9
Contra
Alchymiam
latae
"Si
nomen
artis
destillationi
concedendum
sit,
etiam
coctioni,
infusioni
&
expressioni:
Atqui
hoc
non.
Neque
ergo
illud."
O
argutum
Censorem!
Proba
assumptum.
Cur
enim
non
coctio,
si
arte
fit,
&
praecepta
habeat
homogenea
certa
methodo
comprehensa,
sit
ars?
Cur
non
expressio
&
infusio?
An
plumbeus
erat
Ari¬
stoteles,
cùm
elixationem
artificialem
conferret
cum
naturali?
Si
tuae
Pharmaceuticae
membra
non
sunt
artes,
nempe
singulares
quaedam
sub
tota
generali,
quo
argumento
persuadebis
totam
esse
artem
Perge
eo
modo
etiam
de
caeteris
medicinae
membris
argutare.
Medicinam
tuam
totam
inertiae
da¬
mnabis.
Et
tamen
mox
audes
Pharmacopoeum
ARTIFICEM
appellare?
Quo
iure
est
artifex,
si
ope¬
rationes
eius
non
sunt
artes
quaedam?
Potesne
ferre
Aristotelem
iudicem,
quem
immeritò
tibi
fingis
notissimum?
"Ars
est,
inquit
in
I.
mag.
mor.
33.
circa
ea,
quae
in
faciendo
sunt
posita,
vel
circa
facturam.
Scientia
est
circa
id,
quod
sub
scientiam
cadit,
quod
cum
demonstratione
&
ratione
est
explicatum."
Dico
vero
tibi,
&
te
con¬
uincam,
Alchymiam
versari
circa
facturas,
seu
opera
quaedam;
(Facit
enim
olea,
aquas,
&
omnino
ma¬
gisteria
&
essentias
artificiose)
item
habere
principia
sua
axiomatica,
quae
tum
sciuntur
ratione,
expe¬
rientia
&
vsu,
tùm
scientiam
per
demonstrationem
ingenerant,
vt
hoc
sit
faciendum,
vi
istiùs
principii¬
seu
decreti
sapientis
in
Alchymia.
Ars
igitur
est
&
scientia.
"In
sexto
Nicom.
Ars
est
habitus
cum
ratione
veri
effectinus."
Si
tot
mundi
seculis
sapientissimi
homines
in
Alchymia
nondum
constituerunt
habitum,
nec
ratione
sunt
vsi,
veraque
opera
effecerunt,
velim
ex
te
scire,
quidnam
tandem
sit
habitus,
ratio
&
effe¬
ctio
veri.
An
tui
Pharmacopoei,
cùm
aquas
&
olea
destillant,
non
faciunt
id
habitu,
sed
priuatione,
hoc
est,
ignorantia?
An
non
ratione,
sed
temeritate
&
fatuitate?
An
nihil
veri,
sed
omnia
falsa?
Verùm
&
tu,
qui
es
maiestate
tua
Rex
Pharmacopoeorum,
ex
quibus
principiis
iubens
eos
destillare?
Non
vis
ope¬
rari,
sed
imperare.
An
nullam
habes
scientiam
imperandi?
Haruetus
tibi
opposuerat
aliquid
argumen¬
ti,
id
tu
nomine
Antarueti
in
arenam
prorepens,
pag.
8.
sic
reponis:
"Obijcis:
Praeparatio
chymica
est
artificia¬
lis.
Ergo
ars.
Ridicule.
Quia
omnes
pharmacopoeorum
praeparationes
debent
esse
artificiales.
An
singulae
distinctam
ar¬
tem
constituunt."
Haec
tu.
Sed
vter
vestrum
est
magis
ridiculus,
tunc
cum
fatua
tua
responsione,
an
ille
cùm
sapienter
tibi
obiecit?
Die
Censor,
quid
est
artificiale?
An
non
illud,
quod
principium
suae
gene¬
rationis
habet
artem?
(Fortasse
me
hic
irridebis,
quia
generationem
arti
attribuo,
quod
tibi
non
pla¬
cet.
Sed
putà
Aristotelem
dixisse,
omnem
artem
versari
circa
generationem,
comminiscique
&
con¬
templari,
vt
eorum
aliquid
fiat,
quae
esse
&
non
esse
possunt,
quorumque
principium
est
in
eo,
qui
fa¬
cit,
&
non
in
eo,
quod
efficitur,
cuius
contrariùm
sit
inertia,
&c.)
imo
artificem.
Artificiale
enim
ab
artifice
dicitur;
sed
artifex
ab
arte,
ad
quam
tandem
&
illud
redit,
sicut
naturale
est,
quod
à
natura
est,
vel
naturam
habet,
&
secundum
eam
fit.
Si
itaque
omnes
praeparationes
pharmacopoeorum
sunt
arti¬
ficiales,
omnes
erunt
ab
arte
profectae,
&
quidem
omnes
simul
ab
arte
communi;
singulae
vero
à
sua
in
specie,
cùm
si
singularum
ars
non
est,
omnium
esse
non
possit,
atque
ita
ipsa
functio
minime
dici
ars
queat.
Sed
prome
pulchriora.
"Alchymia
non
est
ars
vera:
Quia
principia
habet
falsa."
Cùm
probaueris,
Alchymiam
habere
principia
falsa,
dabo
tibi,
Alchymiam
non
esse
artem.
Sed
nunquam
id
efficies.
