27
contra
Alchymiam
latae.
soleant
cur
ita
FACIANT,
causas
subiungere.
Est
autem
in
ratione
hac
Bonum
&
pulchrum,
idque
magis
respectu
naturae,
quam
artis.
Potestne
fieri,
&
quod
bonum
pulchrumque
sibi
propositum
ha¬
bet,
sit
illiberale,
&
inutile?
Si
illiberales
sunt
operationes,
&
inutiles,
non
potest
quicquam
liberale,
&
vtile
in
effectis,
finibusque
esse:
neque
boni
quicquam
&
pulchri.
Consideret
autem
quispiam
essen¬
tias
Chymicas,
&
magisteria,
an
nihil
habeant
liberale,
nihil
boni,
nihil
pulchri,
nihil
vtile.
Deinde
ope¬
rationes
istae,
quia
ex
fundamento
scientiae
naturalis
sunt
extractae,
si
sunt
illiberales,
possunt
ne
princi¬
pia
liberalia
habere?
Quid
fit
in
Enchiria,
cuius
non
reddimus
causam
ex
natura?
Neque
enim
pendent
ex
voluntate
&
arbitrio
nostro
primum
labores,
sed
ex
naturarum
facultatibus,
dispositione
&
viribus.
Verum
haec
mitto.
Ad
vltimum
vituperium
accedo,
quo
vult
Censor,
Chymia
posse
nos
carere,
&
Chymica
longe.
posteriora
esse
vulgarium
officinarum
medicaminibus.
Fiat
&
de
hac
parte
Syllogismus:
"Si
iam
explosa
chrysopoeia,
Quintaque
essentia
sublata,
contemptae
vero
Enchiria,
illa
quoque
Chymica,
qua
schola
non
repudiat,
primum
adeo
non
sunt
necessaria,
vt
eis
carere
possit
medicina,
postea
postponenda
veteribus
medicamentis,
tertio
etiam
nocia,
vt
nequeant
tuto
vsurpari,
nec
in
purgando,
nec
in
alteran¬
do:
Sequitur
Alchymiam
totam
esse
futile
&
inane
figmentum:
Prius
est.
Et
Posterius
ergo.
Minor
probatur
ordine
per
membra.
Primum
sic
probatur:
I.
Medicina
caruit
olim
tempore
Hippocratis
&
Galeni
praeparatione
Chymica
medicamentorum,
sine
vlla
iactura
sanitatis.
Ergo
&
hodie
carere
potest.
Antecedens
declara¬
tur:
Nec
minus
bene,
imo
ausim
dicere
melius
tum
fiebat
medicina.
Item
in
specie
de
destillatione
dicitur
&
olim
ca¬
ruisse
&
iam
carere
ea
posse
medicinam.
II.
Medendi
perfectio
non
consistit
in
varia
praeparatione
remediorum,
aut
per
destillationem
praeparatis,
vt
sufflones
(ita
Chymicos
nominat)
bonarum
artium
ignari
putant,
sed
in
digna¬
tione
morbi,
quod
qui
potest,
bene
mederi
potest."
Respondemus
primum
negando
consequentiam.
Non
enim
si
olim
caruit
alicubi
etiam
hodie
potest
carere
siue
respicias
simpliciter
medicinam
siue
medicandi
melius
rationem:
Sanitatis
defen¬
sionem
ἀπλῶς,
siue
meliorem.
Ratio
est
primum,
quod
hodie
medicamentis
&
praeceptis
aucta
me¬
dicina
creuerit.
Et
in
sui
essentialem
complexum
receperit,
tum
medicinas
aliaque
opera
Chymica,
tum
praecepta:
vnde
intelligitur.
Si
hodiae
compositiones
post
Galenum
ab
Arabibus
inuentae
essent,
faciendae,
sique
medicina
ex
praescripto
infinitorum
post
Medicorum
instituenda,
nos
non
posse
ca¬
rere
Chymicis.
Non
potest
carere
ars
medica
suo
membro,
quin
sit
imperfecta
&
manca.
[Destillatio
hodiernam
medicinam
perficit.
Non
potest
tolli,
nisi
perfectione
sublata.
Hac
perdita
non
amplius
est
medicina
nostra,
nec
hodierna.
Qui
non
callet
destillatoriam,
hodie
perfectus
Medicus
non
est.
Forma
enim
perfecta
caret.]
At
destillatoria
est
medicinae,
qualis
est
hodie,
membrum;
quod
non
tan¬
tum
Mesue,
Bulcasis
&
alii
veteres
docent,
sed
&
recentes,
Syluius,
Fernelius,
Hollerius:
Et
quot
sunt
antidotaria
in
quibus
non
est
ars
ista?
Deinde
àsimili
paret
idem.
