DE
MAGN.
VULNERUM
CURATIONE.
755
num
edomaret,
&
non
tractio
magnetica
gemmae
absentis;
nulla
esset
ratio,
cur
a¬
tresceret
&
combureretur
certus
iste
locus
circini,
neque
etiam
quò
minus
virus
lati¬
us
ambularet,
quam
dicto
circulo.
Quod
amplius
est,
si
anthrax
recenter
pluribus
in
locis
se
simul
ostentet:
(35)
solus
tamen
il¬
le,
qui
sapphiro
circumscriptus
fuerit,
am¬
buritur,
sidentibus
&
pereuntibus
caeteris.
Itaque
quam
obsecro
impressionem
at¬
tractivam
post
se
sapphirus
relinquet
ab¬
sens,
si
non
magneticam?
maximè
quod
attractum,
dicat
inseparabilem
respectum
ad
attrahens,
&
vicissim?
Imò
si
sapphirus
de
se,
virtutem
in
cor¬
pus
aegrum
dedisset,
una
aut
altera
vice,
seipso
imbellior
esset
(sic
nempe
ungu¬
la
alcis,
epilepticos
arcens
insultus
paula¬
tim,
effeta
redditur)
amissa
facultate,
quam
impressit,
quod
planè
in
sapphiro,
verè
exsors
est:
eò
namque
potentior
lau¬
datur,
quò
saepius
venenum
exsuxerit.
Dices
fortè,
sapphirum
generasse
qualita¬
tem
in
aegro,
ratione
cujus
incepit
attra¬
here,
&
virus
isthac
evellere:
&
quam¬
quam
sapphirus
tunc
removeatur,
natu¬
ram
nihilominus
semel
commotam
perse¬
verare
in
expulsione,
idque
qua
virus
ex¬
pelli
coepit.
Primo
quaeritur,
an
sapphirus
trahat
prima
sua
qualitate
(puta
calore)
vel
formali
&
magnetica
proprietate?
at¬
qui
haec
non
desiderat
praeviam
generatio¬
nem,
novae
qualitatis
intus:
sed
tantum
copulam
virtutis
tractricis
ad
trahendum.
Tractionem
itaque
fieri,
per
absentem
gemmam.
Probatur
subsumtum:
quia
omne
trahens
naturale
trahit
ad
se.
Et¬
enim
ad
hoc
scilicet
duntaxat
trahit:
quo¬
circa
nova
qualitas
intus
generata,
ad
se
virus
intrò
traheret
&
neutiquam
foràs,
per
tractum
educeretur.
Secundò,
An
fortè
sapphirus
genuerit
virtutem
de
se,
eamque
in
pellem
tantum
impresserit?
enimverò
neque
illud
constare
potest:
quoniam
tunc
non
esset
necesse,
circum
anthracem
duci
circulum
per
gemmam;
sed
sufficeret
qualemcunque
remotam
&
commodiorem
pellis
partem
attingi:
quod
falsum
est.
Tertiò,
An
sapphirus
fortè
a¬
periat
poros?
&
an
natura
non
potuisset
eadem
sua
expultrice
uti,
citra
attactum
sapphiri:
quod
si
non:
tunc
sapphirus
non
attrahet;
sed
tantum
expultricem
in
aegro
roboraverit.
Huic
contrarium
est,
quod
non
ultra,
neque
citra
circinum,
locus
am¬
buratur;
quodque
incipientes,
etiam
non
attacti,
anthraces
sidant
&
pereant.
Siqui¬
dem
roborata
expultrice
tantum,
ipsa
qua¬
quaversus
expelleret,
&
non
ad
certum
&
electum
vinceretur
locum.
Quartò,
Na¬
tura
ante
tactum
sapphiri,
iam
denotave¬
rat
suum
robur
validum
in
expellendo
anthracem.
Vnde
quoque
falsum
est,
na¬
turam
semel
in
expellendo
commotam,
deinceps
per
se
perseverare,
cùm
ad
expul¬
sionis
initia
tardus
alioqui
sapphirus
ve¬
nerit.
Igitur
utut
dixeris
absente
gemma
virus
attrahi
magneticè
necessum
est.
Visne
ergo
clariùs
ostensum
tibi
un¬
guenti
armarii
magnetismum
naturalem?
vel
an
tractum
gemmae
calumniabis,
&
ca¬
lumniatori
quoque
scribes?
Iudicabis
(reor)
praestare
&
longè
praestare,
nobis¬
cum
sentire,
quod
sicuti
mors,
vulnera,
morbus,
caedes,
per
diabolum
irrepserunt,
unde
nil
nisi
malum:
ita
omne
donum
bo¬
num
desursum
esse
à
patre
luminum.
Bo¬
num
universim
censentes
istud,
quod
ne¬
que
subiectum,
neque
obiectum,
neque
media,
neque
intentus
finis,
inculpare
pra¬
vitatis
ausint.
(36)
Solent
proinde
pridem,
Ec¬
clesiae
proceres
annulos
sapphiro
ditatos
gestare,
ignorato
apud
illos
penè
illius
gemmae
usu.
Etenim
quibuscunque
data
est
animarum
cura,
iisdem
quoque
incum¬
bit
ex
lege
&
officio,
contaminatis
peste
adsistere:
caligine
nimirum
ignorantiae,
praeclarissimam
rerum
naturalium
scienti¬
am,
hodie
inumbrante:
in
cujus
vicem,
dicendi
lepor
inflantis
&
mortuae
literae
nitor,
&
praesumens
garrulitas,
successe¬
re:
quod
dolendum
summopere,
atque
admirandum
magis,
artes
mechanicas
proficere
quotidie:
solum
verò
natura¬
Ddddd
2
lium