348
DE
MORBIS
IAM
satis
dictum
erat,
Ar¬
cheum
etiam
bene
disposi¬
tum
alienari
à
passionibus
atque
perturbationibus
hu¬
manis:
itemque
ab
alient
Archei
exotica
imagine,
illum
penetran¬
te,
quodque
ab
assumtis
pharmacorum
&
venenorum
potestatibus
deleteriis,
cito
pessumdetur.
(1)
Ast
dum
nullum
premit
as¬
sumtorum
vitium,
nec
externorum
in
nos
procellae
ruunt,
nec
demum
quatiunt
per¬
turbationes;
nondum
enotuit,
quo
foede¬
re,
via,
modo,
quove
persuasore
&
ducto¬
re,
Archeus
sponte
declinet,
ut
bonum
in
se,
tanto
labore
eatenus
deductum,
humo¬
rem
inquam
alimentarium,
atque
sper¬
maticum,
inconcussa
sub
valetudine,
de¬
turpet,
quidque
quod
in
vitalem
societa¬
tem
praeparatum
&
assumtum
erat,
con¬
festim
corrumpat,
&
scoriam
tam
hosti¬
lem
inde
fabricet,
ut
se,
cum
suo
hospitio,
in
vitae
detrimentum
Archeus
ducat.
De
his
nil
scholae,
nisi
quod
catarrhos,
pro¬
prio
pondere
volubiles
&
ad
suum
illa¬
rum
lubitum
ductiles,
excogitarint:
non
inquam
de
humore
alimentario;
at
sal¬
tem
de
distillatis
muccis,
mentionem
fa¬
ciunt.
Absque
consideratione
enim,
trans¬
silierunt
hunc
torrentem,
simulque
ne¬
glectum
mansit
medendi
negotium,
dum
horum
corruptorem
ipsum
neglexerint
hactenus.
Rectè
quidem
censuerunt,
nil
moveri
à
seipso:
agnoverunt
quidem
Motorem
primum,
suasque
intelligen¬
tias,
coelorum
motrices
formas;
(2)
sed
mo¬
tores
proprios,
seminibus
inhabitantes:
qui
suum
Blas,
instructis
sibi
ideis,
sponte
propriâ,
mobile
primum
in
nobis
effice¬
rent,
non
sat
considerarunt.
Multoque
minus,
in
morbos
&
negotium
medendi,
hanc
philosophiam
traxerunt.
Nunquam
enim
cogitatum
est,
quomodo
ens
semi¬
nale,
Rector
vitae,
perniciem
sui
intendat,
ac
sibi
mortale
Blas
excitet.
Cum
unum
quodque,
esse
&
permanere
optet.
(3)
Apa¬
ge
Aristoteles,
cum
meretricio
appetitus
tuo
materiae
impossibilis.
Nugis
enim
istis
alibi
ad
tuum
pudorem
usque
est
sa¬
tisfactum.
Galenus,
ad
hujus
campanae
pulsum,
in
catochum
modò
devolutus
stertit,
ita,
ut
ne
quidem
de
tono
hoc
un¬
quam
somniarit.
Paracelsus
tandem,
qui
putavit
rerum
essentias,
harumque
liquo¬
res
perire
nunquam,
dissolutionem
vitae
à
trium
primorum
ataxia
inchoavit.
Vix
enim
credidit
Archeum
fatiscere,
qui
ne¬
quidem
in
fimo
agrorum,
essentias
herba¬
rum,
in
pabulo
assumtas,
interire
asseruit.
Imò
Archeus
(inquit)
nunquam
dissol¬
vitur
propter
senectutis
deliquia:
sed
suf¬
focatur
tantum,
per
corruptiones,
penes
naturam
adultas.
Adeoque
nec
tum
in¬
terire
putat
Archeum:
sed
alienis
rebus
obvolutum
obfuscari,
&
ab
agendi
mune¬
re
violenter
suspensum
abire,
ac
redire
ad
primum
ens
sacramentale.
Risu
sanè,
&
commiseratione
magis,
quàm
reprehen¬
sione
haec
digna.
Circa
enim
producta
morborum,
&
occasionalia
intrò
allata,
tantum
versatum
hactenus.
Paracelsus
enim
cum
sequacibus,
tartaros,
in
cuius¬
que
morbi
efficientem
intimum,
introdu¬
xit,
fortè
nec
ante
nocuos,
nisi
dum
ad
ul¬
timam
sui
lineam
perducti,
coagularen¬
tur.
At
viri
illius
errores
antehac
reieci,
credulamque
posteritatem
iam
detecto
mendacii
fuco,
meliùs
instruxi.
(4)
Quia
scio,
à
Archeo
suum
esse
Blas
motivum,
&
alte¬
rativum,
naturaliter
sibi
datum,
&
vi
se¬
minali
proprium.
Utpote
qui
vel
à
primo
conceptu,
tam
animal,
quàm
vegetabile
unumquodque,
ad
nutum
propriae
desti¬
nationis
movet,
figurat,
alterat,
auget,
etc.
Adeoque
Archeum
esse
impetum
faci¬
entem,
apud
Hippocrates
extraque,
vel
prae¬
ter
quem,
nil
moveri,
sentiri,
vel
alterari
in
animantatis.
Denique
scio,
quod
Ar¬
cheus
se
regulariter
moveat,
iuxta
ideam,
vel
sibi
à
generante
relictam,
vel
aliam,
aliunde
ascititiam.
(5)
Vndè
quoque
credidi
ejusdem
entis
&
facultatis
esse,
qua
per
sanitatem
omnis
motus
&
alteratio
fi¬
unt
in
regularitate
ordinata,
&
qua
haec
cadem
irregulariter
fiunt.
Ergo
neces¬
sum,