855
DE MAGN. VULNERUM CURATIONE.
755
num edomaret, & non tractio magnetica
gemmae absentis; nulla esset ratio, cur a¬
tresceret & combureretur certus iste locus
circini, neque etiam quò minus virus lati¬
us ambularet, quam dicto circulo. Quod
amplius est, si anthrax recenter pluribus
in locis se simul ostentet: (35) solus tamen il¬
le, qui sapphiro circumscriptus fuerit, am¬
buritur, sidentibus & pereuntibus caeteris.
Itaque quam obsecro impressionem at¬
tractivam post se sapphirus relinquet ab¬
sens, si non magneticam? maximè quod
attractum, dicat inseparabilem respectum
ad attrahens, & vicissim?
Imò si sapphirus de se, virtutem in cor¬
pus aegrum dedisset, una aut altera vice,
seipso imbellior esset (sic nempe ungu¬
la alcis, epilepticos arcens insultus paula¬
tim, effeta redditur) amissa facultate,
quam impressit, quod planè in sapphiro,
verè exsors est: eò namque potentior lau¬
datur, quò saepius venenum exsuxerit.
Dices fortè, sapphirum generasse qualita¬
tem in aegro, ratione cujus incepit attra¬
here, & virus isthac evellere: & quam¬
quam sapphirus tunc removeatur, natu¬
ram nihilominus semel commotam perse¬
verare in expulsione, idque qua virus ex¬
pelli coepit. Primo quaeritur, an sapphirus
trahat prima sua qualitate (puta calore)
vel formali & magnetica proprietate? at¬
qui haec non desiderat praeviam generatio¬
nem, novae qualitatis intus: sed tantum
copulam virtutis tractricis ad trahendum.
Tractionem itaque fieri, per absentem
gemmam. Probatur subsumtum: quia
omne trahens naturale trahit ad se. Et¬
enim ad hoc scilicet duntaxat trahit: quo¬
circa nova qualitas intus generata, ad se
virus intrò traheret & neutiquam foràs,
per tractum educeretur. Secundò, An
fortè sapphirus genuerit virtutem de se,
eamque in pellem tantum impresserit?
enimverò neque illud constare potest:
quoniam tunc non esset necesse, circum
anthracem duci circulum per gemmam;
sed sufficeret qualemcunque remotam &
commodiorem pellis partem attingi: quod
falsum est. Tertiò, An sapphirus fortè a¬
periat poros? & an natura non potuisset
eadem sua expultrice uti, citra attactum
sapphiri: quod si non: tunc sapphirus non
attrahet; sed tantum expultricem in aegro
roboraverit. Huic contrarium est, quod
non ultra, neque citra circinum, locus am¬
buratur; quodque incipientes, etiam non
attacti, anthraces sidant & pereant. Siqui¬
dem roborata expultrice tantum, ipsa qua¬
quaversus expelleret, & non ad certum &
electum vinceretur locum. Quartò, Na¬
tura ante tactum sapphiri, iam denotave¬
rat suum robur validum in expellendo
anthracem. Vnde quoque falsum est, na¬
turam semel in expellendo commotam,
deinceps per se perseverare, cùm ad expul¬
sionis initia tardus alioqui sapphirus ve¬
nerit. Igitur utut dixeris absente gemma
virus attrahi magneticè necessum est.
Visne ergo clariùs ostensum tibi un¬
guenti armarii magnetismum naturalem?
vel an tractum gemmae calumniabis, & ca¬
lumniatori quoque scribes? Iudicabis
(reor) praestare & longè praestare, nobis¬
cum sentire, quod sicuti mors, vulnera,
morbus, caedes, per diabolum irrepserunt,
unde nil nisi malum: ita omne donum bo¬
num desursum esse à patre luminum. Bo¬
num universim censentes istud, quod ne¬
que subiectum, neque obiectum, neque
media, neque intentus finis, inculpare pra¬
vitatis ausint. (36) Solent proinde pridem, Ec¬
clesiae proceres annulos sapphiro ditatos
gestare, ignorato apud illos penè illius
gemmae usu. Etenim quibuscunque data
est animarum cura, iisdem quoque incum¬
bit ex lege & officio, contaminatis peste
adsistere: caligine nimirum ignorantiae,
praeclarissimam rerum naturalium scienti¬
am, hodie inumbrante: in cujus vicem,
dicendi lepor inflantis & mortuae literae
nitor, & praesumens garrulitas, successe¬
re: quod dolendum summopere, atque
admirandum magis, artes mechanicas
proficere quotidie: solum verò natura¬
Ddddd 2
lium