490
IGNOTUS
HOSPES
intensioribus,
oriatur
tertia,
sive
neutra,
quam
Diathesin
sive
ipsum
morbum
di¬
xere.
Adeoque
utut
negotium
volvant,
hactenus
morbum
inter
qualitates
habi¬
tare
jusserunt:
humores
autem,
licet
in¬
temperatos,
plerumque
extra
classem
morborum
abegerunt.
Cataracta
scilicet
in
oculo,
quanquam
ut
substantia,
imme¬
diatè
visum
intercipiat,
attamen
morbus
esse
non
potest.
(20)
Finxerunt
ergo
quod¬
dam
Ens
rationis,
ac
Imaginariam
relatio¬
nem,
sive
obstructionem,
quae
morbi
om¬
nem
proprietatem
contineret,
veréque
morbus
esset,
rejecta
cataracta.
(21)
Atque
ita
sensim
morbus,
ad
non
entia
&
privatio¬
nes
devenit.
lamque
ridiculè
pro
morbi
essentia,
distinguunt
intemperiem
simpli¬
cem
à
coniugata;
&
utramque
iterum,
ab
humorosa.
Cum
humor
esset
substan¬
tia
graduum
expers.
Distinxerunt
nimi¬
rum
qualitatum
primarum
societates,
symmetrias,
&
ametrias
in
stemmata:
dein¬
speciosa
inde
schemata
erexere,
tandem¬
que
integra
volumina
ejusmodi
fabellis
implevere.
(22)
At
nunquam
saltem
malum,
aut
vitiatum
in
nobis
humorem
nasci,
admiserunt,
qui
non
praesupponat
intem¬
periem
aliquam
elementariam,
sibi
ma¬
trem.
Quocirca
Intemperies
in
Scholis,
tantum
erit
causa
causae,
&
causati:
non
autem
erit
ipsum
causatum,
sive
Morbus,
nec
demum
causa
connexa,
immediata,
&
connexa
morbi.
(23)
Saepè
iterum
mutata
animi
sententia,
ejusmodi
qualitates,
ex¬
tra
morborum
atque
causarum
censum
abstulerunt:
atque
dumtaxat
in
sympto¬
matum,
sive
coincidentium
catervam,
in¬
distinctim
relegarunt:
dubiae
prorsus,
quid
Morbus,
quid
causa
patrans,
quidve
symptoma
foret.
De
morborum
verò
oc¬
casionalibus
internis
(quas
libro
de
fe¬
bribus,
primus
in
medium
adduxi)
deque¬
morborum
productis
aequivocis,
nil
au¬
ditum
in
Scholis.
Etenim
praeter
calores,
frigora,
dolores,
debilitates,
ejusque
ge¬
neris
coincidentia,
non
alium
cognovere¬
morbi
fermentalem
effectum:
quibus
tan¬
dem
pro
epilogo,
mortem
attulere.
(25)
At¬
que
ita
privativa
positivis
confusè
nexu
e¬
runt.
Interim
haesitarunt,
cuinam
Praedi¬
camento
morbos
inscriberent.
Saepè
nam¬
que
morbum
qualitatem
denominant:
aliàs
quoque
habitudinem
quandam
re¬
lativam:
non
rarò
quoque
qualitatem
de¬
numero
actionum:
saepe
de
Praedicamento
quantitatis
ajunt,
dum
scilicet
non
ipsas
primans,
qualitates,
sed
dumtaxat
illarum
intemperiem,
sive
gradum,
vel
excessum,
morbos
ajunt.
(26)
Dumque
sextum
digitum
in¬
numeros
adducunt.
Praedictorum
autem
immemores,
volunt
resultantem
quan¬
dam
dispositionem,
ab
noxia
humorum
qualitate
utramque
morbi
paginam
im¬
plere.
Sic
nempe,
ut
ista
dispositio
sit
filia
illius
noxiae
qualitatis,
velut
causae
mor¬
bificae.
Adeoque
tum
morbus,
potius
lęsae
actionis,
quàm
laedentis
actiones,
vicem
haberet.
Itemque
morbus
non
esset
am¬
plius
Intemperies,
qualitatisve
excessus:
sed
aliud
productum
(adhuc
anonymum)
ab
ipsa
intemperie
(puta
noxia
humo¬
rum
qualitas)
generabit
Diathesin:
quae
sola,
atque
unica,
tandem
verè
mor¬
bus
esset.
(27)
Enimverò
Epilepticus,
Ma¬
niacus,
Podagricus,
&
Quartanarius,
prae¬
ter
&
extra
paroxismum,
sunt
morbosi,
morbumque
intus
fovent:
non
tamen
habent
ejusmodi
dispositionem,
sive
Dia¬
thesin
(etenim
si
Scholae
credant
morbos
esse
mera
accidentia,
haec
sanè
dormire
nesciunt,
nec
sunt
dum
non
agunt)
tem¬
pore
quietis
ab
invasione.
Ergo
saltem
in
ejusmodi
aegris,
nullatenus
morbus
erit
ejusmodi
dispositiva
Diathesis.
(28)
Ite¬
rum
sui
immemores
iubent.
Si
ista
Dia¬
thesis
sit
exigua,
quod
non
sit
habitura
rationem
vel
essentiam
morbi:
sed
id¬
circo
tum
statum
pariat
neutrum,
sive
ens
hermaphroditicum,
inter
morbum,
&
non
morbum:
adeo
ut
ejus
esse,
me¬
dietatem
participet
de
non
esse.
Idque
tam
in
statu
decidentiae,
quàm
conva¬
lescentiae.
Quinimo
ejusmodi
exiguam
Diathesim,
non
inter
morbos:
sed
cum
debili¬