Si
enim
similiter
exigenda
à
medicina
essent
illa,
quae
olim
non
af¬
fluerunt
Hippocrati,
proh
hominum
fidem
quantus
cumulus
medicaminum
esset
resecandus,
&
re¬
re
ad
elleborum
redeundum?
Forent
etiam
in
vsum
reuocanda
illa,
quae
iam
plane
desierunt,
&
ex
parte
etiam
ea,
quae
quid
fuerint
ignoramus.
Cur?
Quia
his,
quae
post
Hippocratem
sunt
inuenta,
po¬
ruit
tunc
carere
medicina:
Et
tamen
melius
tunc
sanati
sunt
homines.
Num
etiam
absque
Elleboro:
Num
absque
caeteris
tunc
in
vsu
existentibus?
Praeterea
male
consuluit
suae
maiestati
Censor
hoc
enunciato.
Quia
recurrendum
esset
ei
ad
illiberalem
illam
sellulariam
Chirurgicorum
&
Clinico¬
rum
ministeriorum.
Quid
si
eodem
fundamento
ex
Plinio
medicinam
Hippocraticam
totam
damna¬
rem?
Caruit
Hippocratis
&
Galeni
medicina
mundus
aliquot
centuriis
annorum.
Ergo
&
hodie
catere
potest:
Et
tamen
primis
illis
temporibus
homines
facilius
meliusque
sanabantur,
quam
hodie.
An
non
ad
Anticyras
ducendus
es
Censor?
Ita
argumentare
de
glandibus,
&
frumento,
imo
de
omni¬
bus
artibus
post
diluuium
inuentis.
Belle
argumentaberis.
Quod
dicis,
melius
fuisse
curatos
aegros
tempore
Hippocratis,
quam
nostro,
id
primum
deceptus
opinione
&
fiducia
quadam
temeraria
dicis
Longe
enim
secus
legimus
in
libris
popularium
Hippocratis,
&
aliis.
Deinde
si
id
ita
esset,
ex
acciden¬
te
saltem
foret.
Nam
perinde
foret,
ac
si
dicerem
in
America
facilius
sanantur
homines,
quàm
apud
lius
curati
nos.
Eorum
ergo
medicina
melior,
nosque
possumus
hac
nostra
carere.
Differt
mundus
regionum
salubritate
&
insalubritate:
differt
aetate,
differt
moribus;
nec
praescribendum
Deo
largitori
artium
est,
quando
quid
velit
in
subsidium
miseriarum
nostrarum
producere.
Nostra
secula
homines
habent
imbecilliores
variis
de
causis:
habent
intemperantiores;
inobedientiores
&c.
Non
satis
est
Medicum
suum
facere
officium,
sed
&
aegrotantes,
&
astantes,
oportetque
externa
rite
esse
comparata.
Omni¬
no
falsum
&
futile
est,
nos
carere
posse
Chymicis
vt
nihilominus
apud
nos
nostro
seculo
sit
perfecta
medicina,
sicut
tempore
Hippocratis
fuit,
vt
taceam
tunc
minime
fuisse
perfectam.
Incepit
enim
cum
Hippocrate
Hippocratica,
nec
simul
potuit
cepisse
&
perfici.
Num
vero
etiam
si
respicimus
τὸ
εὖ
ζῇν¬
καὶ
ἰᾶσθαι
καλᾶς
possumus
carere
alchymia,
&
nominatim
destillatoria?
Ingratè
Dei
munera
aestimat,
quisquis
hoc
statuit,
nec
ab
impietatis
crimine
se
liberare
potest.
Ad
medicandum
melius
faciliusque
cirius,
iucundius,
tutius,
quantum
confert
adiumenti
medicina?
Nec
id
simpliciter
tantùm,
verum
etiam
ratione
circumstantiarum.
In
maximis
malis,
Syncope,
Lipothymia,
Apoplexia,
caduco
&
huiusmodi
quid
celerius
opem
fert
Chymicis?
Hinc
ille
aquae
stillatitiae
apoplecticae,
antepilepticae,
cordiales
&
infinitus
numerus
aliarum.
Hinc
illae
aquae
vitae
conseruandae.
In
Chirurgicis
nunquam
tam
floruit
medicina,
quam
inuentis
balsamis
&
variis
aliis
medicamentis.
In
diaeta
praestintissimas
praebet
analepticas
pro
consumtis
Alchymia:
quae
tanto
citius
vires
restaurant,
quo
facilius
concoqui
Dd
3
An
medici¬
na
hodie
possit
carere
Chymia.
pag
15.
16.
Apob.
pro
Hipp.
Medicina
Parisiensis
in
qua
re.
Num
Hippo¬
cratis
tem¬
poribus
me¬
lius
curati
aegroti
quam
nostris.