MORBUS
505.
vant.
(90)
Porro
Hippocrates
Medicum
vult
naturae
dumtaxat
ministrum:
naturas
au¬
tem,
sui
solius
medicatrices.
Idque
suo
sic
seculo
jussit.
Alioqui
naturae
jacentis
est
Medicus
patronus,
atque
herus.
Qualem
si
Senex
nondum
agnoverat:
multò
certè
minus
schola
ethnica
postera,
in
hunc
us¬
que
diem.
Postremo
cadavera
dissecan¬
tur,
quod
fit
ad
excusandum
excusationes
in
peccatis.
Vix
namque
post
mille
anno¬
rum
Anatomen,
moderni
aut
melius
morbos
agnoscunt,
aut
felicius
abigunt.
Gaudent
quidem
imminentem
in
parte
cuiuspiam
corruptionis
notam
offendisse,
infida
illorum
subsidia,
impossibilitatis
clypeo
tegentem.
Mundo
scilicet
sic
im¬
ponitur
alto
supercilio.
Nec
enim
ista
cor¬
ruptio
ante
biduum
ibidem
erat,
etsi
lo¬
cus
doleret
dudum
ante:
tantum
abest,
quod
medentem,
tempestivè
accersitum,
excuset:
quin
potius
ejusdem
culpam
pandat:
qui
scilicet
alligatum
excremen¬
tum
opportunè
discussisset.
Nihil
enim
partium
continentium
destruitur
in
vivis,
quin
vitae
commercio
prius
sit
orbatum.
Quinetiam,
nec
potest
vitae
balsamo
du¬
dum
privari,
nec
pars
demortua
multas
exspectat
horas,
in
corporis
tepore,
quae
non
pariter
festinanter
putreat,
foeteat,
at¬
que
totum
in
sui
conspirationem
trahat.
Liquet
itaque
inde,
quod
corruptio,
in
dislecto
cadavere
obvia,
paucis
sit
horis
ante
facta,
paucisque
ante
obitum
diebus
inceperit.
Vomicae
enim,
malignis
conci¬
liabulis
excitatae
in
pulmone,
morborum
quidem
continent
semina;
at
partium
in¬
ternarum
mortificatio,
obitus
diem
non
multis
passibus
anticipat.
(92)
Admirandum
saltem
unicè,
Scholas
quidem
agnovisse
spermaticum
alimentum,
quo
immediatè
nutrimur:
utpote,
quod
in
quatuor
hu¬
mores
partiuntur
secundarios:
nescivisse
tamen,
eosdem
non
rarò
in
via
digestio¬
num
degeneres
fieri,
atque
multorum
mor¬
borum
occasiones.
Verum
quod
in
vitiis
cutis
tantum
hepar
culpam
luat
immeri¬
tam,
id
ignorantiae
plenum,
ac
commisera¬
tione
dignum.
Vnico
tandem
adhuc
ar¬
gumento
Christianos
medentes
alloquar.
Nimirum
fidei
est:
(93)
Quod
Deus
non
fecit
mortem
pro
homine.
Quia
Adam
ex
crea¬
tione
erat
immortalis,
&
morborum
ex¬
pers.
Nam
de
vita
longa
exposui,
quomo¬
do
morbus,
ac
mors,
ad
esum
pomum,
tan¬
quam
effectus
ad
causam
secundam,
in¬
troierint
in
naturam.
Itaque
hoc
loco
common
efecisse
sat
fuit:
concupiscen¬
tiam
carnis,
à
transgressione
ortam,
pepe¬
risseque
quoque
carnem
peccati;
ac
pro¬
inde
naturam
corruptam,
per
concupi¬
scentiam,
produxisse
morbum.
Optarem
itaque,
scholae
aperiant
colligantiam
&
connexionem
causalem,
inter
vetitum
po¬
mum,
&
elementa,
vel
horum
complexio¬
nes:
sive
interim
spectentur
tanquam
cau¬
sae
morbiferae;
vel
tanquam
morbi
ipsi.
Doceant
nempe.
Si
corpus
humanum,
à
prima
sui
creatione,
constabat
mistione
quatuor
elementorum:
quomodo
natura¬
liter
ipsae
causae
secundae,
sive
commista
elementa,
quae
nunquam
alias
proeliatura
fuissent,
per
solum
pomi
esum,
disruptis
pacis
vinculis,
&
naturae
humanae
repagu¬
lis,
demum
hostilitates,
omnemque
tyran¬
nidem
exercuerint.
Quid
inquam
pomo
commune
intercedit
cum
elementis
con¬
stitutivis
nostri?
Quod
si
hoc
miraculos
è
ac
supernaturaliter
factum,
quod
peccati
poena,
mors
facta
sit.
Ergo
Deus
fecisset
mortem
efficienter:
homo
tantum
dedis¬
set
occasionem
ad
mortem.
Sed
hoc
est
contra
Textum:
imò
&
contra
rationem.
Utpote
mors,
cum
belluis
facta
est
in
ini¬
tio,
prout
&
hodie
cuique
sua
obtingit,
Id
est,
Cursu
naturali,
nexuque
causarum
ad
effectum.
Necesse
est
ergo
iuxta
fidem,
quod
mors
irrepserit
naturaliter
in
natu¬
ram.
Adeo
ut
homo
factus
fuerit
morta¬
lis,
per
modum
brutorum.
Certum
est
namque
ad
esum
pomi,
introductam
esse
brutalem
carnis
concupiscentiam:
nec
aliam
demum
scientiam
boni
&
mali
in¬
troductam
legimus,
sub
apertione
oculo¬
rum
designatam,
quàm
quod
scirent
se
esse
Ttt