855
MORBOSIS. 545
saltem suppositionibus. Vna scilicet, quod
omnis morbus sit in ente vivo, adeoque in
Archeo motore: non autem in ente per
se mortuo, & immoto. Altera, quod mor¬
bus sit ens substantiale, per se in nobis
subsistens. (30) Undè concludo. Quod mor¬
bus, per modum aliorum entium natura¬
lium, procedat de nonente ad ens, & na¬
scatur seminaliter. Quod sic probo me¬
chanicè. Faba, ut seminum notissima, sit
demonstrationis subiectum. (31) In hac enim
concurrunt ideae umbratiles, concreatae
mox à mundi initio, & per propagatio¬
nem seminaliter illi connatae. Quia inter
binas squammas, quae fabae corpus consti¬
tuunt, invenitur germinis praeludium, ha¬
bens bina folia cum radice: In quibus
ideae seminalis umbratiliter dormit. Est¬
que alligatum utrique fabarum squam¬
mae, tanquam utrique sexuali initio. Non
secus atque vitello ovi adhaeret crassius
albumen, seminis entelechiam continens.
Faba ergo, terrae commissa, statim combi¬
bit terrae liquorem vel actualem, vel va¬
porosum: atque illo intumescit. Terra
autem, in se, suam habet fracedinem, sive
vim imprimendi odorem fermentalem:
respectu cujus, illi collata est potestas,
motrix, absque visibili semine commisso
sibi sponte germinandi. Per consequens
imbibito terrae succo, eadem huic vis fer¬
mentalis traditur, quae est aliàs terrae. Qui
succus, habens in se fermentalem fracedi¬
nem, determinatam ab odore specifico
sabae, excitat latentem seminis ideam in
faba, quae dein sponte propria pergit age¬
re. Quapropter non nascitur germen,
quod alioqui terra illius loci ex se produ¬
xisset: sed ex idea seminali intrinseca, &
invisibili fabae, nascitur germen, quod est
herba saba. Sic tamen ut vis specifica fa¬
bae flectatur juxta indolem fermenti fra¬
cedinis terrae. Hinc nimirum vinum va¬
riat diversis locis, licet vitis eodem pal¬
mite plantata sit. Sic nempe fluunt semi¬
na, in destinata munia, fructus, ac fines.
(32) Quod in Carcinomate explicabo. In¬
primis verus cancer, nusquam nisi in u¬
bere, & utero mulierum oritur. Non au¬
tem insunt, & dormiunt in utero, ideae
cancri: prout alioquin ideae fabae, in ger¬
mine fabae. Quia morbi naturaliter qui¬
dem fiunt: non tamen insunt. Nisi fortas¬
sis à semine generantis connatae, ut in
morbis haereditariis. Atque ista est diffe¬
rentia entium creationis, ab entibus mor¬
bosis. Suppono igitur pro occasione can¬
cri, quod ubera mulieris, compressionem
aut contusionem patiantur, & glandulae,
lactis effectrices, conquassentur. Dein,
statim Archeus sensitivus, organo isti in¬
situs, dolorem, velut spinam pungentem,
concipit. Ergo conquassatio, & dolor, se
mutuo contingunt in sensatione: & tan¬
quam è silice & chalybe, anonyma passio
furiosa, loco fermenti, exsurgit. Hinc
ignea idea seminalis, furens (atque ideo
venenosa) excutitur, succo loci imbibi¬
tur, & confermentatur. Undè tum de¬
mum tumor dolens, punctilis, pulsatilis,
quia etiam venenosus, à furore. Excitatus
ergo, & indignatus Archeus, pro indole
conceptae indignationis (neque enim o¬
mnia passim ubivis: sed heic injussa vi¬
rescunt gramina, illic felicius uvae, arbo¬
rei foetus alibi) sic neque Archeus in di¬
gito, pro ut in oculo, videt. Isto ergo spi¬
nosi doloris tuberculo, conglomerat Ar¬
cheus venenum, à sua indignatione par¬
tum, quatenus ibidem Archeus se mamil¬
lis ita nupsit, quod harum pars nulla illo
careat. Istud autem tuberculum est pro¬
ductum cancri, in indignatione seminati,
tam essentialiter cancri, quàm is, qui
postea sanie diffluit foetidus. Neque enim
ulcera, aut apostemata, in uberibus, can¬
crosa unquam sunt, nisi furor ille Archei
adfuerit. Imago ergo seminalis, ab Ar¬
chei turbulenta tempestate exsurgens, &
in loci Archeo depicta, est verus cancer;
sive apostema adhuc, sive demum ulcus
fuerit. Nam Archeus mamillarum, vita¬
lis motor, illa scilicet parte, satellitium
uteri furiosi agens, agitatus furiis, topicè
cudit
Aaaa