IGNOTUS
HOSPES
504
Quale
Caducus,
Podagra,
Mania,
etc.
(85)
Profectò
in
his
omnibus,
est
manifestus
Scholarum
error,
docentium
totam
natu¬
ram
regi
à
rectore,
sive
intelligentia
crea¬
ta
nonerrante,
noscente
omnes
fines,
&
propter
hos,
agente
optimo
modo.
Siqui¬
dem
indubium
est,
quin
vulnus
posset
so¬
lidari,
absque
labiorum
tumore,
dolore,
pure,
&
inflammatione:
quin
spina
que¬
at
è
digito,
majori
compendio
excuti,
quàm
quòd
digitus
proinde
in
purulen¬
tum
apostema
surgeret.
Nam
leporis
pin¬
guedo
uncta,
spinam
una
nocte
extrahat,
non
desunt
Archeo
modi,
quibus
idipsum
securè,
ac
citò
peragat
(prout
in
quibus
dam
facit
sponte)
nisi
Archeus
noster,
quibuslibet
subiectus
passionibus,
quasi
pueriles
indignationes
conciperet,
de
mi¬
nima
corporis
laesione.
Nec
mirum
ita¬
que,
quod
ens
naturae
sublunaris,
nulla¬
tenus
iustitiae
se
subdens,
inordinatis
pas¬
sionibus
suis
succumbat:
cum
&
totus
homo,
cui
mens
praesidet
intellectualis,
pustae
rationis
orbitam
in
multis
excedat.
(86)
Illud
demum
notabile,
quod
in
artis
ope¬
ribus,
efficiens
sit
semper
extra:
Illiusque
errore
deceptae
Scholae,
nesciverunt,
in
naturalibus
ac
substantialibus
generatio¬
nibus,
agens
esse
internum.
Idcirco
enin¬
naturalium
causarum
catalogo,
efficien¬
tem,
ut
externam
relegarunt.
Imò
nesci¬
tum
est,
ambas
naturalium
connexas
cau¬
sas
(ut
suo
loco
demonstravi)
non
dif¬
ferre
ab
suo
effectu,
nisi
fluxus
priori¬
tate.
Quae
res
decepit,
quotquot
per
ar¬
tificia
naturam
similitudinarie
sunt
con¬
templati.
Neque
enim
alibi
caecutitum
amplius,
quàm
dum
istam
suae
speculatio¬
nis
inconcinnitatem,
in
morbos
introdu¬
xere.
Nam
non
solum
artificialia,
seminali¬
bus
fecere
paria,
theoricè:
quin
etiam
co¬
nando
sanare,
totam
medendi
praxim,
com¬
trarietatibus
magna
conspurcarunt
falsita¬
tum
confusione.
(87)
Putatum
est
enim,
produ¬
cere
&
generare
esse
prorsus
eadem.
Dum
interim
generans
dicit,
aliquid
de
sui
sub¬
stantia
proferre:
Producit
vero
is,
qui
activa
saltem
copulat
passivis,
licet
de
suo
contribuat
nihil.
Facit
etiam,
qui
quomo¬
do
libet
quicquam
agit.
Porrò
saepe
etiam
admiror,
quod
dum
Scholae
sanationis
beneficium
in
ablatione
causarum
con¬
stituant,
quo
pacto
potuerint
Intempe¬
ries,
intra
morborum
seriem
collocare;
cum
calidus,
atque
notissimus
morbo¬
rum
repente,
atque
sua
sponte
in
frigus
labatur,
&
valeamus
confestim
caloris
in¬
temperantiam,
pro
lubitu
amoliri,
absque
febrium
sublevamine.
(88)
Dein,
cum
causam
vitalem,
in
morbis
enormonticam,
nun¬
quam
susceperint
pro
efficiente
morbo¬
rum;
Non
nisi
de
causa
occasionali
aufe¬
renda
statuerunt.
Nam
Archeus,
licet
sit
vera
&
immediata
causa,
tam
secundum
materiam
(quam
vitiatam,
&
de
sinu
suo
profert)
quàm
etiam
secundum
Idaeam
seminalem,
atque
efficientem,
tamen
Ar¬
cheus
sui
ablationem
non
indicat.
Contra
verò
Scholae
agunt,
dum
phlebotomo
purgativis,
omnique
demum
medio,
vi¬
tam
muniente,
suas
moliuntur
sanationes.
Qua
autem
id
basi,
ipsae
viderint.
(89)
Porrò
in
morbis,
est
natura
stans,
sedens
&
jacens.
Natura
stans,
suis
ipsamet
medetur
mor¬
bis,
spontanea
bonitate:
ut
febres
salubres.
Itemque
quartana,
quae
proprio
naturae
ductu;
non
autem
Scholarum
adminicu¬
lis
sanatur.
Et
natura
stans,
mox
quoque
ambulare
potest,
quod
solius
est
sanitatis.
Sedens
vero
natura,
etsi
sua
sponte
stare,
atque
tandem
ambulare
possit:
surgere
tamen
cogitur,
antequam
stet,
atque
ideo
surgit
difficilius.
Quod
si
verò
tentetur
re¬
mediis
inordinatis
ad
surgendum,
è
sede
prostratur,
jacetque
humi,
nec
inde
pa¬
rum
conquassata
dolet,
&
quandoque
ex
lapsu
succumbit.
Imò
etiam
dum
multi,
ne
malè
valeant,
utuntur
consiliis,
quae
senectutem
&
mortem
accelerant
ple¬
rumque,
ac
non
rarò
etiam
privant
vita.
Ast
natura
jacens,
nunquam
ex
se
surgere
potest.
Ut
lepra,
Caducus,
Asthma,
Calcu¬
lus,
hydrops,
etc.
Nec
imò
sat
est
surgere;
nam
nisi
nervi
firmentur,
facilè
recidi¬
vant.