3.
Gen.
an.
II.
2.
de
ortu
tex¬
50.
Ignis
sim¬
plicium
maxi¬
me
nutritur
solus.
Solus
enim
est
&
ma¬
xime
ipsius
forma.
2.
de
Gen.
nu.
1.
22
Examen
sententiae
Parisiensis
scholae
"Coelum
ergo
eis
immisceri
non
potest,
etc.
Et
per
consequens
quinta
essentia
non
est
in
mistis,
nec
ex
eis
potest
extrahi."
Respondent
nostri,
si
ab
Aristotelis
iudicio
pendendum
sit,
Syllogismum
quidem
concedendum
esse:
sed
quod
inde
contra
quintam
essentiam
in
mistis
perfecte
concluditur,
non
sequi.
Conficit
ille
mistionem,
I.
de
ortu
tex.
87.
in
illis,
quae
agunt
patiunturque
mutuo,
seu
vim
in
materia
habent
eadem,
quae
vero
agunt
nec
patiuntur,
vtpote
eandem
materiam
non
habentia,
misceri
negat:
quo
pacto
co¬
lum
substantia
admistionem
concurrere
non
potest.
Sed
neque
ignis
elementaris,
si
quidem
maximè
est
formae,
actiuusque
magis,
quàm
passiuus.
"Ignis",
inquit,
"semper
formam
non
propriam
habere
videtur:
Sed
in
alio
corpore.
Aut
enim
aër
aut
fumus,
aut
terra
videtur
esse,
quod
ignitum
est.
Sed
enim
genus
hoc
apud
Lunam
me
nutritur
quaerendum
est."
Ignem
meteoricum,
qui
est
corpus
imperfecte
mistum,
&
flamma
fumusque
ardens,
solus.
Solus
qui
ex
aëre
&
terra
constat
2.
de
ortu
text.
28.
Et
in
terra
existit
2.
meteor.
4.
misti
partem
per
se
fieri,
non
est
vero
consentaneum.
Imo
&
de
aëre
dubitatur.
Quocirca
haec
duo
alterius
gratia
con¬
xime
ipu
currere
videntur,
&
in
mistis
non
permanere,
nisi
potentia
transmutationis.
Vnde
"in
quarto
meteoro¬
rum"
generationes
sic
conficiuntur
in
Elementis,
vt
duae
potestates
agant
terminentque,
duae
patian¬
tur
&
terminentur.
"Generant,
inquit,
calidum
&
frigidum
dominantia
materiae:
Item
cap.
4.
Dicuntur
ele¬
mentorum
proprijssime
siccum
quidem
terrae,
humidum
autem
aquae.
Propter
hoc
omnia
terminata
corpora
hîc
non
sine
terra
&
aqua,
etc.
Et
in
terra
&
aqua
animalia
solum
sunt:
in
aëre
vero
&
in
igne
non
sunt:
quia
cor¬
porum
materia
haec."
Ex
his
est
consequens,
in
igni
&
aëre
potius
esse
effectiua
principia,
vti
&
in
latione,
quod
de¬
monstratur
2.
de
ortu
text.
82.
In
aqua
&
terra
passiua,
&
sic
materiam
ab
his
conferri
solum.
Hoc
non
negabit
Censor,
si
tam
familiarem
habet
Aristotelem
&
adhuc
sentit
efficiens
esse
externum,
&
non
intrare
substantiam
misti.
Rationes
autem
quibus
Aristoteles
ostendere
conatur,
in
misto
esse
o¬
mnia
Elementa,
non
monstrant
nisi
duo
tantùm
materialia:
aerem
&
ignem
ideo
inesse
dicunt,
quia
contraria,
ex
quibus
sit
generatio.
Sed
mox
implicat
seipsam
demonstratio
in
argumento
nutritio¬
nis.
Vnde
dicimus
non
amplius
concludi
posse
ex
istis
Aristotelicis,
quam
ignem
&
aerem
potestates
quidem
suas
ad
generationem
contulisse?
Et
harum
gratia
esse
contrarietatem
in
substantiis:
Sed
non
necesse,
vt
etiam
insint
corpora,
nisi
potentia
transmutationis.
Sint
ergo
sic
confecta
mista,
quoniam
effi¬
ciens
vnum
est
coelum
&
Sol:
alterum
qualitates
actiuae
in
Elementis:
agentium
autem
finis
est
secun¬
dum
naturam
similitudo
passi:
non
dubitamus
asserere,
ab
istis
principiis
in
misto
effectum
esse
diui¬
nius
quid,
quàm
sunt
elementa
materialia:
Et
hoc
esse,
quòd
nos
dicimus;
quintam
essentiam,
qua
non
est
res
extra
elementa,
nec
sine
elementis,
si
quidem
in
his
fundamentis
persistere
volumùs,
sed
in
eis
&
ex
eis
effectum
quid
coelestes
naturae
aemulum.
