855
TRACTATUS
DE MORBIS.
INTRODUCTIO DIAGNOSTICA.
1. Resumtio totius operis. 2. Cur tanta Authori
reprimendo austeritas. 3. Deum invocat, dum
se humano sentit pritum subsidio. 4. Pauperies &
fucus Logices detegenda erant. 5. Nuditas ausculta¬
tionis Physices Aristotelis. 6. Inaudita investigandi
methodus. 7. Cur scholae caruerint morborum cogni¬
tione. 8. Morbus è praevaricatione fluxit. 9. Eisago¬
ge in Morbi cognitionem. 10. Morborum schema ex
Hippocrate. 11. Scholae Loto pastae, deseruere suum
Hippocratem. 12. Medullaris contemplatio mor¬
borum.
(1) Necessarium visum fuit, ab
Elementis, qualitatibus, mi¬
sturis, complexionibus, con¬
trarietatibus, humoribus, &
Catarrhis incepisse, ut de¬
monstrarem scholas, morborum naturam
attendisse nunquam: ideoque ignorasse
rei medicae veros scopos, sive morborum
principia, theoremata, modos fiendi, cau¬
sas adaptationis, consanguinitates, con¬
sensus, alteritates, atque proprietates, re¬
mediorum item inventiones, delectus,
praeparationes, exaltationes, appropria¬
tiones: Id est, aegrorum scientificam sana¬
tionem nescivisse. Credidi namque per
ejusmodi initia procedendum mihi: eò
quod aegritudines omnes (paucis forsi¬
tan exceptis) retulerint in qualitates
elementales, atque innata naturae dissi¬
dia. In humores, catarrhos, flatus, fu¬
mos: adeò ut in fumum & vapores abla¬
ta scholarum scientia, in fumum evane¬
scat. Tandem per Tartari errores, ad Tar¬
taros devenit, ut ostenderent se tenebris
in volutas, cespitasse in viis suis. (2) Detegere
enim impigrè illa debui: si resipiscen¬
dum Tyronibus posthac. At non satis
fuit, errores, inscitiam, ignaviam, & perti¬
nacem constantemque ignorantiam osten¬
disse: nisi doctrinam veram in nugarum
vicem rependero. Etenim per plurimos
annos suspecti mihi remanserant axioma¬
tum abusus (quod lib. de febribus ad vi¬
vum depinxi) prius quam ad solidam ve¬
ritatis cognitionem pervenerim: dudum¬
que Theoriae veritatem perlustraveram,
prius quam justa aliquot medicamina, quae
initiatis sat essent, quaerendo invenissem.
(3) Quamobrem cum de morbis, sub tanto
paradoxo, terumque pondere, dicturus es¬
sem; apud veteres, & iuniores modernos
autem offenderem neminem adiutorem,
Deum seriò invocavi, ac etiam propitium
inveni. (4) Statui itaque antequam scribe¬
rem invocare Logicen, ut per suas mihi
definitiones, morborum essentias demon¬
stret: per divisiones verò, species, atque
alteritates illorum; Ac tandem per Argu¬
mentationem causas, proprietates, media,
atque remedia suggereret, cognoscendi
atque sanandi. Sed ad meas acclamatio¬
nes, etiam in os ejus factas, surda fuit, stu¬
puit, nil audivit, muta mansit, nec mini¬
mum iuvit me miserum. Quia tota impo¬
tens, sine sensu. (5) Dein igitur in subsidium
vocavi scholarum auscultationes Physi¬
cas. Tria nempe illarum jactata principia,
causas quatuor, fortunam, Casum, Tem¬
pus, infinitum vacuum, motum, imò &
monstrum. Vndè tandem detexi totam
Physicam verè monstrosam: Habentem
initia ficta, falsa, ludicra, non principian¬
tia, multò minus vitalia, in conspectu "Re¬
gis cui omnia vivunt": Causas item non cau¬
santes. Phantastica quoque entia Ratio¬
nis, milleque absurditatibus obsepta do¬
gmata obtrudentem. In quibus ne vesti¬
gium ullum naturae adhuc integrae reperi:
multóque minus defectus ejusdem, alte¬
ritates ve facultatum, aut functionum vi¬
talium,
Yyy