855
DE TEMPORE. 631
PROPOSITIONEM.
(2) Tempus non aliter, ab Aeterna duratio¬
ne separatur, quàm lumen diei, non ap¬
rente sole, à lucidissima luce corporis so¬
laris.
(3) Credo enim viam, veritatem, vitam, &
rerum omnium essentiam esse DEUM
summè gloriosum. Item esse Principium,
in quo universa sunt principiata, vivunt
& moventur. Dico itaque, quod etiam
non dato corpore vel motu: attamen tem¬
pus, locus, situalis habitudo invicem, at¬
que distantia essent eadem, quae modò
sunt. Siquidem extra coelos creditur locus
interminatus, omni privatus corpore &
motu: repletus tamen Spiritu, suam ma¬
gnitudinis infinitudine illi adaequatus.
(4) Pariter tempus intelligo non loco, non
corpori, non denique motui alligatum:
sed ens ab iisdem separatum. Proin nec
tempus mendico ex circumscriptione mo¬
tus coeli primi mobilis. Nam prout mo¬
tus coeli fit in loco, ac si esset loci quae¬
dam mensura: tamen sicut locus non est
motus, quanquam in loco fiat: sic neque
motus est tempus, quanquam in tempore
contingat. Neque enim tempus potest
generari per motum, vel in utero motus,
si generatum sit in specie simile suo gene¬
ranti. (5) Enimvero Annus, Dies, Menses &
Nox non sunt tempus: sed mensurae &
accidentia rerum in tempore contingen¬
tium, planè peregrina & externa tempo¬
ri. Sic nempè dies nostra, alterius nox est.
Interim ubique idem Tempus in toto
universo. Ver, aestas, autumnus, hyems,
non sunt tempus: sed alterationes aëris,
ordinatae in alteritatem & vicissitudines
rerum. Pueritia item, adolescentia, ju¬
ventus, vigor & senium non sunt tem¬
pus: sed nomina alteritatum corporis at¬
que vitae. (6) Etenim Scholae, praeterquam
quod doceant Tempus, vel esse ipsam
mensuram primi mobilis, vel sub eadem
saltem concludi (nondum enim id deter¬
minatum) volunt insuper, quod indivisi¬
bile quodlibet punctum temporis physi¬
cum in se haberet actu & realiter infini¬
ta puncta mathematica. Quandoquidem
positivum reale infinitum, prout & indi¬
visibile actu, quod in se non est positivè
intelligibile, quodque ideo Scholae ne¬
gant possibile: jam in quolibet temporis
minimo puncto donant ultro, id est, me¬
ris somniis conspurcant naturae cognitio¬
nem. (7) Necessario itaque ex datis illarum
suppositionibus sequitur, unamquamli¬
bet partem temporis non esse temporis,
sed punctum aliquod mathematicum, in¬
divisibile, atque adeo sine duratione ex¬
tra & praeter tempus. Itaque quod etiam
tempus constaret vel ex indivisibilibus
partibus, vel tanquam aliquod produ¬
ctum esset, ex connexione indivisibilium
& infinitorum punctorum durationis. Vt
nec sic quidem reverâ essent indivisibiles
atomi sire puncta durationis: si per sui
connexionem in aliquid divisibile con¬
surgerent. Non attendunt, inquam, quod
indivisibile negativum nunquam possit
per connexionem coalescere in esse ali¬
quod praesens, actuale, longum, breve,
magnum vel parvum, eo quod in se com¬
prehendat merum nihil in ente physico,
id est, reali. (8) Itaque sibi in verbo (indivisi¬
bile) contradicunt. Aspexerunt quidem
longum & breve Tempus: atque hacte¬
nus subter quantitatem reduxerunt. De¬
mum etiam temporis essentiam ac totam
circumscriptionem constituerunt in suc¬
cessione, quae actualiter infinitis & infini¬
tè indivisibilibus durationis punctis, in
minimo quoquo instantis physici puncto
connexa staret. (9) Profecto utrobique se
nimium addixerunt Mathesi, dum natu¬
ram inculcâsse sibi sunt visae. Mathesis ni¬
mirum supponit in quoquo continuo in¬
finita subdivisionis possibilia puncta,
quas suppositiones interim natura nescit,
negatque physica: Quippe quae attendit
res, prout sunt, & non prout inserviunt
speculationibus mensurae situum. (10) Sepa¬
rarunt de in Scholae considerationem ma¬
gnitudinis à consideratione numeri, vo¬
lunt¬