7
contra
Alchymiam
latae.
sores
publici.
Quem
verò
Galenum,
Hippocratem
Auicennam,
agnoscit?
Immutatos
nimirum
ad
Chymicorum
ingenium,
vt
ne
sic
quidem
autor
possit
esse
nouae
doctrinae,
quandoquidem
eam
aliun¬
de
hausit.
Ita
enim
narrat;
"In
Oppidi
Brunoviae
Bohemorum
quodam
coenobio
verissima
minimeque
depravata
Galeni
&
Auicennae
volumina
reperiuntur,
ex
quibus
ipse
sit
Galenicus
melior
quàm
omnes,
qui
vulgò
appellantur."
Idem
explicauit
Hippocratis
aphorismos,
viderique
voluit
Hippocraticus,
Machaonicus,
Podalyricus,
A¬
pollineus.
In
praefatione
lib.
1.
defens.
ad
Carinthios.
In
Paramiri
prologis,
Hippocratem
spirituali
&
Galen.
chara¬
cteristicae
medicinae
plus
addicit,
quàm
naturali.
Mendacia
quidem
haec
esse
non
diffitentur
nec
dubi¬
tant
viri
eruditi.
Veruntamen
apparet
fugisse
eum
nouitatis
crimen,
&
in
se
priores
voluisse
transfer¬
re.
Multos
autem
ex
admiratione
artis
nouo
modo
discendae
exercendaeque
&
fama
mirabilium
ope¬
rum
in
Chrysopoeia
&
sanationum
in
medicina
nactus
est
sectarios:
ex
quibus
memorabiliores
sunt
A¬
lexander
Suchthenius,
Dornaeus,
Dorneiserus,
Fedro,
Seuerinus
Danus,
Leo
Suauius,
Quercetanus
&
alii,
quanquam
pauci
probent
omnia,
quae
Paracelso
ascribuntur:
nec
sane
pie
vereque
possunt
o¬
mnia
recipi:
Sed
nec
omnia
repudiari,
estque
in
aliquibus
modus
explicationis
&
enunciationis
di¬
uersus
potius,
quam
res
ipsa:
in
quo
permittendum
aliquid
est
ingeniorum
diuersitati.
Verum
enim¬
vero
mature
restitum
Paracelso
est
à
plurimis,
vti
docent
cumuli
isti
querelarum
&
invectiuarum
pas¬
sim
in
tomis
eius
occurrentes.
Prae
caeteris
calamum
in
Paracelsi
doctrinam
strinxit
Erastus.
Iohan¬
nes
Crato
quoque
cum
veram
Alchymiam
minime
damnet,
Paracelsicas
tamen
futilitates
ferre
non
potest.
"Nec
ego
(inquit
in
dedicatoria
Therapeuseos
Galeni)
laudabilia
medicamenta
vitupero:
κακοήθειαν
illorum
&
inanem
iactantiam
&
mores
thessalicos,
quibus
se
suprà
omnem
antiquitatem
&
seculi
nostri
excellentiam
collocant,
non
probo,
etc."
Qua
mente
fuit
&
Gesnerus,
Zingerus,
Falloppius
&
omnino
plurimi
ce¬
leberrimorum
Medicorum,
nec
sunt
alia,
qui
adhuc
hodie
laudabilem
operam
tum
Medicinae,
tum
Alchymiae
nauant.
Et
hactenus
de
initiis
progressu
&
propagatione
Alchymiae
vsque
ad
nostram
ae¬
tatem,
vt
constet,
hanc
artem
à
prima
sui
origine
auidissime
acceptam,
excultamque
fuisse
non
vno
in
mundi
loco,
sed
vbicunque
digna
homine
ingenuo
scientia
pedem
posuit,
ne
dicat
Censor
abie¬
ctam
contemptamque
iacuisse
vsque
etiam
hodie,
nec
nobis
tantopere
suae
Medicinae
(quam
tamen
&
nos
profitemur)
annos
bis
mille
depraedicet,
cum
Chymiae
authoritas
etiam
altius
possit
repeti,
Sane
Plinio
&
Homero
teste,
Medicina
nostra
circa
Troianum
bellum
fere
tota
fuit
Chirurgica
(fuit,
id
bellum
A.
M.
3772.)
Bello
Peloponnesiaco
Hippocrates
Clinicen
instituit:
(Censori
Clini¬
cus
est
famulus
Medicorum
aegrotis
cibum
ministrans)
&
praecepta
Medica
ex
templis
dicitur
colle¬
gisse.
Successit
postea
Galenus,
artemque
illustrauit
commentariis
vberrimis,
adeo
vt
etiam
concidi
de¬
buerint,
&
in
Epitomen
redigi.
Interim
quam
saepe
mutata
fuerit,
qui
cognoscere
cupit,
Plinium
con¬
sulat,
lib.
29.
c.
I.
