Auicennos
Ita
Valescus
de
Taranta,
qui
scripsit
an.
Ch.
1418.
fuisset
prior
Avicenna,
etc
Auicenna,
A¬
verrhoes,
A¬
benzoar,
an.
1149.
tempore
Conradi,
Imp.
alias
dicun¬
tur
floruisse.
Theoph.
Pa¬
racelsus.
Paracelsus
in
veterum
medi¬
cinam,
Chy¬
miam,
Physi¬
cam,
etc.
Du¬
riter
anim¬
aduertit.
6
Examen
sententiae
Parisiensis
scholae
Germania,
Anglia,
finitimisque
Prouinciis,
vt
multa
de
ea
conscripta
fuerint
commentaria,
quae
tum
nos
vidimus
circa
annum
Christi
1320.
Vetusto
Monachorum
more
exarata,
tum
Iohannes
Crato
Pa¬
racelsicorum
quidem
tenebrionum
insectator,
sed
verae
Chymiae,
cultor
&
admirator
commendator¬
que
non
postremus.
Ita
Anno
1421
Alchymiam
descriptam
vetere
libro
exhibuit,
Henricus
Khudorfer
in
eoque
versiculos
quosdam
suos
proposuit.
Habebat
autem
ille
liber,
vti
his
oculis
vidi,
annum
millesimum
vicesimum
octauum,
diemque
absolutionis
omnium
sanctorum.
Cum
Fridericus
III.
rerum
potiretur
in
Imperio
Romano
regnoque
Germaniae
circa
annum
Christi
1440
aquae,
quas
vitae
vocant,
&
alia
Chymica
sanitatis
conseruandae
depellendorumque
mor¬
borum
causa
magni
frequentisque
fuerunt
in
Germania
vsus.
Itaque
&
quaedam
apud
Vlstadium
ad
i¬
psum
refertur
Imperatorem.
Sed
&
aurum
potabile
quoddam
describitur
ex
authoritate
Episcopi
cu¬
iusdam
Treuirensis,
praedicaturque
valde
illud,
quod
Arnoldus
cum
gemmis
dicitur
fecisse,
creditur¬
que
haec
fuisse
medicina,
qua
Henricum
ducem
Verone
Regis
Arragoniae
filium
leprosum
iam
in
tertium
mensem
sanauit
diebus
tribus,
quaque
ipse
suam
senectutem
fouit,
quanquam
ex
opusculo
Chymico
Arnoldi
colligi
possit,
fuisse
potius
solutum
Philosophici
lapidis.
Avicennam
fuisse
non
tantum
Alchymiae
studiosum,
verum
etiam
Doctorem
&
propagatorem,
testatur
Sorsanus
in
vita
eius.
In
tantam
molem
tunc
excreuerant
volumina
&
tractationes
huius
scientiae,
vt
in
compendium
ab
Auicenna
redigi
debuerit.
Natus
est
iuxta
Sorsanum
Anno
Hegyrae
370
iuxta
Rhainusium
Anno
373
mortuus
anno
fugae
eiusdem
428
cum
vixisset
annos
58.
Ex
Hie¬
ronymo
Rhainnusio
volunt
natum
anno
Christi
circiter
957.
Cui
refragatur
antiquitas
commenta¬
riorum
Auicennae.
Apparet
eo
tempore
floruisse,
quo
ante
diximus
nos
vidisse
librum
Chymicum
in
Germania
scriptum,
nempe
1028
vel
circiter.
Legimus
in
eius
operibus
de
aquis
stillatitiis
seu
sublimatis,
de
liquoribus
vel
succis
extractis,
de
hydrargyro
sublimato,
arsenico
sublimato
&
similibus,
non
ad
aurificium,
sed
medicinam
accommodatis,
&
adhuc
ex
praescripto
principis
Arabicae
factionis
vsurpandis,
id
quod
constat
ex
practicis
Arabicos
authores
secutis,
vt
Valesco
de
Taranta,
Iohanne
Anglico,
&
aliis.
In
Isagoge
Tornamirae
legimus
Montis
pessulani
Medicos
etiam
publice
ex
Chymi¬
cis
aquis
similibusque
fecisse
remedia.
Eidem
arti
deditus
&
Sauonarola
fuit
circa
annum
reparatae
salutis
1490.
indeque
innumeris
ex¬
cultoribus
ad
nostram
aetatem
peruenit
Vlstadius
anno
1525.
Coelum
Philosophorum
Friburgi
Heluetiorum
dedit
ad
nobilem
Felicem
de
Hennasio.
Augustinus
Pantheus
Voarchadumiam
de
metallorum
transmutatione
vera
contra
sui
tempo¬
ris
impostores,
quos
communiore
notioreque
nomine
appellat
Alchymistas,
edidit
anno
1527.
Se¬
dente
Leone
Decimo,
&
editionem
cum
suo
legato
probante,
nec
improbante
Venetorum
tunc
Prin¬
cipe
Andrea
Griti.
