IN
ANIMA
SENSITIVA
561
lem
morbum,
eidemque
facultas
vitalis,
hospes
ejus,
sese
nupserit.
Vndè
conspicuum
evadit,
omnem
pro¬
pemodum
sanationem
morborum,
(vul¬
nera,
itemque
ejusmodi
Chirurgicalia
non
excipio)
in
stomacho,
ejusque
Duum¬
viratu
solicitandam:
adeoque
nec
ibidem
incongruè
solicitari:
Nam
sic
etiam
non
rarò
defectus
exteriores
interno
stoma¬
chi
remedio
tolluntur,
alioquin
externis
pharmacis
frustra
tentati.
Non
mirandum
itaque,
quod
remedia
vix
superent
sto¬
machi
imperium,
classem,
aut
materiali¬
ter
longius
dispergantur.
(2)
Quibus
sic
obiter
praemissis,
subdam
nonnulla
stomachi
privilegia,
1.
atque
in¬
primis
istud
stomachi
jus
geniale,
&
par¬
ticulare,
quod
sibi
primario
coquat:
pro
toto
autem,
tantum
per
accidens,
indire¬
ctè,
atque
extraordinario
iure
prae
caete¬
ris
membris.
Quia
sic
tulit
ordinatio
divi¬
na.
Ut
praeparet
pro
aliis
omnibus,
ex
ru¬
di
ciborum
materia
alimentum.
Ipse
au¬
tem
stomachus,
immediatè
alitur
chylo,
à
se
confecto.
Non
secus
atque
radix
vege¬
tabilium,
succo
terrae
Leffas
alitur.
Non
autem,
quod
stomachus
sanguinem
à
ie¬
core,
pro
sui
nutrimento
alliciat:
ut
ne¬
que
radix
vegetabilium,
succum
à
se
se¬
mel
dimissum,
sursumque
dispersum,
re¬
petit
à
cortice
iterum,
ut
inde
nutriatur.
Quapropter
stomachus,
paucis
venis,
pro
tantae
molis
officio,
ac
tantae
capacitatis
vase,
fruitur.
Quia
nempe
cruore
non
nu¬
tritur,
per
consuetum
aliorum
membro¬
rum
modum.
At
solo
chylo
pascitur,
quem
dein
in
spermaticum
liquorem,
si¬
bi
congruum,
adaptat.
2.
Venae
autem
stomachicae
non
diffundunt
idcirco
cru¬
orem
extra
se,
nec
laesus
vulnere
stoma¬
chus
cruorem
plorat.
Idemque
jus
sibi
reliquae
membranae
à
stomacho
mutua¬
runt.
3.
Venae
stomachicae
nequicquam
de
ciborum
confecto
chylo
transmittunt,
vel
assugunt,
ut
eundem
ad
venam
porta
deferant,
pro
consueto
alioqui
venarum
mezaraicarum.
Idque
alibi
de
digestioni¬
bus
fortius
confirmavi.
4.
Denique
nec
venae
stomachicae
incumbunt
nutritionis
stomachi.
5.
Ideoque
venae
stomachicae,
puro
cruore
plenae,
vim
habent
liberam,
vitalem,
non
perturbatam,
aut
suctui
chy¬
li,
dispergendove
cruori,
destinatam.
Quo¬
rum
tamen
alterutrum,
venis
caeteris
o¬
mnibus
est
domesticum.
6.
Non
frustra
tamen
venae
&
arteriae,
nexae
ad
orificium
stomachi,
distenduntur:
sed
anima
ho¬
spitata
in
tenuitate
membranae
stomachi,
quasi
ibidem
non
esset,
imò
vix
alligata
loco,
spirat
vitae
suae
spiraculum
in
orga¬
na
(cor
scilicet,
lienem,
iecur,
cerebrum,
renes,
testes,
&c.)
modo
insensili,
atque
incredibili
canalium
angustia,
&
tenuita¬
te.
Hinc
nimirum
repentinae
eclipses,
Apoplexiae,
epilepsiae,
vertigines,
synco¬
pes,
etc.
quoties
nempe
anima
sensitiva
cessat
radiare
suum
lumen
in
organa.
7.
Inest
namque
arteriae
stomachicae
canali,
vis
vitalis,
illius
animae,
diradiandis
ad
cor,
quantisper
bene
se
habet.
At
ubi
per¬
peram
se
gerit,
suscitantur
statim
quoque
palpitationes,
deliquia,
vertigines,
apo¬
plexiae,
epilepsiae,
sopores,
vigiliae,
amen¬
tiae,
cephalalgiae,
convulsiones,
etc.
Deni¬
que
&
sua
spiratur
vis
vitalis
ab
anima,
vitalium
facultatum
moderatrice,
per
ve¬
nas
stomachicas
ad
iecur,
adeoque
ab
u¬
nitate
animae
defluunt
variae
dotes,
ad
organa
singula:
siquidem
semper,
&
u¬
trobique,
ab
uno
puncto,
cuncta
tam
in
universo,
quàm
in
nobis,
manant.
Etenim
anima
ista
mortalis,
&
seminalis,
corporis
constans
rectrix,
cum
ex
sanguinis
dispo¬
sitione
occasionaliter
impetretur:
Neces¬
sariò
quoque
in
organis
habitat:
tam
in
cruento
splene,
quam
exsangui
membrana
stomachi.
Perinde
ut
cerebrum,
sensatio¬
num
fons,
atque
judex,
sensu
potissimum
caret.
Ideoque
&
in
Sacris
pluries
occur¬
rit,
quod
anima
hominis
in
sanguine
ha¬
bitet.
8.
Sufficit
proinde
hoc
loco,
quòd
anima
sensitiva,
hisce
sedibus
locata,
vi¬
res
suas
ibidem
explicet,
atque
inde
di¬
versimodè
emittat.
9.
Enimvero
somnus,
vigilia,
Cccc