855
IOAN. BAPT. HELMONTII
748
se. Complacuit sibi nihilominus author
eo scriptionis argumento, & continuata
probationis sterilitate, idem opus anno
1613. non nihil auctius edidit: nuperri¬
mè oblata est praedicti libri succincta ana¬
tome, à Theologo quodam in speciem
lepidae censurae potiùs, quàm disputatio¬
nis concinnata; petitum ergo meum ut¬
cumque fuit judicium, eo saltem nomi¬
ne, quod res Paracelso inventa, eundem
spectaret, & me suum sequacem. Dicam
ergo, quid de Medico Goclenio, & quid
de censore Theologo sentiam.
Medicus inprimis proponit, & ostentat
se probaturum, magneticam curam vulne¬
rum esse naturalem: sed promissorem ad
tantum munus imparem inveni: utpote
quod nuspiam vel tenuiter saltem titulo
aut pollicitis satisfaciat. Multa hinc inde
rapsodia colligens, quibus vires quasdam
formales, quas sympathiam & antipa¬
thiam vocant, esse in rerum natura: at¬
que ex earum positione, magneticam cu¬
ram naturalem probasse sat se putat. Mul¬
ta inquam ex Aegyptiis, Chaldaicis, Per¬
sis, conjuratoribus, & praestigiatoribus in
unum cogit, quo ignotum sibi magneti¬
smum comprobet. Partim ut rerum novi¬
tatis avidos animos oblectando ex scopo
seducat, partimque ut authorem admi¬
rentur, nedum triviales scriptores, sed &
quosvis rariores alios trivisse.
Quocirca perperam Medicus sympathi¬
am (quam diversimodè, & fabulos è sae¬
pius adfert) cum magnetismo confundit;
& hunc naturalem esse, ex illa concludit: nam
& unguentum illud vulnerarium, nedum
homines, sed & equos curare vidi: qui¬
bus certè non tanta est affinitas nobiscum
(nisi asini simus) ut proinde sympatheti¬
cum unguentum nobis & equis communc¬
dici mereatur.
Malè itidem confundit Medicus sym¬
pathiam cum fascino & ligatione, & u¬
trumque cum magnetismo. Abstrusiores
scilicet quosque effectus indistinctim ad¬
fert anxius, quò rationibus destitutus, su¬
um magnetismum comprobet. Exemplo
fascinum à sympathia, & utrumque à ma¬
gnetismo distinguam. (1) Canis antipathiam
sunt namque sympath. & antipathia ejus¬
dem generis filiae) cum gallina habet:
hanc nempe vorat ille, & hęc canem fugit.
At ubi noviter pullos exclusit, haec canem
fugat, quamvis generosum: fascino nem¬
pe anima gallinae, canis animam ligante;
non obstante antipathia priore, disparili
armorum praesidio & robore inaequali:
nusquam tamen in his magnetismus est.
Quae porrò Medicus adfert de sigillis,
characteribus gamaheum, ceremoniis, vanis¬
que ut plurimum observantiis: sunt pror¬
sus huc impertinentia, & potiùs magne¬
tismum ceu suspectum, destruunt quàm
astruunt: meum non fert ingenium, de his
quicquam decernere.
Errat deinceps Goclenius, & quidem
temere iuxta ac ignarè: somnians ex prae¬
scripto Paracelsi, telum quod sauciavit, si
unguento armario obligetur, vulnus cu¬
rari. Frustra namque telum aut mucto
praescripto à se unguento inungentur, nisi
cruentum, idemque cruor prius in dicto
ense exsiccatus fuerit. (2) Aliud namque
unguentum Paracelso est sympatheticum,
ratione cruoris habiti è vulnere; atque ali¬
ud certè unguentum, quo arma nullo san¬
guine tincta emplastrari debeant: vocat¬
que idcirco prius unguentum magneti¬
cum & sympatheticum, posteriùs verò
magneticum armarium: quod insuper
mel & pinguedinem taurinam idcirco (nec
frustra quidem) recipit.
Postremò, quò suo genio satisfaciat,
descriptum Paracelsi immutavit Gocleni¬
us, asseverans usneam è folis craniis sus¬
pensorum deligendam esse, cujus sui &
falsi inventi causam quaerens, non vere¬
tur somniare, spiritus vitales strangulatu
in calvariam intrasse, & ibi tantisper ma¬
nere, donec sexennio abinde revoluto,
sub diu usnea succreverit. Paracelsus con¬
trarium expressè docuit, & usu compro¬
batum est, usneam è cranio rota interem¬
torum