MORBOSIS
541[sic]
ria
ejusque
efficiens,
quamdiu
suppositi
fuerit
identitas.
Cum
ipsa
idea
sit
semen
in
illo
spiritu,
qui
proinde
illa
idea
spolia¬
ri
nequit
absque
sui
dissolutione.
Neque
enim
perinde
Archeo,
atque
metallis
con¬
tingit,
quae
liquando
redeunt
in
pristi¬
num,
solamque
amittunt
artificis
operam.
Assimile
est,
dum
praegnans
terretur
ab
Anate.
Eo
ipso
enim
ideam
entis
à
quo
terretur,
imprimit
imaginativa
in
spiri¬
tum:
ita
ut
idea
ista
fiat
ibidem
semina¬
lis.
Atque
ita
quidem
nedum
embryo¬
nem
iam
formatum
destruit:
sed
hunc
transformat
in
anatem.
Vndè
saltem
li¬
quet,
nedum
potestas
&
authoritas
ima¬
ginativae:
sed
etiam,
quod
idea
ab
imagi¬
natione
hauserit
vim
figurativam,
atque
habeat
vim
seminalem
&
figurativam;
imò
&
potentiam
metamorphosis.
Sequi¬
turque
ex
praefatis,
quod
vir
multae
phan¬
tasiae,
necessariò
etiam
viribus
enervetur.
Quoniam
non
secus
lassatur,
quàm
qui
operoso
labore
diem
transegit,
totusque
tam
mente
quàm
corpore
deficeret,
nisi
refectus
grato
colloquio,
sociali
deambu¬
latione,
conversatione
amoena,
&
potu
meraciore.
(6)
Iuxta
illud,
Vinum
modicè
sumtum
acuit
ingenium.
Nec
est
modi¬
citas
illa
sub
tetrica
medentis
crisi
per
uncias
liberanda,
dum
à
Sapiente
cuique
pro
capacitate
est
resoluta.
Vinum,
inquit,
ad
hilaritatem:
non
autem
ad
ebrietatem,
est
conditum.
Tristibus
ergo
defessis,
ex¬
haustis,
oppressisque
succurrendum
est
vino,
usque
ad
hilaritatem.
(7)
Ergo
ideae,
tanquam
lumina
formalia,
se
invicem
pe¬
netrant,
suique
simulacra
imprimunt,
in
partem
Archei,
cujus
sunt
imago
atque
semen.
Itaque
ideam
seminis
prolifici
primum
penetrant
ideae
inclinationum,
ad
mores
scilicet,
scientias,
affectiones,
morbos
atque
defectus.
Idcirco
namque
ideis
constituentibus,
connectuntur
faci¬
lè
ideae
gravidarum:
quae
bonos
alioquin
ut
mores
saepè
corrumpunt,
imò
&
stultos
quandoque
gignunt:
ita
non
rarò
alios
quoque
ab
utero
emendant.
(8)
Alioqui
ple¬
rumque
sortes
gignuntur
sortibus
&
bo¬
nis.
Puer
enim
per
educationem
rigidam,
vel
mollem,
incipit
deflectere
à
nativis
in¬
clinationibus.
Tum
demum,
ubi
discre¬
tione
aliquali
praeditus
est,
per
exercitia
&
consortia,
in
varias
incidit
affectionum
ideas,
quibus
plerumque
in
vitam
obedi¬
re
cogitur,
quia
à
teneris
unguibus
im¬
plantantur.
Mox
deinde
in
adolescentia
ideae
aestimationis
vigere
incipiunt,
quae
licet
plerumque
sint
adhuc
insontes:
ubi
tamen
his
se
associaverint
ideae
passionis
cujuspiam,
inclinationum
manu
introdu¬
ctae:
tum
priores
ideae
penetrantur
à
for¬
tioribus,
puta
odii,
amoris,
vindictae,
luxu¬
riae,
etc.
Verùm
si
timor
insignis
accesse¬
rit:
inde
tam
vehemens
idea
consurgit,
quod
aegritudinem
violentam
cum
perpe¬
tua
pusillanimitate
incutiat.
Sunt
autem
idearum
mitissimae,
amoris,
gaudii,
&
de¬
siderii,
quae
tandem
sua
oblectant
sua
vi¬
tate,
totamque
sic
irretiunt
animam,
ut
de¬
lectationibus
ac
voluptatibus
continuò
inhient.
Violentiores
sunt
ideae
irae,
tristi¬
tiae,
agoniae,
invidiae,
metus,
arrogantiae,
despectus,
terroris,
vindictae,
temulentiae,
zelotypiae,
&
desperationis.
(9)
Ubi
&
hoc
notandum:
Agoniam
non
esse
collucta¬
tionem
solius
spei
&
timoris:
sed
etiam
irae
&
metus,
irae
&
dissimulationis,
spei
&
irae,
odii
&
timoris,
spei
&
tristitiae,
etc.
Etenim
ut
in
solis
conceptibus
est
con¬
trarium;
ita
&
in
ideis
inde
genitis.
Quae¬
que
non
sunt
contrariae,
complicantur,
&
sese
penetrant.
Contrariae
autem
se
de¬
struunt
vicissim,
quod
quandoque
in
sa¬
natione
morborum
per
historias
palàm
fiet.
Consurgunt
igitur
in
unitatem,
quotquot
ideae
se
mutuo
penetrant,
&
compatiuntur;
retenta
potioris
ideae
prae¬
valentia.
(10)
Sunt
autem
repentinae
omnium
atrocissimae,
&
maximè
lethales:
quia
ex
improviso
imaginativam
quatiunt,
adco¬
que
totalem
velut
Archeum
contaminant.
His
dein
succedunt
diuturnae:
quia
qua¬
dam
assuetudine
fiunt
fures
domestici
noverunt
thesauros,
horumque
claustra.
Hinc
Zzz
3