855
MORBUS 505.
vant. (90) Porro Hippocrates Medicum vult
naturae dumtaxat ministrum: naturas au¬
tem, sui solius medicatrices. Idque suo sic
seculo jussit. Alioqui naturae jacentis est
Medicus patronus, atque herus. Qualem
si Senex nondum agnoverat: multò certè
minus schola ethnica postera, in hunc us¬
que diem. Postremo cadavera dissecan¬
tur, quod fit ad excusandum excusationes
in peccatis. Vix namque post mille anno¬
rum Anatomen, moderni aut melius
morbos agnoscunt, aut felicius abigunt.
Gaudent quidem imminentem in parte
cuiuspiam corruptionis notam offendisse,
infida illorum subsidia, impossibilitatis
clypeo tegentem. Mundo scilicet sic im¬
ponitur alto supercilio. Nec enim ista cor¬
ruptio ante biduum ibidem erat, etsi lo¬
cus doleret dudum ante: tantum abest,
quod medentem, tempestivè accersitum,
excuset: quin potius ejusdem culpam
pandat: qui scilicet alligatum excremen¬
tum opportunè discussisset. Nihil enim
partium continentium destruitur in vivis,
quin vitae commercio prius sit orbatum.
Quinetiam, nec potest vitae balsamo du¬
dum privari, nec pars demortua multas
exspectat horas, in corporis tepore, quae
non pariter festinanter putreat, foeteat, at¬
que totum in sui conspirationem trahat.
Liquet itaque inde, quod corruptio, in
dislecto cadavere obvia, paucis sit horis
ante facta, paucisque ante obitum diebus
inceperit. Vomicae enim, malignis conci¬
liabulis excitatae in pulmone, morborum
quidem continent semina; at partium in¬
ternarum mortificatio, obitus diem non
multis passibus anticipat. (92) Admirandum
saltem unicè, Scholas quidem agnovisse
spermaticum alimentum, quo immediatè
nutrimur: utpote, quod in quatuor hu¬
mores partiuntur secundarios: nescivisse
tamen, eosdem non rarò in via digestio¬
num degeneres fieri, atque multorum mor¬
borum occasiones. Verum quod in vitiis
cutis tantum hepar culpam luat immeri¬
tam, id ignorantiae plenum, ac commisera¬
tione dignum. Vnico tandem adhuc ar¬
gumento Christianos medentes alloquar.
Nimirum fidei est: (93) Quod Deus non fecit
mortem pro homine. Quia Adam ex crea¬
tione erat immortalis, & morborum ex¬
pers. Nam de vita longa exposui, quomo¬
do morbus, ac mors, ad esum pomum, tan¬
quam effectus ad causam secundam, in¬
troierint in naturam. Itaque hoc loco
common efecisse sat fuit: concupiscen¬
tiam carnis, à transgressione ortam, pepe¬
risseque quoque carnem peccati; ac pro¬
inde naturam corruptam, per concupi¬
scentiam, produxisse morbum. Optarem
itaque, scholae aperiant colligantiam &
connexionem causalem, inter vetitum po¬
mum, & elementa, vel horum complexio¬
nes: sive interim spectentur tanquam cau¬
sae morbiferae; vel tanquam morbi ipsi.
Doceant nempe. Si corpus humanum, à
prima sui creatione, constabat mistione
quatuor elementorum: quomodo natura¬
liter ipsae causae secundae, sive commista
elementa, quae nunquam alias proeliatura
fuissent, per solum pomi esum, disruptis
pacis vinculis, & naturae humanae repagu¬
lis, demum hostilitates, omnemque tyran¬
nidem exercuerint. Quid inquam pomo
commune intercedit cum elementis con¬
stitutivis nostri? Quod si hoc miraculos è
ac supernaturaliter factum, quod peccati
poena, mors facta sit. Ergo Deus fecisset
mortem efficienter: homo tantum dedis¬
set occasionem ad mortem. Sed hoc est
contra Textum: imò & contra rationem.
Utpote mors, cum belluis facta est in ini¬
tio, prout & hodie cuique sua obtingit, Id
est, Cursu naturali, nexuque causarum ad
effectum. Necesse est ergo iuxta fidem,
quod mors irrepserit naturaliter in natu¬
ram. Adeo ut homo factus fuerit morta¬
lis, per modum brutorum. Certum est
namque ad esum pomi, introductam esse
brutalem carnis concupiscentiam: nec
aliam demum scientiam boni & mali in¬
troductam legimus, sub apertione oculo¬
rum designatam, quàm quod scirent se
esse
Ttt