855
736 VITA
ram, & permanebit. Atque eâdem lege
etiam menstrui necessitas. Ante peccatum
enim clauso utero egressus fetus, dolorem
non causasset. Quocirca ex praemissis ar¬
gumentari licet. Incomparabilem Dei
Genitricem virginem, Arcam federis, cor¬
ruptionem nullam in se unquam admisis¬
se, & per consequens, nunquam menstruo
obnoxiam, ut neque muliebres incom¬
moditates passam. Quippe quae meritò lu¬
nam, lunaeque proprietates, divino nutu
pedibus substratam habet. Cui post De¬
um, honor & laus.
VITA.
SI de vita longâ tandem mihi
philosophandum, intuen¬
dum primò, quid vita; dein,
& quae vita hominis, quae im¬
mortalis & Adamica, quae
deinceps sensitiva & brevis, quae morbo¬
sa, quae sana, quae mundi vita, & quae vita
aeterna. Quorsum ex meis praemissis re¬
petere convenit aliquot documenta. In¬
primis ergo vita est lumen & initium for¬
male, quo res agit, quod agere jussa est.
Hoc autem lumen à Creatore rebus infu¬
sum datur unico instanti, prout à silice
ignis excutitur, sub formae identitate ac
unitate clauditur, perque genera & speci¬
es est distinctum. Non est autem lumen
igneum, combustivum, humidi radicalis
consumtivum. Tam in pisce est vitale,
quàm in leone; tamque in papavere, quàm
pipere. Nec etiam in nobis calor deficit,
ob humidi radicalis consumtionem: nec
vicissim humidum deficit, caloris defectu:
sed sola duntaxat potestatum vitalium,
adeóque & luminis diminutione, & extin¬
ctione. Ignis, lumen, vita, formae, magna¬
le, locus, &c. sunt creaturae neutrae, non
substantiae, ut neque accidentium catalo¬
go comprehensae. Nec formam ideo in vi¬
talibus a vita distinguo, exceptâ utrobique
mente humanâ. Quaedam scilicet vita mu¬
ta est, & vix apparet, qualis occurrit in mi¬
neralibus; quae tamen vivere ac defungi¬
se, per suas declarant notas, & virium vi¬
talium insignia. Altera deinde paulò est
explicatior. Qualis in rerum seminibus,
ad periodum suae speciei tendentibus. Ter¬
tia demum visitur in plantis, seipsas au¬
gentibus, & successiva multiplicatione
prolificantibus. Quarta denique per mo¬
tum, sensum, arbitralemque electionem
manifesta in brutis, cum aliquali imagina¬
tionis discursu. Postrema tandem, in men¬
te immortalique substantiâ nunc obscura¬
tur, & per animam sensitivam sui vicari¬
am, quadantenus explicatur. Non est igi¬
tur vita balsamus, non mumia, non deni¬
que spiritus sanguinis, licet hic sit corporis
conservator. Eò quòd vita non sit materia,
imò nec substantia: sed ipsissima rei forma.
Porrò de vita hominum immortali di¬
cturus, textum sequar. Enimverò quia in¬
fracti praecepti poena, mors erat: Mors e¬
nim non ex Deo, sed ex conditione legis
advenit. Mortem inquam non fecit Omni¬
potens, ut neque medicamentum exter¬
minii in terra. Idque duntaxat respectu
hominum est intelligendum. Neque enim
universi tota natura & conditio, ob pec¬
catum Adae conspurcari debuit: adeò ut
bruta, nostri generis praevaricatione sint
morti facta obnoxia. Siquidem vel ante pec¬
catum bruta mori debebant, quorum nem¬
pe quaedam, aliis in escam & pabulum sub¬
stituerat rerum Dominus. Naturaliter
enim mori debebant. Cuncta quorum
saltem annihilabilis vita atque forma¬
unum quid erant. Perire scilicet formas
illas fuit necesse, quaecunque corporali se¬
minum connubio, primas sui anteceden¬
tes, & subsequentes dispositiones nanc i¬
scuntur. Mors ergo brutorum, digna non
fuit vocabulo mortis, quae extinctionem
& annihilationem luminis, non autem
eiusdem separationem cum separati con¬
servatione includebat. Complacuit itaque
sibi immensus, quòd hominem conderet
in