Eodem
anno
Basileae
publice
docuisse
perhibetur
Theophrastus
Paracelsus
natus
anno
Christi.
1493
mortuus
1541
Septemb.
24.
Hic
non
erubuit
confiteri
se
remedia
à
Chymicis
accepisse,
&
his
ipsis
etiam
scientiam
artis
Chymiae
debere.
"Antiqui
Philosophi
(ait
in
2.
parte
Chyrurgiae
Mag.
tractat.
3.
cap.
1.)
studiosi
indagandarum
longae
vitae
causarum
(recitamus
breviter
sententiam)
aestituti,
vero
per¬
fecta
praeparandorum
componendorumque
medicamentorum
scientia,
ab
Alchymistis
eam
petere
non
sunt
veriti,
atque
sic
v¬
trorumque
conjunctis
laboribus
genuina
praeparandorum
remediorum
scientia
exorta
&
variis
Chemicis
experimen¬
tis
in
medicinam
transfusis
est
aucta,
maxime
vero
tincturis
&
floribus
metallicis,
quarum
tincturarum
quanta
fue¬
rit
efficacia,
antiqui
ea
de
re
Codices
testantur,
quos
diu
à
pseudomedicorum
turba
suppressos,
nos
publicos
facere
non
dubitauimus.
Remedia
nostra
ex
Chymicorum
schola
prodijsse
non
dubito
fateri:
Et
quoniam
Chymica
ars
infini¬
tis
erroribus
scatere
visa
est,
illud
quoque
Augiae
stabulum
repurgandi
laborem
sumpsimus:
in
quo
felicius
mihi
versari
licuit
quod
ab
ineunte
aetate
magno
artis
studio
captus,
summa
diligentia
sub
excellentissimis
praeceptoribus
arti
huic
studue¬
rim.
Praeceptores
enim
fuerunt
Wilhelmus
Hohenhemius
Pater
&
alij
infinitit:
praeter
hos
quoque,
scriptis
adiutus
sum
Setthagij
Episcopi,
Erhardi
Lauentalij,
Nicolai
Hipponensis
Episcopi,
Matthaei
Schachthij
suffraganei
Freisingen¬
sis,
Abbatis
Spanhemij
aliorumque
doctissimorum
Chemistarum:
Quin
&
variis
eorum
ex
perimentis
factus
sum
lo¬
cupletior,
inter
quos
honoris
caussa
nominandus
mihi
venit
nobilissimus
vir
Sigismundus
Fueger
Schatgensis,
qui
magnis
sumptibus
pluribus
ministris
sustentatis
magna
artem
Chemicam
accessione
locupletauit."
Haec
ibi
Para¬
celsus.
Neque
vero
falsa
scribere
est,
putandus
quandoquidem
seculum
istud
&
exercitiis
Chymicis,
&
voluminibus
scatuit,
cumque
iam
plures
tractatus
typis
publicis
sint
impressi,
nihilominus
cerni¬
mus,
subinde
ex
tenebris
prodire
plures,
ita
vt
ne
thesauri
quidem
multi
videantur
sufficere
capiendis
nec
Theatra.
Quod
autem
de
imposturis
quoque
istorum
temporum
coqueritur,
confirmatur
Au¬
gustini
Panthei
facto,
ex
quo
patet,
circa
Venetias
inuidiosum
nomen
fuisse
Alchymistam,
aut
saltem
suspectum.
Itaque
vt
declinaret
populi
indignationem
re
ipsa
retenta,
nomen
mutauit,
tantumque
hanc
Alchymiam
dixit,
quae
fucis
metalla
tingere,
vt
hat
auri
argentiue
similia,
docet,
&
porro
etiam
ad
fallendum
adhibet,
cum
ista
coloratio
per
se
non
sit
illaudata,
habeatque
exempla
publica
factitii
o¬
richalci
vtriusque
generis,
&
alia.
Paracelsus
autem
expurgaturus
Augiae
stabulum,
totum
pene
di¬
ruit,
&
à
fundamentis
concussit
non
tantum
Chymiam,
verum
etiam
medicinam
&
reliquas
liberales
tam
artes
dictas,
quam
scientias.
In
praefatione
libri
de
peste,
quem
Norlingę
scripsit
quater
mille
annorum
ante
se
proditorum
libros
re¬
pudiat,
vt
solus
sit
princeps
&
Monarcha.
Medicinam
Hippocraticam
&
Galenicam
alicubi
expres¬
se
repudiat,
acerbissimeque
persequitur
&
vituperat
eius
professores.
Sed
in
primo
de
pestilitate
tra¬
ctatu
primo,
vbi
de
Chelidoniae
contra
imaginationes
magicas
amuleto
disserit,
adeo
non
reiicit
Gale¬
ni
&
Hippocratis
decreta,
vt
etiam
amplius
velit
videri
Galenicus,
quam
omnium
scholarum
profes¬
sores