25
contra
Alchymiam
latę
mento.
Interim
tamen
cum
&
solis
calor
per
parabolas
arte
dirigitur,
nonnihil
etiam
per
hunc
ac¬
quirunt
Chymici.
Quocirca
falsa
fit
&
minor
magna
parte.
Quid
si
diceremus
manna
illud
Israeli¬
ticum,
cibum
coelestem,
miraculose
à
Deo
in
natura
effectum,
non
fuisse
aliud,
quam
Deo
singulariter
procurante,
extractam
à
sole
quintam
essentiam,
quae
dispositione
diuina
in
aëre
ex
materia
extracta
fuerit
certo
modo
formata
viribusque
instructa?
Nemo
poterit
negare
Deum
ad
hanc
non
vsum
na¬
tura,
quanquam
singulariter
gubernata,
&
miraculose
directa.
Cibus
erat
naturalis:
liquescebat
ra¬
diis
solaribus
vt
agnosceres
consensum
agentis
&
patientis:
putrescebat,
abibatque
in
vermes:
Sa¬
porem
habebat
suum,
vt
agnosceres
misturam.
Vide
an
Angelicum
&
coelestem
panem
ex
meris
con¬
flare
elementis
debeas.
Quid
de
melle,
&
vsitata
manna?
Si
natura
per
calorem
solis
hoc
potest
sola:
cur
non
possit
ar¬
te
seu
diuina
seu
humana
adiuta?
Non
operantur
sine
natura
&
instrumentis
naturalibus
Chymici.
Ex
natura
eliciunt
id,
quod
factum
erat
natura
Deo
in
initio
condente
&
postea
per
generationem
propagante.
Naturae
dispositiones
habent
in
oculis,
&
instrumenta
naturalia,
artificialiaque
perite
ac¬
commodant.
Aliud:
quod
proponemus
puris
verbis
Censoris:
"Forma
mixti
est
vel
temperies,
vel
temperiem
proxime
sequens
essentia.
Atqui
temperies
dissoluitur
se.
retione.
Ergo
forma
Physica
est
inseparabilis
à
materia,
vt
desinant
posthac
Spagyrici
moliri
secretionem
quin¬
tae,
id
est,
coelestis
substantiae."
Quot
tu
hic
flagitia
ratiocinando
turpissime
commisisti
Gensor?
Quot
meritus
es
plagas?
Ecce
tuas
ineptias:
Quaestio,
quae
concluditur,
debet
esse:
"Quinta
essentia
non
potest
secerni."
Argumentum:
"Quia
forma
Physica
est
inseparabilis:"
Prosyllogismus:
"Quia
temperies
dissoluitur
secretione":
Est
autem
ea
vel
forma
misti:
vel
forma
est,
proxime
se¬
quens
temperiem
essentia.
Quid
quaeso
cui
connectitur?
Sed
operam
demus,
num
aliquid
possimus
exculpere.
"Forma
Physica
est
inseparabilis
à
materia?
Quinta
essentia
est
forma
Physica:
Quinta
essentia
ergo
non
potest
separari."
Maior
probatur
hoc
prosyllogismo:
"Temperies
est
inseparabilis:
quia
soluitur
secretione:
Forma
Physica
est
temperies:
Ergo
inseparabilis."
Nugas
nugacissimas
auditis.
Quis
est
ille,
qui
dicit
quintam
essentiam
esse
formam
physicam?
De¬
inde
mox
confitetur
Censor,
mentem
esse
separabilem.
At
mens
forma
hominis
Physica
est,
si
pro
a¬
nima
humana
accipitur.
Quaedam
ergo
forma
Physica
est
separabilis.
Insuper
Syllogismus
quintam
es¬
sentiam
in
esse
praesupponit.
Si
enim
est
inseparabilis:
Est
ergo
in
mistis.
Quorsum
enim
diceretur
inseparabilis,
si
non
inesset?
Num
ergo
donat
Chymicis
quintam
in
mistis
naturam?
