855
132
IN PUNCTO VITAE SUBJECTUM
IN PUNCTO VITAE SUBJECTUM
INHAESIONIS MORBORUM.
VITA perfectè sana non ha¬
bet morbum: quia sanitas
integritatem praesupponit,
quam morbus lacerat. Ad¬
coque sanitas & morbus si¬
bi contradicunt. Vita quoque extincta,
non est morbus, nec morbum in se admit¬
tit. Eò quod propriè loquendo, vita illa
est merum nihil, nec amplius exsistens:
Morbus autem est hoc aliquid. Tertiò
denique, cadaver, utut virulentum, aut
tabo infectum, attamen nullatenus capax
est morborum. Quapropter tametsi cor¬
pus dum vivit, sit domicilium morbo¬
rum: non tamen est verum morborum
efficiens internum. Multò etiam sanè mi¬
nus sordes, sive excrementa (quae humo¬
res nostri constitutivi putantur) jus ha¬
bent aut proprietatem morborum. Ve¬
rùm si qua pars morbi adscribenda sit in¬
ordinatis faeculentiis: illa profectò tota
vergit ad causam occasionalem. Siqui
dem morbus est ens verà subsistens in
corpore, constructumque ex materia &
efficiente interno seminali, adeoque et¬
iam hactenus sese sequestrat longè à cau¬
sis occasionalibus. Praesertim quod inter¬
na rerum initia constituant ipsum ens,
sintque inseparabiliter de ejus essentiali
quidditate. Sic nimirum ut si loquamur
de corpore, vel anima humanis: rectè u¬
trumque dicitur homo, licet non integer.
Sic nempe materia morbi, verè est mor¬
bus: pro ut & efficiens ejus seminale est
verè morbus: licet non propriè integer
sit morbus. Itaque quandoquidem mor¬
bus sit dumtaxat in vivo, non autem in
mortuo, necesse est vitam esse immedia¬
tum morbi domicilium, subiectum inter¬
num, imò & opificem ejusdem. At cum
vita non sit corporis, nec corpori essen¬
tialiter propria: sed corpus citra vitam
sit cadaver, sitque morbus in vita: neces¬
sariò quoque omnis materia sive domici¬
lium & efficiens morbi, non excedit vitae
limites: Id est, necessariò omnis morbus
habitat intrat capsam Archei, qui solus
est immediatus vitae testis, exsecutor, or¬
ganum, ut & hospitium. Apostemata au¬
tem, ulcera, sordes, excrementa, etc. sunt
tantùm vel occasiones mortis ac morbo¬
rum: vel eorundem producta posteriora,
in novam tragoediae scenam suscitata. Nec
sanè ideo mirum, quòd unà cum vita,
morbi omnes in nihilum abeant, si vita sit
immediatum subiectum domiciliumque
morborum: sed dudum admiratus sum,
quod hactenus nemo medentum scive¬
rit, in quo essentia morborum glisceret.
Sed circum qualitates elementales, hu¬
mores, complexiones, contrarietates, &
diatheses vagati sint. Nec semel quidem
animadverterint, quod sicut sordes non
sunt morbi; ita nec morbi in sordibus: at
tantum in ipsamet vita degant, atque in
eadem sic inclusi oriuntur, adolescunt, &
pereunt, quòd cum nullibi sint extra vi¬
tam: debeant esse vitae intimi atque do¬
mestici fures. Haec de morborum proprio
receptaculo. Porrò cum morbus citra
controversiam admittatur ens exsistens in
nobis tanquam hospitio, potiaturque suis
ac singularibus proprietatibus, ac sympto¬
matibus diversis: necessariò morbus non
est de numero accidentium: eò quod ac¬
cidens non est accidentis secum combi¬
nati, & à se tota specie distincti: Siquidem
aciditas, vel amaror, non est proprietas
albedinis, nigredinis, levitatis, aut calo¬
ris: sed singula quaeque stant pro seipsis.
Quapropter si morbus est ens, & non ac¬
cidens, si denique de se proferat, nedum
alterationes, varias dispositiones, debili¬
tates, etc. verùm insuper generet substan¬
tias, degeneres ab ordinario naturae suae
instituto: necessariò debet constare ma¬
teria,