Ideo
Censor
non
satis
perpendit,
quae
sit
ratio
istius
naturae
quintae
in
misto.
Atqui
eodem
Ari¬
stotele
authore,
nostram
quintam
essentiam
etiam
à
coelo
&
generationis
primordio
seminali
possu¬
mus
deducere,
vt
partim
ante
fecimus,
partim
intelligitur
ex
I.
degen.
an.
18.
vbi
dicit
"naturam
oriri
ex
se¬
mine
quod
sua
natura
ad
totum
facit
trahitque
originem
ex
ambobus
coëuntibus,
in
quo
est
id,
quod
generat
secun¬
dum
principium
motus
à
primo
acceptum."
Hinc
ait:
"Dura,
mollia,
lenta,
rigida
&
quicunque
alij
affectus
parti¬
bus
insunt
animatis,
à
caliditate,
frigiditateve
effici
possunt.
At
ratio,
qua
iam
caro
est,
aut
os
non
potest,
sed
à
mo¬
tu,
proficiscente
ab
eo,
quod
genuit,
quodque
actu
est
id,
quod
potentia
est,
id,
ex
quo
gignitur
efficitur."
Sed
in
qua
ma¬
teria
est
ille
motus?
Num
in
confluxu
Elementorum?
Neutiquam
vero:
Sed
in
sanguineis,
in
san¬
guine
&
semine:
in
aliis
materia
seminea
est
vel
analogus
humor,
quo
comprehenditur
priacipium
illud
coeleste,
quod
calor
&
spiritus
dicitur.
Non
quidem
&
hîc
peragitur
sine
elementis
generatio,
sed
tamen
in
eis
efficitur
id,
quod
pro
quinta
natura
habemus.
Si
relinquimus
Aristotelem,
&
sacram
historiam
consulimus,
supra
dictum
est,
nos
haud
aegre
difficulterue
efficere
posse,
vt
credat
naturae
in¬
quisitor
Deum
ab
initio
etiam
coelestem
quandam
portionem
mistis
contulisse,
&
in
eis
creasse
siue
Elementa
accipiendo,
siue
communem
coeli
materiam,
siue
nihil:
creatam
autem
simul
elementis
con¬
temperatis
illigasse.
Aliud
argumentum.
"Coelorum
materia
est
loco
mobilis,
non
mutabilis,
habet
potentiam
non
ad
esse,
sed
ad
vbi
esse
nec
principium
maleficum,
cuius
causa
mutantur
quaecunque
ex
Elomentorum
mixtione
sunt
orta.
Ergo
non
concurrit
ad
mixtionem,
vt
immisceatur,
sed
vt
generationes
efficiat."
Eiusdem
fecis
hoc
argumentum
est,
cuius
erat
prius.
Neque
enim
inde
consequens
est,
nostram
quintam
naturam
in
mistis
non
gigni
&
existere.
Mirabilis
autem
apparet
illa
Philosophia
Thomisti¬
ca,
qua
dicitur
coelum
habere
potentiam
non
ad
esse,
sed
ad
vbi
esse.
Enimuero
inquam
semper
habet
actum
suum,
cumque
semper
sit
in
suo
loco,
semper
in
forma
est.
Si
qua
potentia
ei
tribuitur,
ratione
quadam
&
respectu
partium
tribuitur:
vt
sol
in
occidente
constitutus
potest
esse
in
oriente,
etc.
At
coelum
ipsum
per
se
semper
fruitur
sua
perfectione
&
actu
in
loco
suo.
Deinde
de
mutabili
coeli
na¬
tura
non
altius
quid
sapiunt
isti
Theologi,
quam
quiuis
Ethnicorum,
qui
coelo
aeternitatem
ascripse¬
runt.
Qui
dicunt
coelum
habere
potentiam
non
ad
esse,
sed
ad
vbi
esse,
non
cogitant,
id
&
creatum
olim
fuisse
ex
Chao,
&
potentiam
destructionis
diuinitus
accepisse,
quam
esse
eius
naturam
statuen¬
dum
est.
Coelùm
cum
est,
non
simul
non
est,
at
potentiam
ad
non
esse
per
eam
naturam
habet,
qua
in¬
veterascere
&
comburi
potest.
Spiritus
sanctus
inueterascere
coelùm
dixit
&
interiturum
tandem.
Est
&
mutatum
maledicto
Dei.
Nec
si
nos
non
sentimus
illas
mutationes,
nullae
sunt,
quanquam
Astrologi
quidam
videantur
aliquid
tale
obseruasse.
Si
coelorum
materia
est
aquea,
vt
ex
Hebraeo
colligunt
nonnulli:
&
aquae
vl¬
tra
coelum
tempore
diluuii
ruptis
coeli
claustris
effutae
sunt.
mutabile
esse
consequens
est,
quanquam
Deo