Medicina
Parisiana
est
mutila.
Quid
praefe¬
rat
Censor
Chymicis
nomine
scholae
Pa¬
risiensis
for¬
tassis
non
consentiontis
libidini
ho¬
minis.
28
Examen
sententiae
Scholae
Parisiensis
qui
possunt
&
calorem
spiritusque
fouere.
Sed
non
est
sanus,
qui
seu
Censori,
seu
scholae
Parisiensi
in¬
hoc
velit
astipulari.
Ad
secundum
prosyllogismum.
Negat
medendi
perfectionem
consistere
in
praeparatione
me¬
dicinarum.
Agnosco
aequiuocum
vocis
medendi
sensum,
&
amphibologam
orationem.
Si
intelligit
singularem
aliquam
medicationem,
qua
quis,
febri
medetur
data
fortassis
Endiuia,
lactuca
&
aliis
cru¬
de
deuorandis,
aut
hydrophobiam
sanat
praecipitatione
in
aquam,
quomodo
interdum
&
quartanae
sunt
sublatae,
fieri
sane
possit,
vt
non
consistat
medela
in
praeparatione
&
praeparatis
medicamentis,
sic¬
ut
&
cum
dolor
dentium
tollitur
deiite
sublato.
Sed
hoc
sensu
fallit
argumentum
Elencho
à
dicto
se¬
cundum
quid
&
accidentis.
Sin
autem
vt
ipsa
requirit
disputatio,
totaque
sententia
loci,
integra
acci¬
pitur
medicina,
cuius
perfectio
est
in
omnibus
pariter
membris
artis,
&
fine
eorum
tum
generalis,
tum
specialis,
seu
integralis
&
partialis,
vt
loqui
solent:
falsissimum
est,
quod
dicitur.
Nam
si
perfecta
possec
esse
medicina
sine
praeparatoria
medicinarum
arte,
pharmaceuticę
non
esset
membrum
Therapeuti¬
cae,
quòd
faceret
ad
integri
constitutionem
absolutam:
Atqui
omnium
Medicorum
iudicio
ea
est
mem¬
brum
eiusmodi,
vt
eo
absente
manca
minimeque
perfecta
esset
Therapeutica,
&
per
consequens
etiam
medicina
tota.
Quis
ergo
furor
est
Censoris,
vt
scribat
medicinae
perfectionem.
non
consistere
in
prae¬
paratoria?
Talemne
medicinam
habetis
Parisiis?
Talemne
doctrinam
&
Doctores,
&
eos
quidem,
qui
inter
vos
sunt
docendi
magistri
primarii,
quorum
scripta
volant
in
publico?
Non
ita
nec
arbitramur,
nec
hactenus
vidimus:
Sed
Censoris
hoc
est
solius
phantasma.
Sed
dic
Censor,
in
qua
re
est
sita
tua
per¬
fectio?
In
morborum
inquis
cognitione.
Si
hoc
verum
est,
medicina
Parisiensis
nihil
habet
essentiale,
nisi
pathologiam,
caretque
physiologia
&
Therapeusi:
Et
si
qua
forte
etiam
sanat,
obiter
sequitur
The¬
rapeusis,
tanquam
amanuensis
quispiam
&
famulus
Dominum.
O
te
delirum
Censorem,
&
mutilum
duobus
membris
principalibus
Medicum.
Perfectio
seu
ιντελέχεια
est
actus
quidam
cum
fine
perfecto
coniunctus
arguitque
reciproce
substantiam
rei
tanquam
forma
propria
&
habitus.
Si
cognitio
morbo¬
rum
est,
perfectio
medicinae,
reciproce
conuertuntur
&
arguuntur
mutuo.
At
hoc
est
impossibile.
Nam
cognitio
morborum
tantum
est
quaedam
particularis
perfectio
pathologiae,
quae
insuper
habet
etiam
considerationem
causarum
&
symptomatum.
Intelligitis
ergo
Studiosi
sapientiam
praeceptoris
huius,
pag.
81.
apol.
Hip.
alia
vtitur
lingua.
Dicit
enim
primum
medentis
consilium
esse
inuenire
remedium,
quod
de¬
pellendo
morbo
sit
accommodatum.
At
remedium
magna
ex
parte
indiget
praeparatione.
Est
ergo
vt¬
subiectum
ita
adiunctum
eiusdem
scientiae
necessitatis
&
perfectionis
finisque
medicinae.
Neque
verò
illa
inuentio
adeo
facilis
est,
vt
scribit
pag.
16.
Quo
maior
cumulus
remediorum
est,
eo
electio
difficilior.
Quo
praeparationum
maior
varietas,
eo
dubitatio
ancipitior,
&
electio
haesitantior,
vt
non
possit
mediocriter
doctus
vndique
quae
velit,
seligere.
Nec
est
facilius
remedium
inuenire,
quam
morbum
nosse,
vt
sibi
so¬
mniat.
Saepe
enim
etiam
indocti
agnoscunt
morbos:
sed
nesciunt
remedium,
praeparationes
eius
&
ac¬
commodationes.
