855
546 DE IDEIS
cudit ideas virulentas, sibique imprimit
eodem iure, quo imaginativa, imagines
suis passionibus consentaneas fabricat.
Non aliter inquam, quàm uterus, cor, ce¬
rebrum, stomachus, quàm ipsamet vis se¬
minalis vegetabilium propagatrix: imò
nec aliter, quàm ipsis in simplicium excre¬
mentis (puta Rabidi saliva) elucet. Sic
inquam nascitur cancer, suasque propagat
ideas, proximum in alimentum similare.
(33) Primarius enim cancer, in Archeo topi¬
co, per contagii dependentem connexio¬
nem, ulterius in partem conterminam dis¬
tenditur. Prout autem ab initio, usque
in ultimam maturitatem, unicus tantum
est idealis ac seminalis fabae rector :
Ita ab initio conceptae ideae cancri, in
mortem usque, non est nisi idem vene¬
num. Atqui cum cancer sit in subiecto
sensitivo, Archeus proinde quotidie de
novo furiat, novas ideas atque venena
antiquis substituat. Non item faba. Quae
singulari initio incipit, & per fluxum per¬
git in continuitatem sui fili. (34) In creatis si¬
quidem primae constitutionis, quamvis
idem cum morbis sit ideale initium, & fi¬
endi progressus à non ente ad ens: In
facto tamen esse morborum progressus
discrepat. Proinde quoque faba quotidie,
exteriori vultu, mutatur crescendo, licet
florescens à germinante non differat vi¬
tali initio. Pariter & morbi sigillati in
Archeo, vel topico, vel infiuo, ab hujus
varia insania venenum diversificatur. Et¬
enim quamvis fundus cancri exulcerati,
aeri expositus, fuerit obiectum primum,
ubi conceptus & natus fuit: attamen fun¬
do illo per corrosionem absumto, semper
penitior alter succedit, novo contagio in¬
samis, velut ac si nova faba indies germi¬
naret: Ideoque morbus, nedum à mathe¬
seos locali centro prodit: sed à centro
physico. Quod est furialis & seminalis
idea Archei. Idem judicium & paritas
est de cunctis aliis venenis, intus genitis,
quale est iam praefatum in Chirurgicis.
In brutis namque (pro ut alibi de Peste)
omne specificum virus non nisi ab ima¬
ginis idea profluit. Vndè in Adagio: "mor¬
ta la bestia, morto il veleno." Sic nempe pro¬
cedunt lepra, lues veneris, Caducus, Apo¬
plexia, itemque morbi primarii omnes.
Verumtamen assumta venena non proin¬
morbi sunt, aut surgunt: donec Archeus
mutuato illorum contagii fermento, sibi
iniuriam fecerit. Tum quidem non tam
sibi cudit proprio furore peregrinas i¬
deas: quàm easdem à simplicibus inge¬
stis mutuat, iisdemque tandem succum¬
bit. In quo agone miras sibi folmat ideas,
quas per symptomatum varietatem tra¬
gicè explicat. Itaque Cancer non est ul¬
cus cavum, quod cernunt oculi, nec cru¬
stata ejus lividaque labra, quae tangit
manus: (35) non denique est subnigricans,
putredine olidus ulceris fundus, aut sa¬
nies inde stillans, quam nares olfaciunt:
absque his namque, iam cancer erat ad¬
huc sua pelle vestitus. At haec sunt effe¬
ctus, signa, symptomata entis, cujus sunt
fructus. Enimvero cum effectus, sive pro¬
ductum, dicat inseparabilem respectum,
ad causam sui producentem: ideo mor¬
bus debet esse ens, continens causas, &
proprietates suae entitatis. Ideoque tam
Cancer Apostema, Cancer est, quàm dum
iam ulcus factum est. Ideo namque ple¬
rumque morbi primarii in Archeo gi¬
gnunt productum aequivocum. Vt est
calculus respectu primariae lithiasis. (36) Mo¬
lestum enim Duelech vulnerat, laeditque
digestionem vesicae, obstipat urinae mea¬
tum, etc. Est etiam subinde productum,
sola sui praesentia molestum, ut pus in
Apostemate, vulnere, etc. Aqua in Hy¬
drope, coagulatum in Scirrho. Atque
ejusmodi producta, magis naturam effe¬
ctus morbosi, quàm morborum occasio¬
nis habent: nisi fortassis veneni compen¬
dia in fermento hauserint. Tunc enim
vices assumti veneni agunt, in Archeum
compellunt occasionaliter, & novi morbi
concilia. Ergo morbus est ens verè subsi¬
stens, in principio invisibili, proprietati¬
bus