855
AURA VITALIS 727
ipsae à priori non sunt demonstrabiles.
Fermentorum namque sunt essentiales
operationes, in rerum transmutationem:
non autem accidentariae accidentium pro¬
pagationes, ad dispositiones faciendas
duntaxat. Est ergo spiritus vitalis planè
falsus; ideò balsamicus, & custos à corru¬
ptione. Vt quanquam aqua vitae facilè
in spiritum vitalem migret; non est ta¬
men hic oleosus, aut combustibilis instar
aquae vitae: sed spiritus vini, solo fermen¬
ti attactu, facilè totus in spiritum sal¬
sum mutatur, & indolem inflammabilem
extemplò amittit. Prout docui libro de
Duelech, quomodo per spiritum urinae,
aqua vitae unico instanti in offam subti¬
lem coaguletur. Quod de sale sangui¬
nis volatili, multò evidentiùs fermento
cordis effectivo licet argumentari. Qua¬
propter, qui cordis palpitationem ali¬
quantisper tolerant, licet affatim tum
multumque vini meracioris hauserint:
attamen non facilè inebriantur. Eò quòd
propter urgentem necessitatem, citissimè
spiritus vini in cor, & arterias, spirituum
penuriosas, attrahatur, subitóque in spiri¬
tum vitalem formetur. Restaurat inquam
vires, nec tamen tum inebriat: eò quòd
non ampliùs peregrinus: sed facilè dome¬
sticus factus, in cor tractus, dein per arte¬
rias quoquo versus dispensetur. Non ar¬
guit enim in ad versum, quod spiritus sa¬
lis petrae, sit acidus, ac quod proinde vi¬
talis spiritus, acidus esse debeat. Neque
enim spiritus, unde sal petrae in terra fie¬
bat, acidus tum erat. Estque ideo spiri¬
tus vitalis salsus, viciniorque spiritui lotii,
quàm salis petrae, qui propter adustionem
& extractionem, semper nova sui concre¬
ti est creatura. Quod ergo per fermentum
fellis jactum est fundamentum, volatili¬
zando & salsum faciendo: hoc deinceps
in cordis officina perficitur. Etenim prae¬
viae digestiones, sunt totidem dispositio¬
nes ad vitales functiones & necessitates.
Membro enim semel stupefacto, si sensus
redierit, id sanè cum sensibilibus stimu¬
lis & punctionibus fit, quae verae salsedi¬
nis sunt indicia. Quod autem totus cru¬
or sit merus sal, non aliunde clariùs de¬
duci potest: quàm quod homogenealiter
totus in ascite, & in ulceribus, in salsum
ichor mutetur per facillimam degenera¬
tionem. Condecens autem fuit spiritui
vitali qualitas salsa, acuta, & materia
subtilis, si conservandis membris suffice¬
re debebat. Rubedo quoque cruoris, fla¬
vedinem assumit, dum sanguis fit arteria¬
lis, eo quòd rubrum per salis acredinem
flavescit in sui dissolutione. Nec tamen
sanguis omnem rubedinem amisit, siquidem
pars ejus permanere debebat in solido¬
rum membrorum nutrimentum. Mortu¬
um est quicquid hactenus dixi, spiritum vitę
esse salsam aporrhoeam, acutam, & è san¬
guine factam per sua membrorom vitalium
fermenta. De vita ergo spiritûs dicam. Et¬
enim cum vitae muniis fungi debebat, non
requirebatur ut esset in specie liquoris
salsi, aut sanguinis, vel ut illudat sub ima¬
gine salsae exhalationis: at quia vivere
primariò, vitamque suscipere debebat,
illuminari, ipsi fuit opportunum. Non sa¬
nè lumine urente, inflammante, aut igneo:
sed lumine simplici, vitali, de natura for¬
marum animantatorum, vitae & animae
sensitivae: & quidem de specie humana.
Finge enim ad illius intelligentiam, ver¬
mes nitedulas nominatos, lucem noctu in
ventre habere, quae nedum splendeat in¬
star oculorum felis: sed & circumcirca te¬
nue lumen effundat. Lux ista exstinguitur
cum vita nitedulae. Par lumen, finge,
quod spiritum vitalem illuminat, quoad
vivit lucet, & propagatur in recenter fa¬
ctum spiritum, debitè elaboratum. Et quò
impurior, minusque elaboratus fuerit, eò
lumen istud esse tenebrosius. Exstinguitur
autem in nobis lumen istud, perstite spiri¬
tûs materia in peste, venenis, &c. prout
per syncopen & palpitationem lumen ex¬
stinguitur, & spiritus evanescit. Sub mor¬
tem¬