MORBUS
491
debilitatibus
status
neutralitatis,
interque
symptomata
referunt.
Utque
ibi
patien¬
ter
exspectet,
donec
gradum
nacta,
ex
sym¬
ptomate
fiat
morbus.
(29)
Sicque
Diathesis
morbosa
non
est
morbus,
si
excessu
suo
nondum
manifestè
laeserit.
Quare
etiam,
non
ipsa
Diathesis,
sed
ipsius
excessus
est
proprii
nominis
Morbus
in
Scholis.
Cujus
correlativum
est,
Quod
solus
qualitatum
quarumvis
gradus
faciat,
atque
mutet
sui
ipsius
essentiam,
&
speciem:
nec
spe¬
cies
proinde,
in
esse
specifico,
suam
habe¬
bit
quidditatem:
sed
tantum
in
puncto
excessus.
(30)
Sic
tandem
morbus
migrabit
de
qualitate,
in
Praedicamentum
relatio¬
nis.
(31)
Denique
si
morbus
sit
affectus,
lae¬
dens
immediatè
actionem:
utique
exin¬
de
saltem
agnoscere
deberent,
quod
Ar¬
cheus
ipse,
sive
impetum
faciens,
dum
irregulariter
movetur
(puta,
dum
flam¬
mula
vesicat
vivum
corpus,
non
item
ca¬
daver)
partemque
sui
adhoc
deponit,
&
amittit,
debeat
esse
universalis,
&
prima¬
rius
omnium
morbus.
Prout
de
febribus
demonstrare
minatus
sum.
Agnoscere
de¬
bebant
pariter,
si
causae
materiales
per
se
&
primariò,
sufficia
ut
ad
laedendum
im¬
mediatè
ipsas
functiones
(ut
puta,
cata¬
racta
ante
pupillam,
per
se,
ac
immediatè
parit
caecitatem:
prout
detruncatio
tendi¬
nis,
motum
tollit,
absque
interventu
Dia¬
thesis,
realiter
distinctae
à
vulnere
abtrun¬
cante)
quod
non
sit
opus,
fingere
ejusmodi
Diathesin.
Quippe
non
est
oppilatio
ulla,
sive
Diathesis,
quae
intercludit
meatum
urinae:
si
solus
calculus
id
immediatè
fa¬
ciat,
ac
materialiter
oppilet,
totumque
fun¬
damentum
relationis
sic
in
se
perfectè
atque
realiter
continet,
quod
Diathesis,
sive
actio
oppilativa,
procedens
ab
oppi¬
lante
calculo,
non
sit
nisi
relatio,
ac
me¬
rum
ens
rationis,
quae
in
morbis
inter
me¬
dendum,
ut
&
in
entibus
veris,
veréque
exi¬
sistentibus,
Locum
non
hacet.
Quare
Mor¬
bi
extrinseci,
quales
sunt
vulnera,
&
quae
cunque
meatum
aliquem
intercipiunt,
cum
non
oriantur
seminali
initio,
nec
cau¬
sam
foveant,
quae
Archeum
concitet,
al¬
terius
sunt
monarchiae
clientes.
At
pro
morbis
seminalibus,
propinquius
est
in
natura,
ac
motu,
supponere
spiritum
Ar¬
cheum,
quatenus
sensationis,
motusque
initium
efficiens,
immediatè
atque
proxi¬
mè
affici
à
noxiis,
causamque
illam
occa¬
sionalem,
atque
Archeum,
se
mutuò
con¬
tingere
in
puncto.
Vnde
Morbus.
(33)
Materia
namque
occasionalis,
sive
intrò
allata,
sive
intus
genita,
sive
coagulabilis
sit,
sive
pu¬
trefactibilis,
difflabilis
demum,
vel
indure¬
scens;
semper
tantum
occasionaliter
con¬
citat
Archeum,
ut
inde
expavescat,
ac
di¬
versimodè
excandescat.
(34)
Sub
cujus
scilicet
perturbatione
nascitur
Idea,
informans
aliquam
partem
Archei.
Istudque
compo¬
situm
ex
materia
Archei,
&
praefata
Idaea
seminali,
tanqum
efficiente
initio,
est
verè
Morbus
omnis
seminalis.
(35)
Seductae
ergo
Scholae,
per
proprias
somniorum
liberta¬
tes,
autumarunt,
quod
quia
consideratio
causarum
ac
principiorum
differt
à
consi¬
deratione
rei,
per
illa
productae;
quod
pro¬
inde
de
necessitate
formaliter
causante
causae
omnes
deberent
in
fiendo,
essendo,
operando,
ac
permanendo,
in
perpetuum
manere
separatae
à
rebus
causatis.
Non
at¬
tendentes,
quod
plerumque
consideratio
causarum,
&
principiorum,
non
differat
aliàs
à
consideratione
causati,
quàm
per
relationem
entis
mentalis,
quę
etsi
recepta¬
sit
in
Mathesi,
&
sermocinalibus:
minimè
tamen
in
cursu
naturae.
(36)
Itaque
Scholae
de¬
lusae
per
ejusmodi
elenchos;
credidere
causam
omnem,
efficientem,
de
necessi¬
tate
externam:
nec
proinde
cum
causato
uniri
posse.
Ideoque
nec
generans
esse
partem
generati.
Cum
alioqui
id
natura,
ens
proximè
generans,
semper
sit
mode¬
rator
internus,
vitalis,
&
assistens
Archi¬
tectus
generationis:
adeoque
qui
in
finem
dirigit
cuncta
ad
scopos,
sibi
omnia
patrat,
&
pro
se
egit
universa.
(37)
Idcirco
&
deceptae
in
morbis,
crediderunt
causam
morbifi¬
cam
esse
externam
respectu
corporis
hu¬
mani,
vel
saltem
intuitu
oeconomiae
vitalis.
Nescitum
Rrr2