855
542
DE IDEIS
Hinc sortis consuetudo ligat animam
quatenus ideae, in Archeo influo conce¬
ptae, tandem & insitum partibus spiritum,
contaminant. Enimvero ideae inclinatio¬
num, ad virtutem supernaturaliter dan¬
tur, postquam natura tota corrupta est à
peccato. (11) Ad moralitatem verò, artes &
defectus, nobis ab ideis seminalibus pa¬
rentum, implantantur: vel à puero, per
educationem instillatae, abeunt in natu¬
ram, quatenus nativas penetrant, & iis¬
dem coalescunt. Sunt autem affectiones,
proprii nominis producta inclinationum,
passionum, & affectionum exercitia, &
non absque idearum nova propagatione
contingunt. Quaeque ideo vitae instar
vernaculam in nobis parant habitatio¬
nem & habitudinem. (12) Passiones autem,
sunt internae animi motiones, circa qua¬
rum frenos totus versatur Stoicismus.
Perturbationes tandem sunt passiones,
plerumque à causis extrinsecis suscitatae
ideae. Passionumque cunctarum commu¬
nis mater desiderium. (13) Hoc enim in se bo¬
num vel malum est. Nam quod indiffe¬
rens, sive neutrum est, facillimè naturae
corruptionem induit, & pervertitur. De¬
sideriorum autem malorum unicum re¬
medium, voluntatis resignatio. (14) Quia na¬
scitur desiderium hoc modo. Corrupta
enim natura iam naturaliter in se versa
est, ideoque libenter meditatur sibi plau¬
sibilia. Quatenus continuò versatur cir¬
ca obiecta concupiscentiae peccati. Et sic
ut ignis è silice: ita à plausibilitate obie¬
cti, desiderium. Cui nisi per furculum in¬
feras timorem Domini (qui ideo est ini¬
tium Sapientiae) pro freno, succiderisve
conceptuum plausibilitatem, in primo sui
germine primorum conceptuum: iam fo¬
mitem in natura corrupta reperit, accre¬
scit malitia, nondum prae sui exiguitate
patens: trahitque sub se mox totam ani¬
mam. Adeo ut serva adveniat illi appe¬
titui; per quem de majestatis throno fuit
expulsa. Puta si ambitio, vel concupiscen¬
tia major, ferveant in desiderii sartagine;
illa vel sunt spe possibilia, absque spe, vel
contra spem. Si homo perseveret in desi¬
derio, haec duo posteriora ipsum demen¬
tabunt. Cum omne desiderium corruptae
naturae, semper aliquid fatuitatis & anxi¬
etatis annexum habeat. Sin verò desiderii
finis cum spe est, fertur saltem in obie¬
ctum nondum praesens, & tum impossibi¬
le, adeoque habet exspectationem fasti¬
diosam, atque molestam comitem. Desi¬
deramus namque ea, quae non sunt. Poe¬
nosum ergo desiderium, malum plerum¬
què quoque ex sui natura. & ex suo af¬
fectu longe pejus. Ac tandem ex conse¬
quentia, malum. Quia statim desideria
sponte declinant in iram, odium, vindi¬
ctam, morositates, tetricitates, intoleran¬
tiam, arrogantiam, contemptum, etc.
Semper enim desiderium naturale ruit in
pejus, eo quod descendat à philautia, for¬
metur à corrupta natura, circaque obiecta
peccati plerumque versetur, anxietates,
exspectationes, & molestias comitetur,
atque libertatem volendi incurvet: qua¬
tenus autem supra se & in futurum refle¬
ctatur, parit impatientiam, libertatem af¬
fectat, mortificationi resistit. Morositates,
angustias, intolerantiam, & subinde de¬
sperationem adfert. Desiderium bonum
semper ex gratia datur supernè, cujus pro¬
ductum est Amor, nitorque animae pro¬
ducens perfectionem. Virtutes ergo, qua¬
tenus ex gratia obveniunt, transscendunt
ab imaginativa, cum suis ideis, in intelle¬
ctum: adeoque tingunt animam: Pro ut &
vitia passionum, exercitia peccati, & sub¬
ductionis à timore Domini, tingunt ani¬
mam, ut quasi belluina fiat. (15) Hinc lupi ra¬
paces: Genimina viperarum, dicite vul¬
pi, &c. Idcirco in anima quandoque
erunt conspicua, peccata commissa, abs¬
que indagationis scrutinio. Sed peccata
merè negativa, quia non entia nec quic¬
quam actualitatis habent, non tingunt
animam (qualia sunt obmissionis) ideo¬
que haec sola in judicio extremo impro¬
perabuntur: cum caetera, solo visu distin¬
gnen¬