Prosyllogismi
maior
bene
dicit
temperiem
inseparabilem
esse
ab
eo,
cuius
est
temperies.
At
quando
in
proprio
ine¬
timoque
&
essentiali
subiecto
ab
elementari
crassitie
liberatur,
sicque
simul
transfertur
cum
subiecto
suo:
aliquo
modo,
&
quidem
Chimico
&
Aristotelico
est
separabilis.
Minor
ruditatem
Censoris
ar¬
guit,
qui
nondum
scit,
quid
sit
forma
Physica.
Quid
enim
erit
in
simplicibus
elementis
&
coelo,
si
vel
temperies
est,
vel
essentia
eam
proxime
sequens?
In
mistis
forma
mixti
plaerumque
designatur
per
consequentes
vires
primis
qualitatibus
indicatas.
Sed
est
aliquid
interius,
nempe
qua
est
mistum:
di¬
cique
solet
ratio
mistionis
in
vnione
mistilium
consistens.
Crasin
vocamus
interiorem,
à
qua
pro¬
deunt
vires.
Chymici
hanc
non
soluunt,
sed
in
suo
subiecto
astralis
naturae
deferunt.
Et
hactenus
qui¬
dem
de
hac
quaestione:
Sequitur
de
extractis
aliis,
&
magisteriis.
Supersunt
adhuc
duo
in
Alchymia
nondum
labefactata,
nempe
Enchiria,
quae
est
prior
pars
Al¬
chymiae
de
bene
operando,
vt
fiat
opus
speciesque,
quam
Chymicam
dicinus:
Deindè
opera
ipsa
ve¬
ra,
vt
vini
spiritus,
olea,
aquae,
sales,
elixyria
&
huiusmodi.
Non
quidem
plane
tollit
operationes
artis
Censor:
veruntamen
adeo
contemptas
vilesque
fa¬
In
breuidise,
cit,
vt
putet
eas
indignas
esse
maiestate
Medici,
&
pertinere
ad
Pharmacopoeorum
famulos,
vt
sic
plane
schola
non
o¬
sint
in
imis
subselliis
peneque
cloaca
medicinae.
Redigamus
sententiam
in
syllogismum:
"Quod
indignum
est
majestate
medica,
de
eo
non
est,
vt
magnopere
glorientur
Chymici.
Operationes
Alchymiae
indignae
sunt
majestate
medica,
&
in
his
destillatio.
De
operationibus
ergo
&
destillatione
non
est
vt
magnopere
se
iactent
Chymici.
Minor
probatur:
quia
pertinent
ad
vilissimos
Pharmacopoeorum
famulos:
2.
Praeparationes
Chymicae,
vt
vt
A¬
gabibus
veteribus
fuerunt
ognitae,
tamen
iacuerunt
vsque
ad
hunc
diem
contempta.
Haec
argumenta
ponuntur
in
apol.
pro
Hip.
pag.
13.
Manifestum
est
(inquit
Censor)
Alchymiam
esse
minima
partem
Pharmaceutices,
destillatores
esse
ministros
Pharmacopoeorum,
vt
sunt
Pharmacopoei
Medicorum.
Quae
perhibetur
à
vobis
artium
regina,
est
Pharma¬
ceutices
ancillula,
etc.
pag.
43.
vestrae
praeparationes
iacuerunt
ad
hunc
diem
contemptae,
nisi
quod
tempus
demonstrauit,
hoc
inuentum
esse
inutile:
ordi
narios
&
consuetos
praeparationis
modos
esse
potiores,
etc.
p.
2g.
16.
apol.
ejusdem:
operatio
Phar¬
macopoeis
relinquenda
erit,
indigna
Medici
maiestate,
cujus
est
praescribere
non
operari.
In
discursu
breui,
pag.
18.
&
seq."
Indicat
Medicos
docere
formulas
remediorum
&
operandi
modum,
non
admouere
manum,
Vellesne
Similis
Pa¬
ralogismus
habetur
su¬
pra.
In
breuidist.
schola
non
o¬
mnino
da¬
mnat
nostra
praeparatio¬
nem.