DE
TEMPORE.
635
&
tarditas
comparat
motuum
celeritates
invicem;
adeóque
prioritas,
tardita¬
tes;
etc.
non
tàm
metiuntur
tempus
sive
curationem,
sed
tantùm
in
respectu
mo¬
tùs
diurni.
Humana
siquidem
&
indistin¬
cta
imbecillitas
peculiares
omnes
motus
cum
diario
sive
diurno,
emensa
est
per
quandam
ignaviam
&
hebetudinem.
Vt¬
pote
non
respiciunt
metuum
prioritates,
non
propriè
ipsam
temporis
durationem,
sed
potiùs
motus
generalis
iniversalem
distantiam.
Ac
quanquam
in
cunctis
in¬
sit
&
adsit
ipsa
duratio
temporis,
haec
ta¬
men
est
prorsus
aliena
à
successione
mo¬
tuum:
Hinc
proinde
coeptum
est,
tem¬
pus
velut
ens
successivum
atque
caducum
per
instans
singulum
considerari.
Praeser¬
tim
quod
Scholae
stoliditates
vulgi
imi¬
tatae
tempus
tandem
cum
coeli
motu
con¬
fundere
consuevere.
Non
mirum
igitur,
si
talibus
initiis
magni
Heroës,
temporis
quidditatem
considerantes,
eandem
con¬
cipere
non
potuerint.
Quippe
cum
in¬
volvat
actuale
infinitum
(quod
unicum
est
aeternum)
ex
seipsa
est
necessariò
per
finitum
incomprehensibilis.
(33)
Etenim
tem¬
pus
putatum
est
succedere
ac
partes
ha¬
bere,
quia
partes
in
motibus
sese
subse¬
querentur.
Cum
tempus
&
motus
sint
res
disparatae,
&
tàm
procul
dissitae
ab
in
vicem,
quantum
res
caduca
&
finita
ab
infinito.
Non
enim
etsi
motus
fiat
in
tempore,
plus
potest
motus
per
tempus
commensurari
ab
homine,
quàm
potest
homo
metiri
per
Deum
ipsum
hominem,
qui
in
Deo
est,
vivit,
&
movetur.
(34)
Si
enim
DEus
vellet
inposterum
omnem
coeli
cursum
inaequaliter
sic
inordinatum,
ut
ad
illum
nullus
motus
adaequari
posset,
an
proinde
&
tempus
in
seipso
fieret
in¬
aequale:
Vel
an
defineret
esse,
quod
mo¬
do
est?
Imò
si
cessaret
(ut
olim
cessabit)
motus
coelorum,
an
proinde
cessabit
tem¬
pus
pariter?
An
ipsum
nunc
non
ampliùs
nunc
esse?
quid
enim
ad
tempus
attinet,
quod
in
tempore
contingit?
Siquidem
suum
esse
habet
liberum,
sine
respectu,
reflexu
vel
reciprocatione
ad
aliquid
aliud.
Tempus
sanè
non
est
nobis
datum
in
mensuram,
vel
ut
in
seipso
sit
mensura¬
bile:
Sed
habet
esse
liberum
in
eo,
unde
omnis
essentia.
Per
exemplum:
Deus
in¬
est
unicuique
creaturae.
Etenim
bonum
quatenus
omne
bonum,
non
autem
hoc
&
istud
est
Deus:
In
quantum
verò
est
hoc
vel
istud
bonum,
non
est
omne
bonum;
atque
in
tantum
habet
esse
in
creatis.
E¬
quidem
ut
DEUS
est
unicum
in
omnibus
bonum,
ita
vicissim
&
omne
bonum
est
essentialiter
hoc
unum
verum
bo¬
num:
Similiter
DEUS
omnibus
ubique
praesens,
&
sua
duratio
est
duratio
omni¬
um
ac
singulorum.
Pariter
quoque
lumen
Solis
est
ens
&
aliquid
in
seipso
(illumi¬
nat
quippe
&
calefacit)
extra
tamen
aut
citra
solem
est
nihil;
Eodem
modo
aeter¬
na
duratio
in
creatis
est
tempus:
quod
ex¬
tra
vel
praeter
aeternam
durationem
est
merum
nihil,
privativè
&
negativè.
Qua¬
propter
quamdiu
erunt
ulla
creata,
nun¬
quam
definet
esse
tempus.
Dixit
Domi¬
nus:
"Tu
es
filius
meus;
hodiè
genui
Te".
Quia
aeternitas
non
est,
nisi
unicum
nunc,
uni¬
cum
hodiè.
"Ex
utero,
ante
Luciferum
genui
Te".
Christus
ex
utero
natus
in
tempore,
&
tamen
ante
Luciferum.
Quia
in
tempo¬
re
nulla
est
prioritas
vel
successio.
An¬
te
ergò
designat
prioritatem
successio¬
nis
motuum
&
excellentiam
dignitatis:
non
autem
prioritatem
temporis.
Quia
ab
initio
in
consumtionem
seculi
non
nisi
unicum
nunc.
Sic
nempe
agnus
ab
origine
mundi
immolatus,
ejusque
mors
salvat
defunctos
ante
incarnationem
Do¬
mini;
quatenus
incarnatio
beatifica
motum
respicit.
Salvat
nimirum
ante¬
riores,
iuxta
cursum
vitae
praeceden¬
tes,
ac
respectu
motuum
inter
se
invi¬
cem
collatorum:
non
autem
obtuitu
durationis.
"Vt
non
rapiat
eas
leo,
nec
in¬
fernus
devoret".
Preces
enim
illae
pro
de¬
functo
dudum
post
mortem,
cum
tamen
mox
ab
exspiratione
plerumque
suum
iudicium
subeant
animae.
Quare
prę¬
ces
ejusmodi
frustra
essent,
ac
serò
ni¬
mis
institutae,
si
tempus
esset
successivum.
Mmmm
2
Ec¬