26
Execratio
Censoris:
qua
est
bonum
ar¬
gumentum,
sci.
Maiestas
medica
non
debet
in
su¬
perbiam,
quae
id
contennit,
quod
est
fun¬
ctionis
pro¬
pria,
mutari.
Non
est
maie¬
stas
medicina
nolle
destil¬
lare,
cuius
habet
praece¬
pta,
sed
socor¬
dia
personae
maiestatem
medicinae
polluentis.
Chymia
an
illiberalis.
I.
de
part.
an.
I.
26
Examen
sententiae
Parisiensis
scholę¬
"Vellesne
Medicos
al
tonstrinas
&
Pharmocopolia
relegare:
Velles
ne
Medicum
inter
art
ifices
operarios
à
Magistratu
re¬
vferri?
Artem
liberatem
visne
reddere
sellulariam?
Dij
potius
te
perduint,
etc."
Perinde
fit
hic,
ac
cum
quidam
MEDICI
herbarum
indagationem
ad
acquirendam
no¬
titiam
earum,
aniculis
asscribunt.
"Vetularum
est,
inquiunt,
per
syluàs,
prata,
Montes
&
alia
loca
quaerere
herbas.
Maiestas
medica
tam
vile
studium
respuit,
auersatur,
repellit."
Et
Censor
similiter
statuit
de
Chi¬
rurgia.
Bene
sit
Medicis
Parisiensibus,
cum
sua
maiestate,
quae
saepissime
tamen
sese
demittere
cogi¬
tur
ad
matulas,
&
sellas
aegrotantium,
vt
vere
fiat
ista
dignitas
sellaria.
Nos
non
putamus
huiusmodi
vilia
officia
&
operationes
obstare
malestati
verae
medicinae,
quia
tunc
id,
quod
iustum
est,
fit:
imple¬
turque
vulgare
dictum:
Quo
quisque
maior
est,
tanto
se
submissus
gerat:
Imo
illud
Saluatoris
per¬
agitur,
quo
iubet
tanto
magis
inseruire
alterum
alteri,
quo
se
maiorem
putat.
Semper
hoc
animis
ma¬
gnis
fuit
familiare,
vt
se
demitterent
etiam
ad
vilissima,
nec
puduit
magnos
Imperatores
ea
inter¬
dum
facere,
quae
calones
&
lixae
gregariique
milites.
Secare
cadauera
Anatomicorum
est,
pertinet¬
que
ad
eam
partem
Medicinae,
quae
Physiologia
appellatur.
At
Medici
maiestas
non
perit
manua¬
ria
illa
administratione,
nec
ideo
fit
carnifex,
aut
lanio
Medicus,
licet
carnes
secando
faciat,
&
saepe
la¬
niet
membra.
Bene
Aristoteles
in
I.
de
part.
an.
5.
"Restat
vt
de
animantis
natura
disseramus,
nihil
pro
viribus
omit¬
tentes,
vel
vilius,
vel
nobilius.
Nam
&
in
iis,
quae
hoc
in
genere
minus
grata
nostro
occurrunt
sensui,
natura
Parens
&
author
omnium
miras
excitat
voluptates
hominibus,
qui
intelligunt
causas
ingenueque
philosophantur,
etc."
Item:
"Quamobrem
viliorum
animalium
disputationem
perpensionemque
fastidio
puerili
quodam
spreuisse,
molesteque
tu¬
lisse,
dignum
nequaquam
est,
cum
nulla
res
sit
naturae,
in
qua
non
mirandum
aliquid
inditum
habeatur."
Haec
ille,
Quorsum
autem?
Vt
intelligamus
nempe,
Censorem
vti
argumento
pudendo,
quod
maiestatem
medicam
conuellit,
non
commendat.
Non
enim
si
Medicus
aliquid
per
ministrum
procurat
ali¬
quando,
id
non
erat
eius
officii:
Imo
tanto
magis
oportet
eum
operationum
esse
gnarum,
quo
ma¬
gis
quaerit
opus
iustum,
quoque
magis
vult
eiusdem
esse
Gubernator,
&
Censor,
id
quod
fieri
est
im¬
possibile,
nisi
ipse
aut
didicerit
olim
operari,
aut
interdum
adhuc
laboret.
Nescit
effectum
is,
qui
causas
non
intelligit.
Scientia
enim
est
per
causas.
Quando
ergo
praescribit
Chymicam
operatio¬
nem,
an
non
necesse
est
eum
futilem
&
ridiculum
esse?
Nam
id
praescribit,
quòd
nec
intelligit;
nec
fecit
aliquando
ipse,
aut
facere
potest.
"Pertinet
ad
famulos,
inquit,
operatio."
