855
AURA VITALIS
728
tem quoque, oculi membrana, manifestâ,
luce destituitur, planè visibili. Non est
tamen par lucis illius essentia in nitedu¬
lis, quae in nobis, ut solo videlicet gradu
à nobis discrepent. Sed sunt tot luminum
horum species, quot vitalium creatura¬
rum. Divinae id nobis largitatis indicium,
quòd luminum, quae nobis unica sub no¬
tione comprehenduntur, tot sint species,
& vitales differentiae. Vtpotè quòd illae
luces sint ipsaemet vitae ac formae vitali¬
um. Adeò patrem luminum ter gloriosis¬
simum ludere abundantia genericorum lu¬
minum, non minori prodigalitate, quàm
in vultu humano unico, tot propemodum
varietates effinxit, quot homines. Est
quippe penes ipsum quaedam luminum vi¬
talium respubl. & innumerabilium civi¬
um cohors: cujus similitudinem quan¬
dam in vitalibus animantatis exprimit
per vitam, formam, id est, per lucem vita¬
lem. Est ergo spiritus vitalis, sanguis per
vim fermenti & motus cordis, resolutus
in auram salsam, illuminatam vitaliter.
Quod lumen in nobis est calidum; In pi¬
sce verò friget actualiter sic, ut nunquam
quamdiu vivit ac subsistit, queat ad calo¬
ris potentiam adspirare. Non est igitur
calor noster, humidi primigenii consum¬
tivus: ut neque proinde, defectu caloris,
pisces, mortem effugiunt hactenus: licet
humidum illorum non efferatur in exha¬
lationem: atque omnium minimè, in ma¬
ri glaciali. Neque enim Capuccinus no¬
stras, maximâ parte anni, à pedibus in
ventrem usque frigens, nec sentiens se
pedes habere, proinde humidi alimenta¬
rii non tolerabit quotidie transspiratio¬
nem, aut recusat alimentorum refectio¬
nem, aut Capuccinus illis partibus muta¬
tus est in piscem: quod alioquin esset ne¬
cessarium, si calor esset fundamentum vi¬
tae primarium, non autem adiacens, & co¬
mitans. Absit, nescire aliam esse consum¬
tionem humidi à calore: aliam verò quae
à fermento extenuante promovetur. Haec
siquidem nullam fecem, aut residuum ali¬
quod post se relinquit. Illa verò tophum,
vel carbonem. Adeóque prior tendit in in¬
spissationem: posterior autem in extenua¬
tionem. Sin autem in nobis ingens quan¬
doque calor insurgat, qui membra pruno,
& igne persico adurat, gangręnetque, escha¬
ram moverat, & subinde gliris instar car¬
nes erodat. Ita nempe sunt opera corrosi¬
vorum salium, actus degenerationum ex¬
legum à Republ. vitali proscriptorum.
Perinde enim per laxativa venena totus
cruor in putrilaginem resolvitur. Errores
enim alienigenorum seminum violentiis
adscribendi, sub quibus vitale lumen de¬
generat, non secus, atque compressio foe¬
ni, ignem excitat. Porrò spiritus vitalis,
per aortas arterias, in caput scandit. In ce¬
rebri meditullio autem est unicus sinus,
qui supernè inspectus, duplex videtur,
sed elevatâ sursum camera, unitatem
ostendit. In hoc autem sinu, desinit arte¬
ria in vas rugosum, & alterius texturae,
quam caetera arteriarum compago. Hac
ergo diffluit spiritus vitalis, in sinum cere¬
bri, pro ministerio Imaginationis, memo¬
riae, & pedissequarum facultatum spiritu¬
alium: quae omnes pariter fundatae sunt
in spiritu insito, cerebri incolâ. Hinc au¬
tem, si spiritus influens pergat in oscula
nervorum incipientium à cerebro, vel
cerebello, proprietates acquirit ibidem de¬
stinatis partium functionibus aptas. Hunc
alibi dixi à spiritu vitali essentialiter non
differre: sed in essentiae suae latitudine
plurimarum proprietatum esse capacem,
iuxta Idearum sibi impressatum latitudi¬
nem. Qui namque ad linguam defluit,
gustatum efficit; qui tamen in digito non
gustat. Quia particularem organi deter¬
minationem induit, absque naturae suae
transmutatione, ne tot essent spiritus ani¬
malis subdi visiones, quot officiorum plu¬
ralitatibus diremta ministeria. Interim
rem voca, ut lubet.
VITA