PARADOXUM
SEXTUM.
698
(1)
DE
diaeta,
&
modo
utendis
pa¬
danis,
nunc
paucula
subne¬
ctam.
Istud
inprimis
in
diae¬
tetice,
experientia
duce,
vi¬
cimus:
nusquam
qualitatem
ciborum,
quatenis
talium,
nocumentum
ad¬
ferre,
nisi
ubi
delumbatum
clinicum
ac
defectuosum
adest
remedium.
(2)
(Vidit
namque
Deus,
quodcunque
fecerat
bo¬
num
esse,
&
consequenter,
quodcun¬
que
in
cibum
ordinaverat,
bonum
esse
cibum)
solam
verò
quantitatem
obesse
posse.
Ede
enim
cibos
quoscunque
voles,
exem¬
pli
gratia,
&
sis
vulneratus,
modò
in
quanto
non
excesseris,
sintque
tibi
apti¬
balsami,
&
potiones
vulnerum
consoli¬
datrices,
nullam
pressuram
senties
ex
ci¬
bis,
nullumque
detrimentum,
non
se¬
cus
ac
delicatissimo
delectu
ciborum
ali¬
tus.
(3)
Cuius
rei
testimonium
milites
ac
pauperes
dabunt:
quibus
severus
visus
fuisset
rerum
Arbiter,
si
phasianis,
per¬
dicibus,
ac
caetero
culinarum
mangonio,
in
morbis
vesci
debuissent.
Spernit
enim
curiositatis
regulas
natura,
eo
subsidio
tuita,
quod
frustra
opem,
&
praesidia,
contra
morbum
optatura
sit
à
remedio,
quod
praeveniendis
defectibus,
à
cibo¬
tum
exigua
quantitate,
non
sit
satisfa¬
ciendo.
Quicquid
enim
morbi
monoma¬
chiam
aggredi
debet,
potiori
jure
sanè,
symptomata
à
cibis
oriunda,
avertere
de¬
bet,
id
inquam,
quod
averruncandis
lae¬
sionibus
propinatur,
vel
instituitur.
(4)
Diae¬
tae
igitur
necessitas,
à
penuria
altiorum
medicaminum,
non
cibariorum
lenoci¬
nio
invecta
creditur.
(5)
Unum
istud
diaetae
praeceptum
servandum,
Spadanas
biben¬
ti
consulo,
ut
sobrietati
studeat,
edat¬
que
parcè
instar
accolarum.
(6)
Quid
enim
iuverit,
sanitatem
accolarum
ex
Spada¬
nis
accusare,
si
lautiores,
&
nimis
satu¬
ri,
vivamus.
Supremum
itaque
longae
vae
vitae
praesidium
(etsi
insuetis
crudele,,
esto
sobrietas.
Quae
sapiunt
aliàs,
opti¬
mè
nutriunt.
Et
concocturus
facilè,
quae
sapiunt
maximè,
famelicus.
(7)
Ea
sola
diae¬
tae
normâ,
aquae
permeabunt
tutò,
ce¬
leriter
ac
jucundè.
Caeterùm
iuverit,
sor¬
dem
à
stomacho,
à
mesaraicis
verò
cru¬
diorem,
&
minùs
sincerum
chylum,
ver¬
rere.
(8)
Quod
commodè
fiet,
Si
triduo
con¬
tinuo
sumatur
ante
aquas
dosis
una
in
aurora,
pillularum
rufi,
debitè
praepa¬
ratarum,
&
non
suasu
lucri.
Vel,
si
non
lubet
triduum
exspectare,
infundat
con¬
servae
rosarum
sescunciae,
Pouhontii
un¬
cias
octo,
addito
scrupulo
salis
tartari.
Bibat
colaturam.
(9)
Spadanam
bibiturus,
conetur
primum
ventrem
exonerare,
diluculo
ac
sub
crepusculis,
uncias
duo¬
decim
Pouhontii
bibat,
&
montem
scan¬
dat:
quo
cum
deventum
erit,
viginti,
aut
30.
primò
manè
uncias
Savenirii
bibat.
Etenim
ad
non
consueta
paulatim
trans¬
eundum.
Uti
etiam
Pouhontius,
non
onusta
quantitate,
vimarios
meatus
prae¬
meditatim
aperiet.
Addendum
quanti¬
tati
indies,
ad
tolerantiam
usque:
ut
quis¬
que
sibi
sit
iudex.
Quod
exinde
facile
con¬
picietur.
Quoniam
si
quantum
oportet
biberint,
bene
se
habent,
&
facile
ferunt,
Hippocratis
imitatione.
(10)
Inter
bibendum
autem,
loco
anisi,
myvâ
ex
aenula
cam¬
pana
assumtâ,
facile
epota
aqua
per
prae¬
cordia
transcolatur.
(11)
Bibatur
autem
statu¬
ta
dosis
celeriter,
cùm
fontis
festinatus
sit
e¬
progressus,
ideóque
prima
aqua
cocta
(si
modò
verè
coqui
dicendum,
quod
non
in
alimentum
cedit)
&
expulsa,
an¬
tequam
ultima
adveniat.
Quod
interpo¬
latam
nativi
calidi
reddit,
frustratamque
actionem.
(12)
Rediens
ad
pagum
à
fonte,
len¬
tè
procedat,
ut
non
sudor,
sed
urina,
quae
in
votis
est,
cicatur.
(13)
Sit
autem
ho¬
ra
prandii,
cùm
stomachus
aquis
fuerit
expeditus,
ne
residuum
aquae,
pene
con¬
coctae,
crudum
succum
praecociter
in
ve¬
nas
auferat.
(14)
An
Spadana
mero
mista
con¬
veniat,
dubitatum.
Dicam.
Sic
vina
fi¬
ent
facilè
meabilia,
&
meatus
servabun¬
tur
meabiles,
ideóque
cum
accolis,
cibis
(id
est,
potibus)
fontes
admiscere
con¬
sulam.
(15)
Atque
adeò
quia
parcè
comeden¬
dum,
circa
decimam
aut
undecimam,
hora
tertia
Pouhontius
adeundus;
quia
non