IGNOTUS
HOSPES
498
Nam
etsi
morbus,
iuxta
sui
causas,
sit
natu¬
ralis:
nostri
tamen
respectu,
non
definit
esse
contra
naturam,
tam
quatenus
à
Blas
exotico
incepit,
quàm
quòd
Blas
hostile
gerat,
ac
de
sese
suscitet.
Ideoque
neque
hoc
monstrum
generat
foetum
sui
simi¬
lem,
nisi
per
fermenta
transferat
seminale
suum
contagium,
faciatque)
sic
morbos
in
aliis
per
accidens.
Quod
autem
ad
effi¬
cientem
morborum
causam
attinet.
(64)
Est
quaedam
intus
partu
abortivo,
nata
causa
efficiens
(qualis
cataracta
in
oculo,
cal¬
culus,
materia
febrilis)
quae
licet
à
scho¬
lis
dicatur
causa
efficiens
morbifica,
im¬
mediata
&
continens:
est
tamen
dumta¬
xat
occasionalis
morborum,
&
externa
re¬
spectu
vitae,
in
qua
semper
omnis
morbus
est.
Ideoque
nec
potest
ejusmodi
visibilis
materia,
non
solum
veri
efficientis
ratio¬
nem
obtinere:
sed
nec
etiam
esse
de
ma¬
teria,
intrinseca
ipsius
morbi,
esse
pars
ul¬
la.
Permanet
itaque
concicatrix,
&
occa¬
sionalis
causa
morborum.
(65)
Eò
quod
effi¬
ciens
seminalisque
materia,
si
facultates
vitales,
adeoque
&
vitam
immediatè
at¬
tingere
atque
penetrare
debeat,
utique
&
in
puncto,
vitae
symbolum
continere,
est
prorsus
necessarium.
Usque
adeo
&
illud
in
morbis
seminalibus
perpetuum
est,
quod
morbus,
ut
nunquam
est
in
cadave¬
re:
ita
non
potest
non
esse
in
vivo.
(66)
Por¬
rò
efficientium
causarum
quaedam
est
at¬
que
manet
externa.
Ut
ferrum
vim
impul¬
sivam
nactum,
morbum
facit
in
materia
divisa,
qui
vulnus
dicitur.
Pariformis
est
attritus
vesicae
à
calculo
factus.
Nam
quanquam
efficientia
quaedam
externa
sua
habeant
initia
seminalia
quibus
gene¬
rantur
(ut
calculus)
respectu
tamen
mor¬
bi,
quem
pariunt,
carent
seminibus,
ideo¬
que
sunt
ipsi
morbo
externa,
ac
peregri¬
na.
Interna
verò
occasionalia
semen
ha¬
bent,
quo
fovent
morbum
à
se
excitatum,
claudunturque
etiam
saepè,
in
facto
esse.
Ut
patet
in
febri,
apostemate,
etc.
Sunt
demum
efficientia
occasionalia,
quae
con¬
tinua
atque
fermentali
propagatione
contaminant.
Ut
ulcera,
Icterus,
ec.
Sunt¬
que
interna
occasionalia,
quae
dudum
subinde
dormiunt.
Vt
in
Caduco,
Poda¬
gra,
Mania,
Asthmate,
febribus,
&c.
Inter¬
norum
quoque
occasionalium,
quaedam
incessanter
laborant,
ut
materiam
nostri
corporis,
à
vitae
communione
alienent.
Quibus
si
accesserit
fermentum
(quod
Hippocrates
in
morbis
vocat
divinum)
fiunt
colliquationes.
In
febri
verò,
occa¬
sionalis
materia
efficiens,
juxta
geminam
sibi
proprietatem
concitat
Archeum,
ad
propulsionem,
in
consumtionem
sui.
Quare
nec
aliud
post
se
productum
relin¬
quit:
nisi
nova
Idea,
ex
Archeo
irrito
pro¬
fluxerit,
per
accidens.
Qualiter
Hydrops
febres
sequitur,
etc.
Dolores
autem,
so¬
pores,
vigiliae,
debilitates,
etc.
symptoma¬
ta
atque
diatheses
esto.
(67)
Sic
quoque
effi¬
ciens
seminale
alienum
patrat
calculum,
ibique
cessat,
licet
deinceps
in
momenta
molestias
excitet,
novosque
motus.
Pro¬
ductum
autem
Calculi
sunt
excoriatio¬
nes,
&
novi
morbi,
qui
monstra
sunt
pa¬
renti
suo
absimilia.
(68)
Nam
propriè
loquen¬
do,
generatio
Calculi,
non
est
morbus:
plusquam
ipse
calculus,
qui
in
se
est
com¬
positum
naturale,
nostri
autem
respectu
morbosum.
Quapropter
&
in
matula,
&
extra
vitam,
generatur
suis
causis
petrifi¬
cationis.
Adeoque
est
monstrosus,
&
ano¬
malus
morbus:
utpote
qui
per
accidens,
&
extra
vitam,
in
nobis
nascitur.
(69)
Denique
simulatque
effectus,
sive
productum
in
fa¬
cto
esse,
amisit
suum
ocasionale
efficiens,
illud
productum
non
est
amplius
ipsa
am¬
barum
causarum
connexio,
sive
morbus
pristinus:
sed
suas
sibi
habet
causas,
prima¬
rum
causarum
connexione
posteriores.
(70)
Sic
namque
Apostema
peperit
ulcus:
hoc
verò
plorat
virulentum
ichor:
hoc
denique
non
rarò
excoriat,
pristinum
ulcus
mutat,
vel
novum
suscitat.
Nil
autem
attingit
pa¬
trans
ulcus,
sive
suum
Ichor
deinceps
ul¬
ceret,
sive
non:
quia
non
est
illi
intentio
effectiva,
ad
producendum
ulcus
ex
Icho¬
re.
Quia
ipsa
sanies,
sive
Ichor,
est
produ¬
ctum
ulceris
patrantis,
quod
suam
inten¬
tionem
effectivam,
atque
seminalem,
sus¬
cepit.