&
alibi,
Non
habet
Galenica
disciplina,
vnde
se
prae
Alchymia
tantopere
iactare
possit
argumento
constantiae
&
vetustatis:
Imo
recepta
Arabum
doctrina
simul
etiam
Alchymiam
in
suum
complexum
sinumque
admisit,
gauisaque
est
tam
praeclara
accessione
se
auctam,
licet
non
desint
qui
Arabum
disciplina
explosa
purum
profiteantur
Galenissimum,
vt
ne
sic
quidem
secum
con¬
sentiat
vetus
medicina.
Nunc
de
Parisiana
Censura.
Diximus
Paracelsum
non
tantùm
mutasse
Alchymiam
veterum
magna
ex
parte:
Sed
&
Medi¬
cinam,
Physicamque
inuertisse
totam,
ita
vt
ex
plana
simplicique
euaserit
symbolica,
seu
parabolica,
in
qua
maioris
mundi
rerum
nominibus
&
vittute
essentiaque
ęstimantur,
appellanturque
non
tantùm
ea,
quam
sunt
in
homine
seu
sano,
seu
ęgrotante,
verum
etiam
pręcepta
principiaque
Medica,
Physica,
&
medicamenta,
idque
fit
tanta
cum
pertinacia,
&
fervore,
vt
decreta
prisca
plane
explodantur:
Quin
&
ab
aliquibus
confundatur
cum
Alchymia
Medicina,
definiaturque
Chymia
vera
ars
&
scientia
meden¬
di:
anatomia
vero
topica
irrideatur
introducta
quadam
alia
essata
ex
Alchymia,
quam
pręcedit
nescio
quę
chiromantia:
comitatur
astrologia,
magia
&
alia,
de
quibus
abunde
tum
Paracelsus
ipse
commen¬
tatus
est,
tùm
Seuerinus,
Fedro,
Quercetanus
cùm
aliis,
quanquam
multa
tolerabilius
enunciauerint,
nec
vsque
quaque
illum
monarcham
sint
secuti
omnes.
Nuper
item
cum
in
publicum
prodiret
Grammanus
quidam
ex
concionatore
Paracelsicus
agyr¬
ta
factus,
nihil
aliud
in
Galenicos
intorsit,
quàm
ex
ista
pharetra
spicula
venenatissima.
Ambaldus
a.
im¬
postor
nouus
non
tam
Paracelsiae
studuit,
quàm
sua
quędam
commenta
de
Panacea
&
terra
sigillata,
qui
v¬
niuersalibus
medicinis,
proposuit,
adeo
confidenter,
vt
non
dubitet
scribere,
Paracelsum,
qui
omnes
&
pręcedentes
&
posteros
prę
se
contemsit,
seque
iussit
sequi,
si
viueret,
ad
se
venturum.
Nos
quidem
in
Germania
hos
&
similes
thessalos
quo
studio
potuimus,
confecimus
eoque
rem
perduximus,
vt
non
au¬
sint
in
publico
quicquam
nobis,
pręter
anilia
quędam
conuitia,
quę
negligimus,
opponere,
nec
possint
vllo
fide
digno
argumento
suam
causam
defendere
&
comprobare.
Quercetanum
a.
in
Gallia
quantum
ad
nos
peruenit
medicinam
cum
laude
factitantem,
&
chymia¬
triam
maxime
illustrantem
licet,
ad
Paracelsica
illa
à
Seuerino
explicatius
reddita
paulo
studiosius
inclinan¬
tem,
nuper
schola
Parisiana
est
aggressa,
vsa
ad
hoc
ingenio
Riolani.
Operae
precium
fuerat
separare
ab
Alchymia
medicinam,
&
in
hanc
inuectas
absurditates
confutare
solidis
invictisque
argumentis.
Quę
v¬
prauitates
Chymiae
quoque
sunt
immistae,
eas
itidem
abstergere,
&
seruata
artis
honestissimae
liberalissi¬
maeque
dignitate
prodigiosas
opiniones
damnare.
Non
alio
consilio
nec
modo
nos
Paracelsica
deliria
pluribus
libellis
confutauimus,
&
vt
Chymiae
praecepta
à
medicina
essent
segregata,
artem
ipsam
variè¬
dispersam
ex
pluribus
autoribus
operosissime
collegimus,
nec
sine
multo
labore
methodo
conuenien¬
ter
instruximus,
indies
adhuc
cogitantes
quo
modo
eam
possimus
explicatiorem
discentibus
relinquere,
Sed
nescio,
quo
fato
euenerit,
vt
cum
Quercetani
medicina
(quam
est
Chymiatria
quaedam
&
non
syncera
Alchymia)
ipsa
sit
damnata
ALCHYMIA.
Ita
loquitur
&
suum
decretum
proponit
schola
in
apolog.
pro
Hipp.
&
Gal.
Med.
Non
tantum
Quercetani
libros
spagyricos
damnat
vnanimi
consensu:
sed
est
artem
ipsam
spagyricam:
Et
pag.
46.
"Artem
spagyricam
vt
praram
&
inutilem
repudiamus.
pag.
76.
nomen
spagyri
esse
prosus
inane
contendo,
cui
nulla
res
subsit,
Bb
3
Paracelsicus
Galenicum
se
professus.