Saltem
hoc
responde:
Suntne
aquae
&
olea
st
llatitia
spiritusque,
quae
concedis
à.
Chymicis
vtiliter
ad
amplificandam
&
illustrandam
medicinam
tuam,
ea
parte,
quae
appellatur
Phar¬
macentice,
opera
quaedam
vera?
Num
sunt
digna,
vt
praeceptis
instruantur?
Si
negaueris,
delirum
te
esse,
sensuque
captum
aperte
contestaberis,
&
ex
numero
sapientum
eiicieris.
Quod
si
effecta
vera,
&
effectum
arguit
suam
causam,
necesse
est
ex
praeceptis
scientiaque
vera
existere,
nisi
fortasse,
vt
ludi¬
bundi
Logici,
ex
falsis
extruunt
vera
tui
Pharmacopoei.
Sed
non
est
consentaneum,
idque
secus
habet
in
omnibus
caeteris
veris
artificibus
iam
multis
seculis.
Quidni
ergo
Alchymia
habeat
principia
vera?
Et
cum
verorum
principiorum
scientiam
sit,
falsorum
non
sit.
Confectum
simul
est,
Alchymiam
esse
ar¬
tem
veram
&
scientiam,
"Alchymia
non
est
ars:
Quia
vniuersa
consistit
in
praeparatione
remediorum."
*Ohe
Censor
Quo
te
tuamque
scholam
praecipitas?
Falsum
est
argumentum
tuum.
Alchymiae¬
enim
longe
amplior
est
habitus,
&
sui
saltem
partem
quandam
praeparandis
medicamentis
accommo¬
dauit,
indeque
eam
potest
recipere,
si
repellitis
ingrati.
Deinde
finge,
sic
esse.
Num
ergo
vestrae
praepa¬
rationes
nullam
habent
artem,
hoc
est;
materiam
certam,
nec
methodum?
Quod
materiam
&
formam
artis
habet,
id
omnino
artem
habere
necesse
est.
Fernelius
&
alii
Medici,
qua
conscientia
destillatoriam
praeceptis
&
methodo
instruxerunt,
&
in
arte
medica
posuerunt?
Tanto
tu
degenerasti
à
Fernelii
cathedra.
Argumentum
secundum.
"Non
dubito,
inquis,
in
Apologia
pro
Hipp.
&
Gal.
quin
ista
remedia
à
Diabolo
sint
inuenta,
in
ruinam
generis
humani.
Serpens
iste
maligna
excogitauit
pro
benignis,
quae
suo
dlienti
Paracelso
communicauit
in
vulgus
dispergenda
Pauca
bona,
vt
aquas
&
olea
immiscuit,
vt
deleteria
illa
essent
gratiora."
Loqueris
potissimum
de
talibus,
qualia
sunt,
vitium
stibii,
&
praecipitatus.
Sed
concludis
generaliter:
"Itaque
ex
Chymicorum
remediorum
vsu
certius
imminet
exitium."
Alibi
sic
ais:
Alchymia
à
primo
inuentore
Diabolo
potius,
quàm
Hermetica
nuncupanda
est.
An¬
taruetus
quoque
pag.
25.
cum
de
essentiis
&
extractis
agit,
in
haec
prorumpit
verba:
"Potestis
dare
vestris
es¬
sentiis
&
extractis
actionem
naturali
vehementiorem,
&
calorem
intensiorem:
non
potestis
meliorem:
imo
non
pote¬
stis
absque
temperie
retinere
naturalem.
Qui
aliter
sentit,
Deo
&
narurae
iniuriam
facit.
Haec
falso
fundamento
malus
genius
docuit
vos
mista
corrumpere.
Pag.
49.
Cacodaemon
ministro
Paracelso
MORTVAM
(Alchymiam)
resusci¬
tauit,
&
quasi
nouam
vitam
illi
dedit,
in
ruinam
operum
Dei,
&
perniciem
gencris
humani.
Ille
docuit
mixta
corrum¬
pere,
hoc
falso
subnixus
fundamento,
spolianda
esse
sua
materia,
vt
separentur
essentiae,
quibus
si
seruetur
vnus,
mille
pereunt.
Hae
sunt
artes
maligni
spiritus.
Pag.
86.
Nulla
re
maiestas
Dei
magis
lucet
quàm
harmonia
illa
elementorum,
ex
naturis
contrariis
temperiem
seu
mixtionis
concentum
admirabilem
elicit.
Nihil
est,
quod
magis
nos
erigat
in
artificis"
Bb
4
sione
vnita¬
tis,
qut
de¬
tractione
mutantur.
Sed
&
perfe¬
to
&
man¬
cò
distingui
possunt
ar¬
tes.
Nihil
si¬
mul
inuen¬
tum
&
per¬
fectum.
*Nota
er¬
rant
illi,
qui
chymiam
dicunt
ar¬
tem
medici¬
nam
facien¬
di,
hoc
est,
elixyr
illud
suum,
trans¬
mutatione
tamen
me¬
tallica
da¬
mnata.
Ex
parte
enim
in
sufficien¬
tem
dant
definitionem:
ex
parte
tro¬
po
peccant:
aliqua
etiam
falsum
sta¬
tuunt
de
medicina
chymicorum
antiquorum.
Chymica
re¬
media
an
a
Diabolo
in¬
uenta.
Pac.
9.
apol¬
pro
Hipp.