DE
TEMPORE.
639
suum
obiectum
non
erit
ullo
sensu
perce¬
ptibile
in
duratione
temporis.
(47)
Quamob¬
rem
cogor
in
tempore
agnoscere
univer¬
salitatem
quandam,
simulque
&
singula¬
ritatem
singulis
rebus
propriam,
&
rebus
magis
intimam,
quàm
res
sint
sibi
ipsis.
I¬
tem
fateor
regulam
atque
determinatio¬
nem
propriam,
quae
rebus
singulis
largi¬
tur
durationem
praecisam,
vicissim
tamen
à
rebus
impassibilem,
inapprchensibilem
aut
coërcibilem.
Quapropter
agnosco
tempus
esse
ens,
quod
dat
&
distribuit
o¬
mnia
omnibus,
iuxta
destinatam
partici¬
pationem
Durationis
aeternae,
idque
in
confusionem
atheorum.
Considero
itaque
tempus
tanquam
aeternitatis
emanantem
splendorem,
quique
citra
vel
extra
aeterni¬
tatem
non
magis
subsistit,
quàm
splendor
lucis
citra
lucem.
Tempus
itaque
nobis
esse
debet
manuductio
ad
superintellectuale
unum,
aeternum,
infinitum,
intimum
cui¬
libet
rei,
nullatenus
tamen
permistum,
conclusum,
apprehensibile,
aut
deten¬
tibile;
In
quo
omnis
rerum
est
quid¬
ditas,
cui
sit
laus
&
gloria
in
sui
aeterni¬
tate!
Paganica
ergo
locutio
est
barbara
&
absurda,
quod
tempus
nos
consumat
aut
devoret,
quoniam
nulla
est
actio
aut
pas¬
sio
temporis
in
nos,
aut
à
nobis:
Non
tem¬
poris
vitio
perimus,
nec
mors
est
facta
à
tempore
magis
quàm
à
Deo.
Motuum
enim
dispositiones
causae
sunt
secundae
mortis,
non
autem
tempus
est
de
natura
motuum.
Iudicia
quippè
divina
dispo¬
nunt
quaelibet
ob
rationes
sibi
notas.
(48)
Mirandum
interim,
quod
dies
sit
men¬
sura
motuum,
tamen
diei
nullam
praescri¬
pserint
praecisam
mensuram.
Subdivisio¬
nes
quidem
fecere
horarum,
minutorum,
secundarum,
etc.
per
sexagenarium.
At
ne¬
mo
hactenus
ostendit
praecisum
spacium
unius
sexagesimae
minuti;
Haesitatum
nempè
in
praxi.
Imò
praeter
meridiem,
nullum
est
dici
stabile
momentum.
Id
et¬
iam
ferè
ubique
variat,
adeo
ut
puncti
me¬
ridionalis
certitudo
non
tam
ex
solis
coe¬
lique
motu,
quàm
ex
respectu
situs
sphae¬
rae
pendeat.
Nemo
itaque
certum
de
fini¬
tumve
nunc
vel
constans
punctum
edo¬
cuit,
quo
aliquid
contigerit;
nisi
habito
Eclipsium
respectu.
(49)
Imitati
globum
mun¬
di,
dum
Sphaeram
diviserunt
per
punctum
meridiei
&
poli
altitudinem:
at
cum
Sol
non
semper
nec
ubique
pro
voto
conspi¬
cuus,
rotas
excogitatunt,
aliquot
vicibus
per
diem
circumvolutas,
quae
quia
seipsas
non
essent
movendo,
pondus
appensum
est,
sicque
diem
mensi
sunt.
In
quo
mox
er¬
ror
obortus,
eo
quod
pondus
ob
funium
longitudinem
accrescens
inaequalitatem
faceret.
(50)
Incertior
adhuc
dierum
mensura
per
invitam
chalybis
contorsionem;
quia
hactenus
nondum
certo
constat
exquisita
proportio
inter
robur,
cujus
intorti
chaly¬
bis
renitentis
&
intra
cochleam
sive
funis
tendentis
elongationem
ab
axe.
Est
nam¬
que
flante
boreâ,
scipso,
solitoque
contu¬
macior.
Nondum
ergo
proportiones
mi¬
nimorum
minutorum
in
motu.
Semifusa
Musices
adhuc
est
incerta,
eo
quod
ad
pausam
integri
respiciat,
quae
ad
lubitum
citatior
est.
(51)
Ego
ex
mensura
motuum
in
duratione
primùm
dimensus
sum
bom¬
bardarum
&
cujusque
pyrii
pulveris
robur
ac
bonitatem.
Nam
si
catapulta
distet
à
muro
demoliendo
200
passibus,
emittens
pilam
22
librarum,
cum
pulveris
notae,
bonitatis
libris
10.
Notetur
autem,
quan¬
tum
pilae
ictus
tardet
post
accensum
pul¬
verem;
iam
verò
distando
per
250
vel
400
passus
cum
ejusdem
ponderis
pila
non
excavata,
ejusdemque
pulveris
aequo¬
pondere,
notetur
an
ictus
segnities
re¬
spondeat
proportioni
distantiae.
Idem
pe¬
riculum
fiat
in
bombardis
majoribus
&
minoribus.
Itaque
segnities
sive
tarditas
ictus
deteget,
quantum
renitentiae
aëris
distantia
pariat,
quantumque
bonitas
pul¬
veris
acceleret,
quantumque
cavitas
in
pila
ferrea
demat,
vel
si
ponderato
plum¬
bo
repleatur.
Ego
autem
ejusmodi
mo¬
tuum
celeritates,
potestates
atque
propor¬
tiones,
dici
item
minuta
ingenti
quandoque
iucunditate
sum
dimensus.
Appendebam
ad
clavum
pondus
librae
unius
tenui
filo,
lon¬