DE
TEMPORE.
636
Ecclesia
ductore
triumphat
Paracleto,
novit
proin,
omnia
futura
esse
in
eodem
temporis
nunc,
ac
si
antequam
oppe¬
teret,
contigissent
preces.
Sapiens
enim
adstruit,
DEUM
omnia
simul
fecisse;
Genesis
verò
sextidui
historiam
scri¬
bens
totidem
quoque
dies
consumtos
ait.
Quae
proin
contradicerent,
si
tem¬
pori
detur
successio.
Sex
ergò
dierum
spatio
cuncta
sunt
creata:
Vnico
ta¬
men
temporis
permanente
puncto.
Sic
namque
Diabolus
futura
praenovit,
in
suc
cessione
motuum:
quatenus
praesentia
in
unico
temporis
nunc.
Stellae
quidem
sunt
in
tempora,
id
est,
ad
temporum
vi¬
cissitudines
sive
motuum
varietates:
non
autem
ad
durationem
vitae
nostrae,
cujus
est
statutus
terminus
ab
Omnipotente.
(35)
Enimverò
prioritas
difficillimè
seque¬
stratur
à
tempore.
Nam
quamvis
abstra¬
hamus
tempus
à
loco,
motu
&
corpore:
attamen
propter
oppositam
consuetudi¬
nem,
reique
novitatem,
perquam
difficile
est
à
prioritate
in
tempore
desuescere,
non
secus
atque
quis
sinistra
panem
scin¬
dere,
id
illi
est
dextra
molestum,
licet
plu¬
ra
alia
per
dextram
ritè
obeat.
Proinde
ta¬
men
difficultas
vel
dissuetudo
intelli¬
gendi
nil
quicquam
in
rebus
mutat,
aut¬
temporis
essentiam
obligat,
ut
nostris
se
accommodet
erroribus.
Quid
enim
ad
tempus
attinet
ipsa
prioritas
motuum
in
corporibus:
Quidve
nocet
tempori
prio¬
ritas,
quae
soli
debetur
motui?
si
per
in¬
scitiam
in
tempus
sit
translata?
Quia
au¬
tem
motuum
prioritas
in
ordine
ad
du¬
rationem
dicit
immediatum
respectum
ad
alium
motum
(dierum
scilicet
&
an¬
norum)
per
quem
omnes
alios
metimur
motus,
idcircò
prioritas
abusivè
est
tra¬
ducta
in
Durationem.
Alioqui
sanè
prius
constare
deberet,
quod
ideò
iste
diei
mo¬
tus
esset
tempus,
eo
quod
in
tempore
contingat:
quo
probato,
prioritas
tum
posset
referri
ad
Durationem,
&
non
aliàs:
ergò
nunquam.
Mihi
autem
in
re¬
rum
distinctionem
sat
est,
quod
duratio
ex
motu
in
sui
essentia
nequaquam
de¬
pendeat,
sed
in
se
ac
prae
se
ferat
quan¬
dam
Divinitatis
uniformem
constantiam,
per
quam
nempè
ita
sit
permanens,
quod
ab
omni
vicissitudine
ac
prioritatis
suc¬
cessione
maneat
prorsus
libera,
aliena
at¬
que
à
rebus
rerumque
successivis
moti¬
bus
planè
independens:
Ergo
in
nullo
praedicamento
collocanda
est
duratio.
(36)
Cumque
nullo
modo
in
relativorum
se¬
riem
pertineat,
ideo
per
consequens
du¬
ratio
nullum
dicit
internum
respectum
ad
res,
nisi
per
accidens:
idque
etiam
non
nisi
iuxta
miserum
deceptumque
ratio¬
nis
discursum,
facientem
proportiones
inter
mobilia;
&
adhuc
duntaxat
in
quantum
sunt
mobilia,
in
ordine
ad
mo¬
tum
localem
vel
alterativum:
non
autem
in
ordine
ad
esse
reale
illorum.
Spectant
nempe
ad
caduca
mobilia,
certi
fluxus
prioritatum
&
posterioritatum
in
suis
motibus,
cum
quibus
ad
destinatos
pe¬
riodi
fines,
adeoque
ad
interitum
suum
properant.
Sed
totum
istud
quid
refert
ad
tempus?
An
enim
propterea
etiam
Tempus
currere
debet
cum
omni
atque
singulo
motu?
Vtique
sic
tot
essent
tem¬
pora
ac
durationes,
quot
motus.
Vel
si
u¬
nicum
tempus
currat
universaliter
cum
omnibus
&
singulis
motibus,
cumque
ipsum
ejusmodi
tempus
celerrimè
omni¬
bus
aliis
motibus
praecurreret,
tardus
cur¬
sus
vitae
corvi
fluet
inaequali
tempore
cum
gyro
volubilis
rotae.
Quapropter
non
sub
unica
duratione
simul
fluere
po¬
terunt.
Itaque
tempus
suum
esse
vel
es¬
sentiam
habet
immobilem,
immutabilem,
impartibilem,
ac
impermistam
rebus,
non
successivam,
sed
simplicem
&
liberam
ab
omni
respectu
sui
intrinseco
ad
creatu¬
ram.
Quantumvis
tempus
sit
magis
inti¬
mum
rebus,
quàm
sint
res
ipsae
sibi
ipsis.
(37)
Suppono
itaque
tempus
in
Deo
terglo¬
rioso
eminenter
&
essentialiter:
In
crea¬
tura
verò
dependenter,
subiectivè
&
ab
emanatione
ad
extra
participativè.
(38)
Lex
fati
quidem
permittit
motus
vitae
insequi
iuxta