam Metallis inesse vires plane¬
tarias, si in salis, aut sulfuris naturam
reducantur: attamen id fieri debet extra¬
omnis adiuncti residuum. In quo non
Stentor quisque potuit adire Corinthum.
(42) Etenim postquam scivi corpora denodare,
per consentanea suis principiis radicali¬
bus: tum primùm coepi, cum salutari
toedio, irridere stolidas credulitates meas,
quibus aurum olim dissolvi: ejus tamen
potabili succo minus profeci, quàm sim¬
plicis alicujus decocto. Deinceps verò
potui aurum dissolvere, butyri, resinae,
atque vitrioli facie ludere. At nusquam
inveni virtutes auro tributas, eò quod no¬
stris sic etiam fermentis reluctaretur. Sen¬
si ergo, aurum absque corrosivo suo pro¬
prio esse mortuum. Mortuum inquam,
nisi radicaliter à suo corrosivo penetretur,
Non quidem quod tunc Solis naturam re¬
ferat, viribusque vitalibus quicquam ad
dat: sed dumtaxat quod totum corpus
purgando mundet insensibiliter, in tono
unisono. Imò & uniones, in lac sperma¬
ticum, isto corrosivo mutantur, primis no¬
stri constituentibus sociabile, atque hacte¬
nus remedium Tabis, Paralysis, etc. (43) Sensi
tandem quod liquor Alkahest mundaret
naturam virtute sui ignis. Nam ut ignis
omnes perimit insectas: ita Alkahest con¬
sumit morbos. (44) Sensi denique, quod Mer¬
curius vitae, à Paracelso inter quatuor Ar¬
cana relatus, praeter igneam gehennae vim,
clarificet organa, non secus atque stibium
ab admixtis purificat aurum. Quod idem
de tinctura Lili, synonymo, censeo. Natu¬
ra interim, optat velut novo vere, resur¬
gere sub his pharmacis: attamen extra
spem restitutionis in pristinum sumus,
cum nobis desit infusio novarum virium,
immortalitatem arguens. Statutum est
enim omni viventi, semel mori. Quia nil
in natura est, quod aequipolleat templo
imaginis Dei. (45) Sensi itaque cuncta reno¬
vativa, operari depurando, & hactenus
exhilarando: alioqui non esse veram re¬
iuvenescentiam. Sensi deinde Arcana,
quae resolvendo & expellendo sanant,
non nisi vires inditas, in nobis experge¬
facere; quae ablatis impedimentis, quasi
sub novo vere regerminant. (46) Postremo
sensi, simplicia, quibus non propria formae
emanatio operatur: sed supervenit a¬
lienae formae imperium, ac character,
ut contagium facerent inter symbolizan¬
tia: & inde veneficia, sive incantamenta
nasci. Etenim quaecunque per Blas vo¬
luntarium praeparantur, plerumque pro¬
pagantur ad functiones motus localis, ad
nervos inquam diriguntur, doloribus
nempe ciendis, & indolentiis aptissima.
Nec enim per se, venena, aut fermenta
habent, nisi cacodaemon illa addat, aut
per sibi devictas copulet. Tum enim cae¬
tera venena antecellunt, Pestis veneno
cognata. (47) Imò sensi etiam cuncta venena
(praeter corrosiva) agere ob proprietatem
specificam, phantasticae aemulam, semini
inditam, formaliter innatam, & fermenti
aequivocè agentis potentias habentem.
(48) Sensi porrò rem unamquamlibet, per mo¬
dum recipientis, & applicationis, variè
diffundere suas activitates. Aliter nam¬
que panem intus in nobis, & brutis singu¬
lis operari: aliterque in stomacho, hepate
aliisque culinis. Ob fermentorum diver¬
sitates. Carnem sic sensi externis appli¬
catam, mox putrere, quae intus à fermen¬
tis resolvitur, ac tandem assimilatur no¬
stris. Polentam nimirum externis obli¬
nire, & emollire sensi: quae intus nutrit,
calefacit, alvum obstipat; & flatus movet.
Simplex enim omne, applicatum exterius,
sub sexta digestione nostri, suas explorare
nobiscum vires; quod intus, primis ferè
passibus plerumque domatur. Homo vi¬
vus, diu in aqua detentus putresceret: ca¬
ro autem mortua, novo semper gurgite
diluta, balsami naturam induit. Sic sto¬
machus etsi perpetuò madeat, non inde
tamen putret. Operationes enim naturae
ignoravit Galenus, quia fermentorum
proprietates non olfecit. (49) Paracelsus verò
idiotismi soloecismos fecit, asscruisse, in
vulnere,