855
DE CONCEPTIS 607
ptus, Ideam cudit, unde melancholia hy¬
pochondriaca in mulieribus, in viris au¬
tem Icterus: si in cruore sigillentur Ideae:
sin autem in viscere Lienis ipso, Asthma¬
& praefocationem molitur. Sin moeror
cum Idea desperationis connectitur, Pa¬
ralysin, aut Contracturam parat, praeser¬
tim virginibus. Sed moeror lentus, cum
praemeditata ira, vel odio, jungatur, sin¬
gultum, cordis tremorem, vel menstrui
suppressionem contumacem edit. Imo si
eiusmodi passiones fortes fuerint, cadu¬
cum faciunt & abortum, vel praefocant ge¬
stantes uterum. Si ira subita est, quaeque
tamen coërceri, aut dissimulari debuit.
Ideam cudit, unde uteri decubitus, va¬
gantiae ad latera, cum dolore intolerabi¬
li; viris autem asthmata, apneam, atque
febrim, quae demum in Icterum, vel hy¬
dropem transit. Si violentus terror, vel ti¬
mor irruat: Cuduntur Ideae epilepticae,
quae in vitam perennant. Odium autem,
& avaritia, maciem, sive atrophiam gene¬
rant; cudunt inquam Ideas suis desideriis
respondentes: eóque fatuitatis decli¬
nant, quod propriam vitam, atque suo¬
rum fortunas parvi pendant, credentes
turpi vindictae satietate, nihil obvenire in
vita jucundius. Emaciant enim ejusmodi
Ideae, & quia lentis nascuntur resolutis¬
que perturbationibus, increscunt indies,
& in vitam plerumque perseverant. Nec
etiam semen corruptum, detentave men¬
strua, morbos uterinos suscitant: sed sunt
haec producta posteriora, & defectus su¬
pervenientes Ideis alterationum. Vterus
namque ut particularem habet monar¬
chiam: ita & morbos. (13) Quippe omnis ex¬
orbitans uteri affectus, est insania quae¬
dam sive dementia Archealis in utero.
Perinde enim atque salivae canis rabidi,
inest fermentum furoris dementis, Idea
inquam, quae demorsum paulo post de¬
mentat: Ita nonnullis simplicibus, inest
facultas sigillifera dementiae, sigillataque,
quibusdam excrementis detentis, aut u¬
tero furiente genitis, amentia furoris in¬
est, quae conceptam maniam vel in proles
propagat, vel cum sterilitate perseverat,
in radicalis furoris consummationem. (14) In
utero nimirum, contemplari lubet pote¬
statem phantasticae primorum motuum
parem. Blas, velut stellarum, potentissi¬
mum, vertens, evertens, susque deque o¬
mnia. Vterus enim suum regimen usque
habuit, & servavit in totum integrale, imò
exercuit crudeliter in miserandi semper
sexus consternationem. (15) Ad instructio¬
nem autem monarchiae cujuslibet, sem¬
per primariò requiritur rectrix quaedam
facultas (qualis in malicia, & uterinis af¬
fectibus, elucet prodigiosa) & Irascibilis
altera, quae per varias affectionum thy¬
moses, sub vita muliebri explicatur. Qua¬
rum facultatum perturbationes, indèque
natae exundationes, certè nil minus quam
uteri furorem praesupponunt. Quid nam¬
que dementius fieri potest, quam quod
uterus collum mulieris stringat, & suum
subiectum miserè perdat? poros pulmo¬
nis contrahat? totum cruorem praecipi¬
tanter profundat? Siquidem ad suae mu¬
lieris internecionem, necessariò subse¬
quatur propria uteri mors? ergo hoc
ipsum est sui excidium, per consequens,
vi deliberata causare. Vnde spectatur sal¬
tem duplicis monarchiae argumentum in
foemina. (16) Ex dualitate nempe uteri cum
corpore mulieris, hoste unitatis, fomite
discordiae. Quanquam autem plerum¬
que, ex animi perturbationibus, & inde
suscitatis Ideis, initia sumat ejusmodi
suffocatio, quaeque funesta, totius ortum,
decus, vitamque, crabronum instar excita¬
torum, delet: supervivit tamen uterus
mulieri, adeò ut defuncta parturiente, u¬
terus, post multas quandoque horas, suum
foetum expulerit. Itaque thymosis, furor¬
que quidam, est utero à conceptis Ideis,
ab ente quodam vicariatum mentis exer¬
cens, estque utero pro vita ejus singulari.
Est ergo morbus omnis uteri potestati¬
viis, ab uteri regimine directus, vel in sei¬
psum. vel in corpus mulieris. Vnde non
ineptè,