Falsum
est,
quod
summa
laus
artis
in
notitia
morborum
causarum
&
symptomatum
consistat:
sed
in
medicatione
est
vnde
&
ars
nomen
habet.
Medicari
autem
est
morbo
remedium
inue¬
nire
&
eo
sublato
sanitatem
reducere.
At
inquit
Hippocrates
Medicum
cognitione
morbi
instructum
posse
mederi.
Agnosco
dictum,
quod
sufficiens
ad
cognitionem,
etiam
sit
sufficiens
ad
sanationem.
Sed
in
eodem
libro
de
arte,
eodemque
contextu,
haec
quoque
leguntur:
"Eiusdem
scientiae
est
morborum
causas
nosse
&
mor¬
bos
ipsos
omnibus
medicamentis
quae
augescere
morbùm
prohibent
curare
posse."
Deinde
illud
dictum
non
loquitur
de
morbo,
sed
simpliciter
de
cognitione,
vt
intelligamus
comprehendi
morbum
cum
medicamento.
Hoc
in
lib.
de
ornatu
decente
apertius
declaratur,
cum
inquit:
"Firma
memoria
teneto
medicamenta
&
simplices
facul¬
tates
&
descriptas
si
modo
tales
extant.
Sint
&
in
memoria
tibi
morbor
uncurationes
&
harum
modi,
quotupliciter,
&
quomodo
in
singulis
se
habeant.
Hoc
enim
est
principium
in
medicina
&
medium
&
finis.
Praeparatae
quoque
tibi
sint
ma¬
lagmatum
genera
ad
singulos
vsus:
potiones
quae
incidere
possunt,
ex
descriptione
praeparatae
iuxta
genera
in
promptu
sint
&
quae
ad
medicationem
pertinent,
ad
purgationes
sumta
de
locis
congruis
&
parata
eo,
quo
conuenit
modò,
iuxta
ge¬
nera
&
magnitudines
ad
vetustatem
ferendam
curata."
Haec
&
alia
multa
ibi
Hippocrates,
qui
forte
etiam
Ci¬
niflo
tunc
erat,
aut
sufflo.
Certe
tibi
is
sufflauit,
seu
suggessic
hoc
praeclarum
de
arte
primordium:
"Sunt
quidam,
qui
artem
putant
RELIQVAS
ARTES
TVRPITER
INCESSENDO
DE
HONESTARE.
At¬
qui
id
quidem
veluti
putant,
non
transigunt,
sed
propriam
cognitionem
ac
scientiam
ambitiose
ostentant.
Mihi
vero
inuenire
aliquid
eorum,
quae
nondum
inuenta
sunt,
quod
ipsum
notum,
quam
occultum
esse
praestet,
scientiae
votum
ac
opus
esse
videtur,
etc."
Lege
&
reliqua
pulcherrime
dicta,
quae
is
tibi
sufflauit
quidem,
sed
tua
stultitia
non
admisit,
aut
excussit.
Concludamus
iam
hunc
sermonem
contra
Censorem:
"Quo
medicina
nostri
seculi
non
potest
carere,
&
quo
ignorato
deficientene
ignoratur
deficitque
medicinae
ho¬
diernae
perfectio,
id
necessarium
omnino
est
Medico,
debetque
sua
maiestate
non
fraudari:
Praeparationibus
Chymicis
medicina
nostri
seculi
non
potest
carere,
&
illis
ignoratis
deficientibus
ve
ignoratur
&
defiuit
me¬
dicinae
nostrae
perfectio.
Ergo
praeparationes
Chymicae
sunt
necessariae
Medico,
etc."
Membrum
syllogismi
secundum
quiescit
in
autoritate
scholae
Parisiensis,
quae
praefert,
infusa,
decocta
&
aliter
vetere
more
praeparata
propter
antiquùm
vsum.
Deinde
etiam
confirmatur
membro¬
tertio.
pag.
18.
apolog.
Hippocr.
scribitur,
quod
Spagyrici,
qui
aegris
solent
imperare
Chymica,
cum
ipsi
aegrotant,
vtantur
Galenicis,
vt
ita
sint
testes
praefetenda
esse
Galenica.
pag.
41.
apolog:
Hippoc.
de
pur¬
gantibus,
"nos
praeferimus
benigna
&
amica
naturae,
quae
eccoprotica
&
minoratiua
nuncupantur,"
Sed
quibus?
"Antimonio
&
praecipitato,
quae
etiamnum
sanis
quotidie
praescribunt
Chymici,
ad
praecautionem:
Regula
generalis
est
apud
Mesuen:
medicamentum
salubrius
naturae
familiarius,
deterius
alienius
Minoratiuis
adiungimus
interiecta
beni¬
gnis
&
malignis.
pag
42.
Vtimur
solidis,
infusis,
decoctis,
pulueratis
in
tabulis,
vel
conseruis
ant
opiatis,
quos
praeparatio¬
nis
modos
vestris
extractis
aut
destillatis
praeferimus;
Quia,
destillatione
perit
vis
purgatrix;
Recedit
enim
temperies,
aqua
est
similitudo
substantiae,
causa
purgationis
efficiens:
At
integra
ea
deponitur
in
aquam
decoctionis
conuenientis.
Sta
exira.