MORBUS.
497
niret.
Tertiò,
Si
remedium
debeat
remo¬
vere
ipsum
laedens
actionem.
Illud
vel
habebit
singularem
monarchiam,
qua
evo¬
cet,
&
concutiat
ipsum
laedens:
vel
reme¬
dium
se
junget
naturae
ipsi,
idque
tam
u¬
nitissimè,
quod
connexis
viribus,
&
tan¬
quam
unitum
iam
unum,
se
statuat
in
termino
opposito,
adversus
ipsum
laedens.
Non
enim
verum
est
prius
horum.
Quo¬
niam
remedium
esset
tam
exoticum
na¬
turae,
quàm
est
ipse
alioqui
morbus,
pro¬
pter
particularem
directionem,
&
arbitri¬
um
motuum,
ab
Archeo
nostro
spretum:
Nam
si
iuvare
deberet,
haberet
potesta¬
tem
natura
humana
superiorem,
tali
mo¬
do,
quod
nec
legibus
morbiferis,
nec
mor¬
tiferis
pareret.
Adeoque
causam
morbi¬
feram,
tam
è
cadavere,
quàm
languente,
expelleret.
Nec
item
locum
habet
poste¬
rius.
Quia
si
remedium
uniretur
naturae,
radicaliter,
ac
mistione
unitiva,
haberet
privilegium
supra
sortem
alimenti.
Non
cadit
ergo
in
definitionem
morbi,
ipsa
laesio
actionis.
Peculiariter,
quod
reme¬
dium
non
tam
respiciat
causam
occasio¬
nalem,
quàm
ipsum
efficiens
morbificum
internum.
Vndè
verificatur
axioma:
"Quod
naturae
ipsae
sint
morborum
curatrices,
ut
effe¬
ctrices".
(57)
Utrobique
scilicet
morbum
cum
symptomate
confundunt,
in
sanandorum
perniciem.
Cum
sanatio
in
ablatione
cau¬
sae
occasionalis
frequenter,
nunquam
au¬
tem
in
symptomatum
remotione
sita
sit.
58.
Et
quia
ablatio
causae
occasionis
existi¬
matur
materialis
eductio,
hactenus
non
nisi
solutiva
&
diminutiva
contentorum
viguere.
Obi
alioquin
ablatio
causae
occa¬
sionalis
plus
respicit
correctionem,
vel
pacationem
efficientis
proximi,
quam
materiae
occasionalis
avulsionem:
utpo¬
te
quod
à
correctione,
etiam
citra
mate¬
riae
occasionalis
ablationem,
mox
cessa¬
rio,
insperataque
quies,
imò
&
sanatio
prerumque
obveniant.
Quod
in
cura
sym¬
pathetica
frequenter
occurrit,
&
manife¬
stò
liquet.
Scholae
itaque,
per
artificialia
receptae,
quodque
putarint
omnem
gene¬
rationem
inchoari
à
puncto
privativo
corruptionis,
nescivere:
quod
id,
quod
iam
in
materiali
quorumcunque
initio
seminali
fluit,
habeat
iam
eo
ipso
suum
esse
reale,
licet
immaturum,
sitque
per
hoc,
hoc
aliquid
in
seipso,
ac
distinctum
à
quolibet
alio:
quodque
acquirat
per
na¬
turalem
generationem
dumtaxat
maturi¬
tatem,
&
illustrationem
in
sui
apice,
ob
novum
agendi
lumen
formale.
Nec
equi¬
dem
semen
proinde
à
sui
constituto
dif¬
fert,
per
causam
efficientem
internam,
&
materiam:
(60)
sed
dumdaxat
per
individua¬
lem
perfectionis
alteritatem
luminis
for¬
malis,
prout
alibi
de
ortu
formarum.
Se¬
men
namque,
quod
prius
excitatore
o¬
pus
habebat,
adepto
hoc
lumine
formali,
est
deinceps
seipsum
movendo.
(61)
Scholae
quoque
subinde
considerant
morbum,
velut
ac
si
esset
productum
neutrum,
pro¬
fluens
per
activitatem
causae,
&
relucta¬
tionem
naturae
nostrae.
Ast
ego
scio,
tam
formale
agens,
quàm
patiens
in
morbo,
esse
nobis
in
illo
actu
peregrina.
Scio
ni¬
mirum
Caducum,
diebus
silentii,
non
mi¬
nus
realiter
esse
in
nobis,
quam
dum
in
pleno
accesso
fuerit.
(62)
Scio
quoque,
mor¬
bum
esse
ens
reale,
substantivum.
Non
autem
relativum,
non
nudam
habitudi¬
nem
agentis
&
luctantis
ad
patiens,
tan¬
quam
extremorum
ad
medium.
Nec
de¬
mum
esse
conformitatem
proportionis,
aut
disproportionis
inter
extrema.
Licet
hic
respectus
formandae
relationis,
inter
entia
rationis,
sit
propinquior
effectu
na¬
to.
Scio
praeterea,
omne
agens
naturale,
natum
esse
producere
sui
simile,
excepto
eo,
quod
agit
per
Blas
(vis
autem
tam
lo¬
caliter
motiva,
quam
alterativa,
quia
no¬
mine
carebat,
visa
mihi
est
vocari
Blas,
in
initiis
Physicorum.)
Sic
Coelum
meteora,
non
coelos
generat.
Et
homo,
per
Blas
vo¬
luntarium;
itemque
Archeus
per
Blas
ideale,
atque
seminale,
diversas
suscitat
alterationes.
(63)
Agens
verò
seminale,
inor¬
dinatum,
per
Blas
peregrinum,
abortit
monstrum,
quod
propriè
morbus
est.
Sss
Nam