Pag.
65.
apol.
pro
Hipp.
Iulius
Fir¬
micus.
Albucasis
Mesues
ex
re¬
gum
Damasci¬
familia
plae¬
rumque
vixisse.
narratur
cir¬
ca
annum
155.
&
1158.
Ali¬
Godefrido
Coatanem
fa¬
ciunt
an.
1099.
4
Examen
sententiae
Parisiensis
scholae
consentire
diceret,
quod
materiam
primam
praeexistere
quodammodo
&
non
fieri
naturaliter
neces¬
se
sit:
sed
eam
colligi
ex
humore,
in
quo
esset
inuisibili
specie
&
magnitudine
indiuisibili:
collectum
post¬
ea
mutari
&
ex
potentia
educi
actus,
nunquam
fortassis
negaret.
Ipse
Riolanus
cum
omnia
ex
omni¬
bus
facit,
per
Elementa
materiamque
primam
quae
se
transformet
in
omnia
rerum
miracula,
quam
longe
abest
à
πανσπερμία
illa
vetere,
&
atomis
Democriti,
&
multiplici
vicissim
oriente
&
pereunte?
Sed
pergamus.
Circa
annum
Christi
294.
Diocletiano
res
in
Aegypto
agente
partem
Alchymiae,
quam
vocant
Chrysopoeian,
admodum
fuisse
celebrem
&
vulgarem
historiarum
euidentia
ne
Censor
quidem
ne¬
gare
potést.
Quod
adeo
est
in
vsu,
adeoque
familiare
&
publico
gentis
consensu
comprobatum,
vt
o¬
pes
publicas
inde
contra
vim
imperii
Romanni
quaererent,
bellorumque
sumtus
sustinerent
Aegyptii,
potestne
ortu
nouum
esse,
aut
principiis,
vsuque
&
ratione
destitutum?
Nulla
ars
simul
inuenta,
ex¬
culta,
probata
publicisque
iudiciis
&
authoritate
firmata
est.
nec
sufficit
ad
haec
vnius
hominis
aetas
vt
taceam
quantis
seculis
ex
abditissimis
sapientum
latebris
tandem
in
publicum
oportuerit
esse
protractam,
Tempore
Constantini
Magni,
circa
annum
Christi
3
20.
Iulius
Firmicus
syderum
in
coelo
ad
Al¬
chymiae
facultatem
conferendam,
constitutionem
indicauit.
Isne
primus
eam
agnouerit?
Quam
lon¬
ga
series
optimorum
artificium
eadem
constellatione
natorum
requisita
fuit
ad
iudicium
ex
coelo?
Non
ausi
fuerunt
alii
hoc
enunciare:
at
obseruasse
donec
firmatum
sit
experientia
iudicium
oportet,
siue
iam
falso,
siue
vere
ad
coelum
referuntur
artes,
non
refragantibus
his,
qui
omnem
medii
mundi
vim
à
coelo
gubernari
cum
Aristotele
statuunt,
tanto
minus
Riolano,
qui
sole
caloreque
eius
ex
coelo
etiam
abutitur
ad
opiniones
suas:
Quantae
obseruationis
est
non
tantum
bonos
Chymicos
in
bono
syderum
positu
vidisse,
verùm
etiam
malos
in
aduerso,
vel
infelice?
Concluditur
itaque
&
hoc
argumento
ve¬
tustas
professionis
&
ARTIS
SCIENTIAEQVE
Chymicę,
cum
omnis
ars
ratione
praeceptorum
&
Theorematum
sit
scientia:
sed
praxeos
operumque
merito
in
specie
nomen
artis,
vt
id
exponit
Aristo¬
teles,
sibi
vendicat.
Temporibus
D.
Ambros.
&
Theodosii
Magni
Heliodorus
Imperatori
nuncupauit
librum
de
Chry¬
sopoeia,
circa
annum
Christi
383.
qui
Graecus
etiam
aliquid
ea
de
arte
ad
Heraclium
est
commenta¬
tus
Caedreno
teste.
ALMANSOR
Rex
Hispaniae,
Saracenis
tunc
subiectae,
fuit
circa
annum
Saluatoris
960.
Eadem
aetate
vixit
Rhases,
de
quo
constat
confessione
Censoris
quoque,
quod
fuerit
bonae
notae
Medicus,
qui
quam
partem
Alchymia
aquis
&
aliis
extractis
ad
bene
medicandum
conferentibus
dicauit,
non
dubi¬
tauit
vsu
istarum
essentiarum
celebrare:
Studiosum
autem
ad
eam
discendam
his
compellauit
verbis?
"Rogo
te,
fili,
vt
indefessa
lectione
Philosophiae
libros
scruteris,
vt
&
ejus
filius
esse
&
huius
arcani
magisterij
habere
saga¬
ciam
merearis.
Qui
enim
in
legendis
libris
deses
extiterit,
in
praeparandis
rebus
promptus
esse
non
poterit,
etc."
