DE
TEMPORE.
634
habebant
opus
creatâ
duratione,
impa¬
ris
concurrente
dignitatis
principio
ullo
cum
Creatore
infinitae
potestatis.
Nam
si
creatura
non
dependeret
originaliter,
to¬
taliter,
absolutè
scilicet
&
intimè
à
Deo,
tanquam
à
durationis
suae
initio
&
fine,
utique
nec
Deus
etiam
esset
immediatum
ac
totale
principium,
ut
neque
immedia¬
ta
vita
rerum,
id
est,
non
foret
à
&
il¬
larum;
Igitur
intellexi
inde,
si
natura
quandoque
stetisset
radicata
in
duratio¬
ne
profluente
citra
medium
ab
ipsamet
aeternitate:
illam
&
hodiè
sic
stare
debere
ob
easdem
necessitatis
regulas.
(27)
Scivi
namque
mox
inde,
quod
Duratio,
quam
tempus
nominant,
sit
ens
reale:
Itemque
si
tempus
ab
initio
fuerit
ante
factam
creaturam,
non
poterit
utique
reputari
inter
creata.
Nec
enim
est
facta
mentio
creati
temporis.
(28)
Perpendi
etiam,
quod
sic
ut
mobile
est
ita
in
loco,
ut
locus
nedum
exteriùs
circumdet
mobile
(utut
interim
sic
putet.
Aristoteles)
sed
quaquaversùs
locus
penetrat
ipsum
mobile,
ita
ut
inti¬
ma
quaeque
pars
corporis
non
minus
sit
in
loco,
quàm
ejus
superficies:
non
ta¬
men
proinde
vice
versâ
locus
à
mobili
comprehendatur:
(29)
Ita
scilicet
&
adhuc
multò
abstractiùs
Duratio
est
quidem
re¬
bus
intima;
non
tamen
à
rebus
afficitur,
clauditur,
vel
apprehenditur.
Locus
et
iam
certam
atque
determinatam
positio¬
nem
quidem,
mutabilem
à
mobili:
peni¬
tùs
tamen
ab
omni
prorsus
loco
insepa¬
rabilem.
Atqui
ipsa
Duratio
sic
est
à
re¬
bus
inseparabilis,
ut
ab
his
nullatenus
un¬
quam
migret
aut
mutetur.
Itaque
cum
duratio
sit
supra
&
intra
esse
rerum,
&
ab
his
inseparabilis:
imò
magis
intima
re¬
bus,
quàm
ipsae
res
sint
sibimetipsis:
(30)
Hinc
igitur
in
tempore
durationem
planè
di¬
vinam
sum
meditatus,
adeóque
illo
re¬
spectu
ab
aeternitate
non
distinguendam:
distributam
tamen
rebus,
pro
modulo
cu¬
jusque
recipientis.
Atque
sic
sat
probavi
praefatam
propositionem.
(31)
Quamobrem
tempus
nec
partes
habet,
nec
admittit
di¬
visionem
sui,
&
per
consequens
nescit
successionem.
Neque
etiam
somnia
pro¬
bat:
quae
scilicet
puncta
actu
infinita,
co¬
pulata
vel
disrupta
in
se
recipiant.
Imò
nec
tempus
est
duratio
magna
vel
parva,
magis
quàm
plana,
rotunda,
longa,
profun¬
da,
brevi;
aut
lata.
Quia
revera
non
est
intra
praedicamentorum
ambitum;
eò
quod
Infinitum
actu
exsistens
est
tantum
unicum,
Deus
nimirum,
qui
est
omnia.
Et¬
enim
si
bonitas,
vita,
veritas,
essentiaque
abstracto
modo
sint
Deus
ipse
in
creatis,
negari
pariter
nequit,
quin
in
iisdem
ipsa
Duratio
Deum
repraesentet.
Credo
ita¬
que
verum
tempus
impermistum,
sine
macula
creaturae,
ubique
&
semper
im¬
mutabile,
nec
ullo
modo
successirum.
Vt¬
que
hoc
propinquius
conciperem,
abstra¬
hebam
à
tempore
cuncta
corpora,
atque
omnem
successivorum
alternationem
sive
motuum
succedentes
vicissitudines;
Tum¬
que
primùm
clarè
intellexi,
quod
Tem¬
pus
in
suo
esse
nullam
ferat
aut
debeat
respectum
ad
motuum
instabilitates,
va¬
rietates
aut
mensuram.
Siquidem
tempus
est
id
quod
est,
sive
motus
atque
mutatio¬
nes
fiant,
sive
non:
quippè
non
inveni
Du¬
rationem
relativam
ad
motum
aut
vicis¬
sim,
motum
ad
durationem
nisi
per
acci¬
dens,
&
propter
mentalem
mensuram
u¬
nius
ad
alterum.
Quod
prorsus
est
im¬
pertinens:
Siquidem
tempus
non
habens
successionem,
non
potest
inservire
com¬
mensurationi.
(32)
At
quia
sublunari
loco
conclusi,
Scholisque
Ethnicis
perperam
imbuti
soliti
sumus
in
temporis
duratio¬
ne
prioritates
&
celeritates
cum
suis
cor¬
relativis
indefinitè
considerare,
eo
quod
frivolo
abusu,
motuum
atque
mobilium
determinatio
attributionis
iuxta
spatium
consueta
sit
mensurari.
Quae
tamen
rela¬
tiones
prioritatis,
si
in
trutina
veritatis
ponderentur,
sunt
duntaxat
attributa
mo¬
tuum,
nequaquam
autem
Temporis
vel
durationis;
Eò
quod
prioritas,
tardi¬
tas,
&tc.
dicant
tantum
relationem
inse¬
parabilem
ad
partes
motuum
insequentes,
&