855
IMAGO DEI 709
ta: sed asseclae vitae, & animae sensitivae
passiones duntaxat. Cùm bruta ejusmo¬
di passiones tolerent etiam. Haec enim
aequum est, rem immortalem pati à cadu¬
cis. Etenim ut Mens in nobis, nec ta¬
men à nobis sentitur: ita neque ejus con¬
tinuae & inconcussae operationes, sunt
sensibiles. Quia si essent sensibiles: utique
non essent spirituales ac merè abstractae
enim verò etsi videatur nobis, nos nil in¬
telligere per totalem discursuum sequestrati¬
onem, & abstractionem ab omnibus, quae sub
sensum, sub mentem intellectumque cadere
possunt; idque subter initia contempla¬
tionum: agit tamen anima interim suo
modo insensili, & efficaciâ spirituali: Quod
sic intellexi. Confitens enim saepe non
sentit contritionis effectus, doletque ap¬
primè illius suae insensilitatis. Interroga¬
tus tamen, an peccare vellet: Responderet
fortè, se malle mori. Insensilis est ergo
confitendo, animae operatio, superna¬
turalis fidei effectus. Quia actiones intel¬
lectuales, alterius sunt, & indesinentis
Magistratùs clientes. Proinde namque do¬
cent mystici, in sola fide, absque discur¬
su & cogitatione, animam plus operari,
& operando etiam plus proficere, quàm
is, qui multis verbis orat, & discursibus
sibi excitat compunctiones. At felix ille,
cui permissum, istas insensiles operatio¬
nes animae percipere, atque emanativè
easdem reflectere, super operationes aut
potestates animae sensitiuae. Utpote ple¬
rumque sui vestigia relinquunt in vi¬
tam deinceps, excitantque memoriam
in fide de caetero operantem cum gratia
Libertini Christianorum & Athei primi,
rident in nobis, ceu fictam Dei similitudi¬
nem, aut nos ad Dei imaginem fabricatos.
Alii verò secundae & tertiae classis Athei
credunt, nedum nos ad Dei imaginem
creatos: sed in nobis identitatem cum im¬
menso increato Numine fingunt: neque
hominem in substantia aliàs differre,
quàm partem à toto. Vel id quod initium
habuit, cum non principiato: non autem
in essentia, & proprietate internâ. Quod
praeter blasphemiam, stoliditates habet
plurimas. Siquidem quicquid incepit,
eo ipso est creatura. Involvit autem im¬
perfectionem in Deo, posse extra se ali¬
quid creare, in substantia sibi compar. Si¬
quidem ex Philosophia constat, singulas
partes Infiniti necessariò esse infinitas.
Non potest ergo creatura in substantia
magis esse infinita, quàm fuit in duratio¬
ne compar aeterno. Multóque minùs ani¬
ma est pars substantiae divinae, aut illi es¬
sentialiter similis, quae potestate, magni¬
tudine, duratione, gloriâ, sapientiâ,
etc. in se & ex se est merum nihil. Si ergò
non ex Deo facta, multò minùs ex se:
sed ex nihilo. Immensum ergo errant,
qui credunt quidditatem imaginis divinae
sitam in anima, per substantiae identita¬
tem. Cùm distent invicem per infinitum.
Imò sponte propriâ, in nihilum, unde
incepit, denuo dissolveretur, nisi divinâ
bonitate in esse conservaretur. Profectò
animae damnatae optarent, in pristinum
nihil resolvi, quas seruat lustitia divina
in esse. Habet quidem anima permanen¬
tiam aeternam deinceps, ab interna sibi
aeternitate gratis donata, & conservata.
Sat ergo sit, quòd Mens sit substantia spi¬
ritualis, vitalis, & luminosa. Cumque
luminum vitalium sint plura genera, at¬
que species: lumen istud mentis in eo
à caeteris vitalibus discrepat: quòd sit
substantia spiritualis: reliqua autem lu¬
mina vitalia. non sint substantiae formales,
quanquam sint formae substantiales, ideo¬
que & in nihilum per mortem rediguntur,
non secus atque flamma candelae. Mens
verò ab Angelis differt, quòd sit ad Ima¬
ginem & similitudinem Dei aeterni. Ha¬
bet ergò anima istud lumen substantiam¬
que luminis, ex dono creationis: cùm ip¬
samet sit lumen istud vitale. Ast Angelus
non est ipsum lumen, neque habet lumen
geniale atque internum: sed est specu¬
lum luminis increati: adeóque in eo defi¬
cit à verae imaginis divinae perfectione.
Alioquin Angelus, cum sit spiritus incor¬
poreus: si ex se luminosus esset, perfe¬
ctiùs
Xxxx 3.