Iam
ergo
destillata
extractaque
Chymica
in
medicinae
complexum
sunt
admissa,
num
à
primo
Almansore
aut
Rhase?
Imo
vero
longe
vetustiorem
habent
autoritatem.
Nam
commendantur
Chymica
non
vt
re¬
cens
inuenta,
sed
pridem
nota.
Non
absimile
vero
est
circa
Muhauiae
Damasci
regnum
Saracenorum
constituentis
tempora,
nempe
anno
Ch.
circiter
660
inter
sapientes
floruisse,
quem
Albucasim
vel
Bulcasin
vocant
in
lib
sua
medicinae
28.
qui
dicitur
seruitor,
("Pharmacorum
praeparandorum
rationem,
maxime
vero
Chymicam
complexus")
omissa
Chrysopoeia
&
aliis
Alchymiae
partibus
recenset
nihilominus
varia
artificia,
quae
vel
olim
pro¬
pria
fuerunt
Alchymiae,
vel
ad
eam
quocunque
modo
spectant,
&
postliminio
quantum
ad
scientiam
attinet,
ad
eam
reuertuntur.
Is
traditur
vixisse
an.
Christi
1080.
Tractat
de
fossilibus,
vaegetalibus
&
a¬
nimalibus,
hocque
discrimine
indicat
iam
olim
medicaminum
&
alimentorum
materiam
his
tribs
clas¬
sibus
contineri.
Modi
praeparationum,
quos
recenset,
&
re
&
vocibus
sunt
Chymici.
Legimus
enim
in
eo
volumine
adustiones,
("re
entibus
dictas
reuerberationes
aliàs
&
vstiones,
cremationes,
combustiones,
etc.")
subli¬
mationes,
ablutiones,
expressiones,
extractiones,
colaturas,
destillationes,
ascensorias,
descensorias,
&
per
laciniam:
Coagulationes,
calcinationes,
cinefactiones,
aliasque
Alchymiae
plane
intestinas,
quibus
fi¬
unt
magisteria
&
essentiae
extractae,
vinum
stillatitium,
acetum
stillatitium,
quo
syrupum
acetosum
sim¬
plicem
facit,
aquam
rosaceam
&
alias.
Proponit
&
oleum
ex
lateribus
parandum
eo
modo,
quo
noue¬
runt
illi,
qui
occupantur
in
arte
ALCHYMIAE,
quod
est
de
SECRETIS
PHILOSOPHORVM.
Si
quętis
σκευασταί
καὶ
πυροτεηνίαν,
ecce
tibi
eundem
Bulcasim
passim
inseruientem.
Fornaces
enim
seu
Atha¬
noras
construit
cum
reliqua
supellectile
destillatoria,
docetque
modos
regendi
ignis.
Ecquid
quaeso
po¬
test
accedere
ad
eam
Alchymię
partem
quae
medicinae
praeparatoriae
succurrit,
eiusque
thesaurum
pre¬
cioso
augmento
ornamentoque
in
majus
prouexit?
De
aqua
rosacea
scribit,
quod
operatio
eius
multis
sit
co¬
gnita
gentibus,
&
peculiari
modo
procurata
à
Regib.
ABARACH.
In
tractatu
secundo
quot
habet
ex¬
tractos
succos?
Crocum
quoque
martis
non
praeterit
quem
simplex
ille
Riolan.
non
putabat
Chymicae
di¬
sciplinae
esse,
sed
artis
veteris
Hippocraticę,
quasi
vero
hinc
non
potius
colligendum
sit
Alchymię
ma¬
gnam
partem
sociatam
fuisse
medicinae:
Indeque
innotuisse
Hippocraticis,
crocum
Martis,
quibus
a¬
lias
symbolice
non
solent
loqui
&
ferruginem
elaboratam
crocum,
ferrum
vero
Martem,
nisi
Poema¬
ta
scribentes,
appellare.
Galeno
visa
fuisset
res
fabulosa,
sicut
herba
Aetos.
Mesue
Damasci
in
Syria
natus
circa
annum
reparatae
salutis
1163.
Friderico
Barbarossae
summae
rei
praefecto
vixit.
Hic
praeter
aquas
stillatitias,
quarum
passim
meminit,
in
antidotario
tertium
deo
leis
parandis
modum
Chymicis
artificibus
proprium
dicauit.
Referam
verba
interprete
Syluio
lumi¬
ne
illo
quondam
schola
Parisianae:
Olea
per
RESOLVTIONEM
(inquit,
vide,
an
secretionem
&
segregationem
possis
aliquam
conspicere)
variis
fiunt
modis,
virium
sane
MIRIFICARVM
de
quibus
scribunt
Fusius,
QVI
RERVM
OCCVITA
MANIFESTANT.
(atten¬
de
Riolane:
haec
est,
Alchymistarum
periphrasis
ante
441.
Annos
ipsis
honorifica
in
medio