413
I
D. O. M. A.
PROOEMIVM
COMMENTARII AL¬
CHYMIAE IPSIVSQUE AR¬
TIS APOLOGETICVM, IN QVO EX
MINATVR CENSVRA SCHOLAE PARISIENSIS
per IOANNEM RIOLANVM de Alchymia, an¬
nis 1603. 1604. edita.
QVANTIS cùm contentionibus feruoreque non modo patrum nostrorum
memoria, verùm etiam aetate nostra actum à veteris Medicinae Professoribus
sit contra id hominùm genus, quod fiducia ALCHYMIAE prauis opinio¬
nibus ab illo ipso contaminatae, non tantum Hippocraticae artis principia fun¬
damentaque euertere, sed Physicae quoque & caeterarum scientiarum decre¬
ta subruere, & abolere conatum est, hodièque conatur, nulli literatorum vi¬
gilanti & alacri potest esse obscurum; & sunt in manibus Studiosae iuuentutis
& elaborata plurium recte sentientium opera, quibus profligata factiosorum ho¬
minum falsitate summis viribus defenditur Medicina, veritasque in aperta luce proponitur puro vultu
conspicienda. Ita vero versati in his pugnis sunt sapientiores, vt cum studio magno & alacritate tueren¬
tur antiquitatem disciplinae Hippocraticae & peripateticae, quantum de hac ex libris Commentariis¬
que ab Autoribus suis principibusque conscriptis, & in publicum datis receptum approbatumque
vsu & sapiente ratione est, tamen non offenderent axiomata principiaque Chymicarum demonstratio¬
num, nec ipsam per se artem vllo conuitio laederent, ne dum è medio tollendam, prohibendamque, &
cùm eius amatoribus, celebratoribus, excultoribusque & professoribus commercium interdicendum
iudicarent. Permiserunt ei, vt frueretur sua laude, & in complexu Philosophiae sapientis permanen¬
tem sinerunt hominum vtilitati consulere, & nonnihil seu ad necessitatem, seu ornamentum aliaque
emolumenta humanae societatis conferre, siue id Physicis prodesset, siue Medicis, siue aliis Reipublicis
membris. Omnino prauitatibus detersis, imposturis abiectis, mendaciísque procul gentium proscri¬
ptis, ipsa praecepta ad sapientiae, veritatis, iustitiaeque leges reuocata, censaque legitimè sunt retenta, &
in gremio liberaliùm scientiarum exercitiorumque relicta. Ita repurgatam artem ab initio nobis con¬
stituerunt, tradideruntque sapientes; receperunt physici; admiserunt proficuam & conuenientem ho¬
minum saluti Medici, non dubitantes aliquam eius partem etiam suae Medicinae inserere, pharmaceu¬
ticaeque industriae, soclare: tandem castam piamque etiam Theologi approbarunt nec repudiarunt
politici, multi vero etiam ex caeteris eruditorum gentium nationibus commendarunt; senseruntque ad¬
iumentum ex ea plurium etiam mechanicarum artium, in quas riuulos quosdam deduxit, atque ita suum¬
bonum multis distribuendo cùm multis fecit commune, collegia. Non est vllus sanae mentis, qui sic
excultam, fulgentemque & genuino vultu contemtis fucis conspicuam non velit adamatam, dignitate
auctam promotamque adeo, vt etiam posteritatem tam oblectare possit, quam iuuare. Habuit quidem
illa, vt caetera bona, suos osores, pollutoresque etiam vix nata; & non protul memoria nostra eo perue¬
nerunt deprauationes, vt videatur plane in alium vultum transmutata degenerasse in monstrosum
quoddam μιγμα & commentum ab omni veritate alienum. Sed ostendendum est veram artem nec
recentem esse, nec ferre admistiones improborum hominum, multoque minus admittere quisquilias
turpium & à veritate alienarum opinionum, quam argentum viuum pulueris alieni sordes, quanquam
hae foris adhaerere, nitotemque argenti faedatum inquinamentis suis ab oculis remouere soleant. Ex¬
cutit eadem etiam, falsas accusationes; & constantia principiorum suorum demonstrationum euiden¬
tia & complexionum scientia irrefragabili se, contra omnem impetum defendit, potestque etiam su¬
spiciones depellere & maculas aliqua seu iniuria, seu imprudentia sibi illatas decergere & abluere, quae
paucis possunt, si quis velit attendere, comprobari.
Princi¬