855
348
DE MORBIS
IAM satis dictum erat, Ar¬
cheum etiam bene disposi¬
tum alienari à passionibus
atque perturbationibus hu¬
manis: itemque ab alient
Archei exotica imagine, illum penetran¬
te, quodque ab assumtis pharmacorum &
venenorum potestatibus deleteriis, cito
pessumdetur. (1) Ast dum nullum premit as¬
sumtorum vitium, nec externorum in nos
procellae ruunt, nec demum quatiunt per¬
turbationes; nondum enotuit, quo foede¬
re, via, modo, quove persuasore & ducto¬
re, Archeus sponte declinet, ut bonum in
se, tanto labore eatenus deductum, humo¬
rem inquam alimentarium, atque sper¬
maticum, inconcussa sub valetudine, de¬
turpet, quidque quod in vitalem societa¬
tem praeparatum & assumtum erat, con¬
festim corrumpat, & scoriam tam hosti¬
lem inde fabricet, ut se, cum suo hospitio,
in vitae detrimentum Archeus ducat. De
his nil scholae, nisi quod catarrhos, pro¬
prio pondere volubiles & ad suum illa¬
rum lubitum ductiles, excogitarint: non
inquam de humore alimentario; at sal¬
tem de distillatis muccis, mentionem fa¬
ciunt. Absque consideratione enim, trans¬
silierunt hunc torrentem, simulque ne¬
glectum mansit medendi negotium, dum
horum corruptorem ipsum neglexerint
hactenus. Rectè quidem censuerunt, nil
moveri à seipso: agnoverunt quidem
Motorem primum, suasque intelligen¬
tias, coelorum motrices formas; (2) sed mo¬
tores proprios, seminibus inhabitantes:
qui suum Blas, instructis sibi ideis, sponte
propriâ, mobile primum in nobis effice¬
rent, non sat considerarunt. Multoque
minus, in morbos & negotium medendi,
hanc philosophiam traxerunt. Nunquam
enim cogitatum est, quomodo ens semi¬
nale, Rector vitae, perniciem sui intendat,
ac sibi mortale Blas excitet. Cum unum
quodque, esse & permanere optet. (3) Apa¬
ge Aristoteles, cum meretricio appetitus
tuo materiae impossibilis. Nugis enim
istis alibi ad tuum pudorem usque est sa¬
tisfactum. Galenus, ad hujus campanae
pulsum, in catochum modò devolutus
stertit, ita, ut ne quidem de tono hoc un¬
quam somniarit. Paracelsus tandem, qui
putavit rerum essentias, harumque liquo¬
res perire nunquam, dissolutionem vitae
à trium primorum ataxia inchoavit. Vix
enim credidit Archeum fatiscere, qui ne¬
quidem in fimo agrorum, essentias herba¬
rum, in pabulo assumtas, interire asseruit.
Imò Archeus (inquit) nunquam dissol¬
vitur propter senectutis deliquia: sed suf¬
focatur tantum, per corruptiones, penes
naturam adultas. Adeoque nec tum in¬
terire putat Archeum: sed alienis rebus
obvolutum obfuscari, & ab agendi mune¬
re violenter suspensum abire, ac redire ad
primum ens sacramentale. Risu sanè, &
commiseratione magis, quàm reprehen¬
sione haec digna. Circa enim producta
morborum, & occasionalia intrò allata,
tantum versatum hactenus. Paracelsus
enim cum sequacibus, tartaros, in cuius¬
que morbi efficientem intimum, introdu¬
xit, fortè nec ante nocuos, nisi dum ad ul¬
timam sui lineam perducti, coagularen¬
tur. At viri illius errores antehac reieci,
credulamque posteritatem iam detecto
mendacii fuco, meliùs instruxi. (4) Quia scio, à
Archeo suum esse Blas motivum, & alte¬
rativum, naturaliter sibi datum, & vi se¬
minali proprium. Utpote qui vel à primo
conceptu, tam animal, quàm vegetabile
unumquodque, ad nutum propriae desti¬
nationis movet, figurat, alterat, auget, etc.
Adeoque Archeum esse impetum faci¬
entem, apud Hippocrates extraque, vel prae¬
ter quem, nil moveri, sentiri, vel alterari
in animantatis. Denique scio, quod Ar¬
cheus se regulariter moveat, iuxta ideam,
vel sibi à generante relictam, vel aliam,
aliunde ascititiam. (5) Vndè quoque credidi
ejusdem entis & facultatis esse, qua per
sanitatem omnis motus & alteratio fi¬
unt in regularitate ordinata, & qua haec
cadem irregulariter fiunt. Ergo neces¬
sum,