534
IN
PUNCTO
VITAE
SUBJECT.
INHAESIONIS
MORB.
Eadem
enim
causa
quae
initio
mundi
fe¬
cit
mortem,
sive
causa
eadem
secunda
na¬
turalis,
quae
dedit
introitum
mortis
natu¬
ralem
in
humanam
naturam:
eadem
prorsus
&
hodie
facit
mortem
&
mor¬
bum.
Cum
gloria
namque
Creatoris
pu¬
gnat,
non
fecisse
mortem
ab
initio,
eam¬
que
factam
per
hominem,
deinde
sibi
as¬
sumsisse
gloriam
sciendi
fabricare
eam:
quasi
ab
homine
id
didicisse
debuisset.
Quod
autem
iam
de
morte
dictum
est,
id
de
morbis
pari
jure
intelligendum:
quip¬
pe
cum
ex
eodem
ortus
puncto
mors
&
morbus
profluxerint.
Itaque
si
dicatur
Deus
dare
morbos,
vel
mortem:
non
est
quod
iam
velit
esse
Creator
eorum,
quo¬
rum
antea
fabricam
penitùs
recusavit:
Sed
dicitur
permissiyè
author,
&
princeps
vitae
&
mortis.
Quod
sicut
est
verus
ac
so¬
lus
vitae
Author,
eamque
ideo
modere¬
tur,
&
tollat
pro
suo
lubitu:
ita
permittit,
ut
hic
cedat,
&
alter
cadat,
&
quod
causae
secundae
tam
directè,
quàm
irregulariter
incidant,
undè
homo
oppetat,
vel
morbus
vigeat.
Ast
creatio
morbi,
ut
entis
subsi¬
stentis,
ex
materia
&
efficiente,
seminali
atque
ideali,
malo
&
lethali:
nequaquam
ex
Deo
procedit.
Nam
dum
hominis
in
arbitrium
collocasset,
posse
citra
mortem
permanere,
vel
eadem
die
morte
mori:
eodem
passu
quoque
in
hominis
manu
posuit,
fabricare
mortem
&
morbum
ipsum,
tanquam
mortis
praecursorem,
ac
praeparatorem.
Introitus
mortis
in
natu¬
ram
hominis
consideratus,
pro
ut
illum
alibi
paradoxo
notabili
explicui,
probat
exquisitissimè,
morbum
non
solummodo
consistere
in
parte
vitali
hominis:
sed
&
morbum
ipsum,
nasci
seminali
Idea
ex
ipso
Archeo.
Breviter
autem
id
probabo.
Ex
concupiscentia
carnis,
orta
est
caro
peccati:
ideoque
&
mortalis
Archeus
in
illa,
&
per
consequens
quoque
inde
Ar¬
cheus,
in
quantum
est
vitalis,
in
carne
pec¬
cati,
agit
omnem
actionem,
producitque
omnem
actum
formalem
nocuum
atque
lethalem,
quem
Deus
recusavit
facere,
permisitque
hominem
sibi
cudere
causas
mortis,
&
morborum.
Non
est
tamen
ho¬
mo
proinde
creator,
licet
faciat
sibi
actus
formales,
sive
formas
substantiales
mor¬
borum,
sive
vitae
nocuas:
siquidem
illi
id
concessum
fuit
vi
verbi,
quod
quacunque
die
comederet
de
fructu
arboris
scien¬
tiae
boni
&
mali,
morte
moreretur,
&
sa¬
tellites
ad
mortem
destinatos
sibi
faceret.
Idque
ex
natura
ipsamet
mortis,
in
carne
peccati
necessariò
partae.
Actus
itaque,
qui
est
de
essentia,
exsistentia
&
subsisten¬
tia,
prout
etiam
de
propagatione,
conta¬
gionisve
fertilitate
morborum.
pendet
omnino
in
vita,
ex
vita,
per
vitam:
intra
quam
etiam
clauditur.
Miseri
sanè
mor¬
tales,
atque
longè
miserrimi
infirmi,
qui
hactenus
Medentes
magno
caroque
pre¬
tio
stipendiarunt,
ignorantes,
quid
sit
mor¬
bus,
à
quo
oriatur,
in
quo
consistat
atque
subsistat.
Admiror
autem,
haec
ante
me
non
olfecisse
priores,
ut
nec
Neotericos:
utpote
quorum
Sacra
anchora
plerumque
est
in
spe
Criseos,
&
de
Crisibus,
ad
excu¬
sandum
suas
ignorantias
plurima
com¬
menti
sunt.
Siquidem
Crisis
in
morbis
nil
praeter
Archeum
probat:
si
credant
suo
Hippocrati,
dicenti,
Naturas
ipsas
morborum
medicatrices,
&
auxiliatrices
unicas.
Luna
namque
non
facit
Crises
causativè,
sed
solus
Archeus,
lunae
inse¬
quens
rythmum.
Dies
namque
metitur
luna,
magisque
in
probationem
actionum
Archei,
quam
in
causalitatem
spectat.
Semper
enim
Luna
14
die,
est
opposito
loco,
quo
erat
prima
die:
ergo
&
vires
oppositas
Archeus
habet,
qui
lunae
ry¬
thmos
aemulatur.
Sic
&
de
7.
die.
etc.
Concludo
itaque
pro
notitia
morbi,
quòd
morbus
vel
habeat
fomentum,
vel
duntaxat
excitamentum
à
causa
occasio¬
nali:
vel
sponte
motuque
proprio
surgit,
suoque
seminis
contagio
perseverat,
ut
dum
epilepsia
semel
concentrata
est,
vel
podagra
radices
egit,
propriâ
nempe
sponte
quoties
lubet
expergiscitur.
Per¬
inde
quoque,
biduo
triduoque,
vel
am¬
plius