Imo,
inquam,
pertinet
etiam
ad
eosdem
irridere
&
explodere
Medicum
istum
in
sua
sella
sedentem
praescribentemque
fatua,
&
non
raro
impossibilia,
id
quod
saepe¬
est
comparatum:
Sique
Pharmacopolae
Parisienses
deberent
interrogati
respondere,
miras
audire¬
mus
fabulas
istorum
praescriptorum.
Non
iubemus
semper
operari
Medicum:
Sed
tamen
cum
res
requirit
debet
&
posse
operari
ipse,
&
famulis
modum
monstrare,
beneque
de
operationibus
iu¬
dicare.
Medicus
eius,
quod
praescribit,
debet
esse
quasi
forma,
vtpote
qui
artem,
vnde
est
Medicus,
in
se
habet.
Si
praescribit
destillanda
artificiose,
destillatoria
erit,
in
forma
eius.
Si
haec,
ergo
fastidiosum
quid
etiam
Medicus
est.
Quod
sic
per
famulum
facit,
ipse
fecisse
dicitur:
Si
non
sic
facit:
temere
se
excusat
periurio
&
negligentia
famuli.
Qua
vero
tu
Censor
conscientia
ante
annos
viginti
scripsisti
Pharmaceuticen,
in
qua
nunquam
admouisti
manum?
Si
ea
est
pars
Medicinae,
vti
&
Chirurgia,
de¬
bes
eam
excoluisse,
praesertim
praecepta
scribere
instituens.
Quid
praecepisti,
quaeso
cum
rosaceam
velles
destillari?
Mesuaeus
iubebat
discipulos
medicinae
adire
artifices,
&
apud
eos
discere.
Iubebat
i¬
dem
Rhases.
Neque
est
consequens,
vt
te
magistratus
ideo
Pharmacopoeum
esse
iubeat,
&
assidue
for¬
naculis,
id
quod
ne
Chymici
quidem
volunt.
At
cum
ebrio
vel
absente
Pharmacopoeo
Clyster
est
ad¬
hibendus,
tua
maiestate
non
sit
indignum,
haec
ipsum
posse.
Maiestas
Medica
olim
erat
Chirurgica
administratio,
in
qua
apud
Poëtam,
etiam
Mariscùs
ferro
aperire.
Nec
Galenus,
nec
Hippocrates
se¬
indignam
iudicarunt
Chirurgiam:
quam
omnino
adhuc
hodie
exercere
teneremur,
si
non
essent
tan¬
to
numero
Chirurgi.
Longe
foedius
est
vulnera,
&
vlcera
extergere,
vnguentisque
&
emplastris
illinere,
&
caetera
exe¬
qui,
quam
destillare,
quod
olim
Reges
se
non
indignum
putabant,
nec
desunt
hodie
magni
Principes,
qui
tum
ipsi
in
destillatorio
laborant,
tum
laborantibus
astant
contemplatores
&
iudices
operum.
Fa¬
stidium
id
illiberale
est,
non
indigna
Medico
functio.
Quod
autem
scribis,
Chymicas
praeparatio¬
nes
ad
hunc
diem
iacuisse
contemptas,
mendacium
est
turpissimum,
quod
vel
Sellularium
tuum
mini¬
strum
dedecebat,
nedum
TANTAE
MAIESTATIS
Medicum.
Sed
in
schola
vestra
fortasse
mentiri
abnormiter
est
maiestatis
medicae:
operari
Chymice
non
est.
Dico
te
mentiri
non
Logice
tantùm,
verum
etiam
Ethice,
cum
id
facias
contra
conscientiam,
studio
artem
nobilissimam
infamandi.
Demonstraui
vero
supra,
minime
contemptam
iacuisse
Chymiam,
sed
celebratam
pe¬
ne
vbivis
gentium
quouis
seculo,
licet
non
commissam
vulgo,
quod
si
factum
fuisset,
vere
ad
contem¬
ptùm
quodammodo
recidisset.
Nunc
non
spernitur,
nisi
ab
his,
à
quibus
celebrari
&
excoli
ex
officio
maiestatis
suae
debebat,
Porro
Chymiam
etiam
illiberalem
artem
esse
innuit,
cum
eius
operationes
opponit
Me¬
dicinae
liberali.
Sed
delirium
hoc
&
vesaniam
quandam
mentis
esse,
facile
apparet.
ALCHY¬
MIAE
operationes
magis
sunt
naturae,
quam
artis,
quae
ministrat
saltem,
sed
illa
potissimas
in
perficiendo
sibi
vendicat.
Vtrobique
vero
est
causa
illa,
quam
Philosophus
appellat,
cuius
gratia,
quam
dicit
principatum
obtinere,
cum
sit
ratio
&
principium
pariter
in
rebus
tam
arte,
quam
natura
recte
constituendis,
vtpote
cum
tam
MEDICI
quam
opifices
soleant