MORBUS
493
morbus
constet
materia,
&
efficiente,
non
secus
atque
reliqua
naturae
entia.
Effici¬
ens
namque
Archeus,
laborando
per
suas
passionem
exarthroses,
&
parturiendo
suarum
perturbationum
Ideas
(quaecun¬
que
nam
in
natura
fiunt,
per
Ideas
semi¬
nibus
inclusas,
oriuntur,
&
propagantur:
(42)
Aliàs
enim
fatui
essent
naturae
progres¬
sus,
qui
ductore
carerent
interno)
procu¬
rat
de
sui
substantia,
portionem
aliquam
disponere,
iuxta
fines,
quos
in
ejusmodo
ista
sui
alienatione,
proposuit,
sibi
atque
toti
hostiles.
Ac
eo
ipso,
quo
materia
ad
terminum
efficienti
Ideae
propositum
de¬
venit,
natus
est
morbus.
Usque
adeo,
quod
omnis
morbus
seminalis,
con¬
sistat
in
actu
reali
causante
indisposi¬
tionem
materiae
sibi
genialis,
id
est,
ipsius
impetum
facientis,
nobisque
ap¬
plicatae.
(43)
Ego
itaque
didici,
omnem
Prae¬
dicamentorum
ambitum
in
morbis
reve¬
ra
esse,
per
modum
verum
aliorum
en¬
tium,
in
natura
per
se
subsistentium.
Hoc
pacto
enim,
non
morbos
in
Praedicamen¬
tis:
sed
Praedicamenta
omnia,
in
morbis
reperi.
Siquidem
in
cunctis
morbis
semi¬
nalibus,
materiam
reperio
occasionalem,
quae
instar
violenti
hospitis,
impetum
fa¬
cientis,
hospitium
atque
ius
violat,
&:
oeconomiam
turbat.
Indè
invenio
ipsum
Archeum
turbari
in
singulis
morbis:
hinc
namque
&
alteram
materiam
morbi
in¬
ternam
considero:
partem
videlicet
Ar¬
chei,
quam
deturpavit
propria
exorbita¬
tione:
in
quam
partem,
Ideam
finxit
suae
perturbationis,
seminalemque
causam
morbi
efficientem.
(44)
Sic
nimirum
ens
ve¬
rum
&
reale,
omnium
Praedicamentorum
respectus,
in
se
colit.
Cuius
vel
solius
puncti
ignorantia,
medendi
scholas,
cae¬
citatis
contagio,
Ethnicismus
obruit.
Creditaque
est
omnis
sanatio,
qualitati¬
bus
nudis,
graduum
excessibus,
respecti¬
bus
relativis,
&
actionibus
subesse.
Hinc
etiam
contrariorum
contraria
finxere
re¬
media:
nullumque
morbum
demulceri
bonitate
naturae,
medicaminum
mansuc¬
tudine,
pacationeque,
ac
resipiscentia
Ar¬
chei,
turbati
prius.
Sola
sed
pugna,
veli¬
tatione
atque
bello,
reduci
in
medium,
si¬
ve
temperiem
primarum
qualitatum.
Ita
ut
cum
putent
omnem
morbum
Diathe¬
sim:
remedia
pariter
cuncta
debeant
esse
nuda
diathesis,
aut
thesi
falluntur.
Vnde
sequitur,
quod
ablatio
calculi
è
vesica,
ex
se
nunquam
poterit
importare
sanatio¬
nem
aegri.
(45)
Siquidem
cum
sit
remedium
saltem
privativum,
ad
quod
consequitur
pacatio
Archei:
non
autem
sit
Diathesis,
calculo
contraria.
Multoque
minus
pro¬
hibitiva
materiae
antecedentis,
quam
sup¬
ponunt,
de
necessitate
aliunde
suppedita¬
ri,
indesinenter
affluere,
nec
cessare,
ablato
per
cultrum
calculo,
si
nempe
prius
non
cessaverit
Diathesis,
generans
materiam
ex
qua.
Itaque
iuxta
scholas,
caesus
à
cal¬
culo,
pro
tantillo
temporis
tantum
sana¬
retur,
quatenus
videlicet
auferuntur
im¬
pedimenta
functionum,
à
calculo
alioqui
praesente,
producta,
&
fota:
simulque
quatenus
Diathesis
mentaliter
intercur¬
rens,
deletur
secundario,
casualiter,
&
per
accidens.
Sed
longè
secus
se
res
habet.
Siquidem
morbus
seminalis
est
creatura,
quae
in
nobis
suas
materias,
suasque
Ideas,
Archei
jure
hereditario,
post
peccatum
fecit,
ac
invenit:
nec
originaliter
in
natu¬
ra
habuit.
Ideoque
toti
ethnicismo,
radix
morborum
totaliter
ignota
esse
debuit.
Cumque
definitio
essentialis,
non
à
ge¬
nere
definiti,
&
differentia
constitutiva
(pro
ut
lib.
de
febribus
docui)
sit
peten¬
da,
ob
multiplices
errorum
anxietates,
&
theses
ridiculas:
sed
prorsus
à
connexa
ambarum
causarum,
entium
in
natura:
morborumque
ideo
causa
primitiva,
at¬
que
idealis,
steterit
hactenus
ignota:
se¬
quitur,
etiam
ignoratam
mansisse
defini¬
tionem,
cognitionem,
essentiam,
ac
radi¬
ces
morbi.
Atque
demum
sanationes,
fuisse
per
accidens
institutas:
cum
igno¬
rantia
universae
habitudinis
internarum
proprietatum,
efficaciae,
&
alteritatis.
(46)
Scio
equidem,
tanquam
Christianus,
quod
Rrr
3