MORBUS
503
cum
ferietur
nunquam
sine
crimine,
nec
unquam
destituatur
fermento
locali
com¬
mutativo;
igitur
calore,
fotuque
conti¬
nuo,
excrementa
intus
nata,
vel
aliunde
al¬
lata
magis
magisque
exagitat,
inque
fines
destinatos
conturbat.
Ideo
nec
potest
du¬
dum
aliquod
excrementum
pristino
in
statu
sui,
permanere.
Desperandum
quo¬
que
omnino,
quin
semel
aspernatum,
ite¬
rum
unquam
natura
in
verum
civem
reci¬
piat,
initave
reconciliatione
rursus
ado¬
ptet
(82)
(quale
est
figmentum,
quod
è
pituita¬
fiat
sanguis,
è
cruore
torrido,
bilis
flava:
&
ex
hac
porracea,
aeruginosa,
atque
tandem
humor
melancholicus)
Natura
namque
non
potest
non
contentum
hospitem
ex¬
oticum,
sorte
sui
alterabilem,
alterare,
&
ad
fines
suos
promovere.
Idque
si
in¬
tra
diversoria
propriae
digestionis
conti¬
gerit,
erit
excrementum
longè
mitius,
quàm
si
semel
ad
alienos
lares,
&
extra¬
suos
limites,
delatum.
Tum
nempe
fru¬
ctus
iste
adulterinus,
istique
parti
suppo¬
situs
foetus,
recusatur,
ut
hostis
advena,
ominosus,
ac
tumultuarius,
in
quem
id¬
eo
peregrinum
alterius
messis
fermen¬
tum,
de
necessitate
irrequietae
alteratio¬
nis
introducitur.
Vnde
ex
Retentis,
pri¬
mùm
simpliciter
molestis,
fiunt
noxia,
ac
tandem
Retenta
transmutata.
Quibus
si
insignis
sapor
non
insit,
plerumque
saltem
mox
oboritur,
ab
Hippocrate,
loco
citato
designatus,
pro
morbosa
signatura.
Ete¬
nim
quamdiu
liquor
alimentarius,
freno
balsami
naturae
coërcetur,
saporibus
san¬
guinis,
&
assimilabilis
nutrimenti
jure
potitur:
bene
se
habent
singula:
At
se¬
mel
ab
Archeo
repudiatus,
mox
quoque
ut
indolem
exoticam:
ita
&
saporem
as¬
sumi,
dierumque
agitatione,
malignitatis
gradus
variat.
Est
nimirum
istud
acre,
a¬
marum
acerbumque,
de
quibus
Senex
per
sua
oracula
quaeritur,
omnes
prope¬
modum
morbos
scaturire.
Hoc
enim,
li¬
cet
in
quanto,
pusillum
in
pondere;
leve,
&
visu,
vix
perceptibile:
est
vera
tamen
znorbi
occasio.
Morbus
autem
penitius
sedet:
nempe
in
initiis
vitalibus,
magisque
activis,
ac
imperativis,
quàm
quae
excre¬
menta
vocantur.
Omnis
namque
morbus
seminalis,
causaque
occasionali
fotus,
ut
ab
ente,
immediatè
sensitivo,
&
concupiscen¬
tiae
subiecto,
passionibus,
perturbationi¬
bus,
atque
inordinationibus
pleno,
ince¬
pit:
ita
quoque
non
in
alio
ullo
sedet
quàm
in
motuum
omnium
fonte,
princi¬
pe,
ac
rectore.
Sensim
tamen
non
unico
malignitatis
telo
certat:
quin
contaminata
sui
mora,
ipsam
quoque
oppleat
partem,
sal¬
temque
vitae
continuitate
ac
communione
orbet:
si
insuper
suae
impressionis
noxa,
non
gravet:
vel
similari
in
parte
hausto
fermenti
tabo,
extinctionem
non
mine¬
tur.
(83)
Morbus
ergo
de
materia
Archei
inci¬
pit,
quatenus
per
Ideâm
exoticam
in
nos
furit
ex
concepta
iniuria,
quam
causas
oc¬
casionales
fecisse
sibi
aestimat.
Actio
au¬
tem
concomitans,
resultansque
ex
effici¬
entis
propria
exorbitatione
(ut
Cepha¬
lalgia,
delirum,
&c.)
symptoma
esto.
Quicquid
verò
de
morbo
patratum
ma¬
nat,
sive
ob
dolorem;
spasmum,
partium
regimen,
vel
actionem
fermentalem;
si
in
sui
radice
realiter
id
subsistat,
est
id
morbi¬
productum.
(84)
Productorum
verò
quaedam
sunt
ultimati
effectus,
à
morbo
relicti,
ut
scirrhus,
vel
Hydrops
à
febri.
Vel
in
fieri
esse;
prosiliunt.
Vt
mictio
muci¬
laginis
calculosis.
Quae
nec
propaga¬
tionem
alterius
mali,
ut
nec
morbosae
materiae,
vel
deinceps
productorum
me¬
ditantur.
Haec
iterum
sunt
similia
suis
patrantibus,
quippe
quae
à
fermenti
con¬
tagio
ulterius
serpunt:
pro
ut
scabiei
leprae,
lui
veneris,
&c.
familiare
est.
Alia
verò
intrò
progrediendo,
se
peni¬
tus
dilatant,
generantque
modo
ano¬
malo.
Vti
Apnoea,
convulsio,
etc.
ex
utero,
stomachove.
Sicque
tormina
ex
acidis
facta,
diarrhoeam,
haemorrhoides,
dysenterias,
aliaque
id
genus
mala,
proferunt:
Imò
quiescente
morborum
semine,
per
inter¬
valla,
ex
occulto
Archei
seminario,
aliquid
insuetum
atque
discontinuum
germinatur.
Quale