855
MORBUS 493
morbus constet materia, & efficiente, non
secus atque reliqua naturae entia. Effici¬
ens namque Archeus, laborando per suas
passionem exarthroses, & parturiendo
suarum perturbationum Ideas (quaecun¬
que nam in natura fiunt, per Ideas semi¬
nibus inclusas, oriuntur, & propagantur:
(42) Aliàs enim fatui essent naturae progres¬
sus, qui ductore carerent interno) procu¬
rat de sui substantia, portionem aliquam
disponere, iuxta fines, quos in ejusmodo
ista sui alienatione, proposuit, sibi atque
toti hostiles. Ac eo ipso, quo materia ad
terminum efficienti Ideae propositum de¬
venit, natus est morbus. Usque adeo,
quod omnis morbus seminalis, con¬
sistat in actu reali causante indisposi¬
tionem materiae sibi genialis, id est,
ipsius impetum facientis, nobisque ap¬
plicatae. (43) Ego itaque didici, omnem Prae¬
dicamentorum ambitum in morbis reve¬
ra esse, per modum verum aliorum en¬
tium, in natura per se subsistentium. Hoc
pacto enim, non morbos in Praedicamen¬
tis: sed Praedicamenta omnia, in morbis
reperi. Siquidem in cunctis morbis semi¬
nalibus, materiam reperio occasionalem,
quae instar violenti hospitis, impetum fa¬
cientis, hospitium atque ius violat, &:
oeconomiam turbat. Indè invenio ipsum
Archeum turbari in singulis morbis: hinc
namque & alteram materiam morbi in¬
ternam considero: partem videlicet Ar¬
chei, quam deturpavit propria exorbita¬
tione: in quam partem, Ideam finxit suae
perturbationis, seminalemque causam
morbi efficientem. (44) Sic nimirum ens ve¬
rum & reale, omnium Praedicamentorum
respectus, in se colit. Cuius vel solius
puncti ignorantia, medendi scholas, cae¬
citatis contagio, Ethnicismus obruit.
Creditaque est omnis sanatio, qualitati¬
bus nudis, graduum excessibus, respecti¬
bus relativis, & actionibus subesse. Hinc
etiam contrariorum contraria finxere re¬
media: nullumque morbum demulceri
bonitate naturae, medicaminum mansuc¬
tudine, pacationeque, ac resipiscentia Ar¬
chei, turbati prius. Sola sed pugna, veli¬
tatione atque bello, reduci in medium, si¬
ve temperiem primarum qualitatum. Ita
ut cum putent omnem morbum Diathe¬
sim: remedia pariter cuncta debeant esse
nuda diathesis, aut thesi falluntur. Vnde
sequitur, quod ablatio calculi è vesica, ex
se nunquam poterit importare sanatio¬
nem aegri. (45) Siquidem cum sit remedium
saltem privativum, ad quod consequitur
pacatio Archei: non autem sit Diathesis,
calculo contraria. Multoque minus pro¬
hibitiva materiae antecedentis, quam sup¬
ponunt, de necessitate aliunde suppedita¬
ri, indesinenter affluere, nec cessare, ablato
per cultrum calculo, si nempe prius non
cessaverit Diathesis, generans materiam
ex qua. Itaque iuxta scholas, caesus à cal¬
culo, pro tantillo temporis tantum sana¬
retur, quatenus videlicet auferuntur im¬
pedimenta functionum, à calculo alioqui
praesente, producta, & fota: simulque
quatenus Diathesis mentaliter intercur¬
rens, deletur secundario, casualiter, & per
accidens. Sed longè secus se res habet.
Siquidem morbus seminalis est creatura,
quae in nobis suas materias, suasque Ideas,
Archei jure hereditario, post peccatum
fecit, ac invenit: nec originaliter in natu¬
ra habuit. Ideoque toti ethnicismo, radix
morborum totaliter ignota esse debuit.
Cumque definitio essentialis, non à ge¬
nere definiti, & differentia constitutiva
(pro ut lib. de febribus docui) sit peten¬
da, ob multiplices errorum anxietates, &
theses ridiculas: sed prorsus à connexa
ambarum causarum, entium in natura:
morborumque ideo causa primitiva, at¬
que idealis, steterit hactenus ignota: se¬
quitur, etiam ignoratam mansisse defini¬
tionem, cognitionem, essentiam, ac radi¬
ces morbi. Atque demum sanationes,
fuisse per accidens institutas: cum igno¬
rantia universae habitudinis internarum
proprietatum, efficaciae, & alteritatis.
(46) Scio equidem, tanquam Christianus,
quod
Rrr 3